Кіріспе

Жан Пельтье (ʒɑ̃ pɛltje; 21 ақпан 1935 – 10 қаңтар 2009) – канадалық саясаткер, Квебек қаласының 37-ші мэрі, Премьер-Министр кеңсесінің бас штаб директоры және Via Rail төрағасы. Ол Канада либералдық партиясын ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды.

Ерте мансап

Шикутими қаласында, Квебек штатында дүниеге келген, Берроуз және Мари (Десаутельс) Пеллетьедің ұлы Пеллетье Квебек қаласындағы иезуиттер колледжінде және Тройс-Ривьер семинариясында білім алған. 1957 жылы Квебек қаласында CFCM телеарнасында журналист болып жұмыс істеместен бұрын Лаваль университетінде әлеуметтік ғылымдарды оқыды. 1958-1958 жылдары Télévision de Radio Canada телеарнасының тілшісі болды. 1959 жылы Квебек премьер-министрі Пол Соведің баспасөз хатшысы қызметін атқарды. 1960-1962 жылдары Квебек провинциясының тарихи ескерткіштер комиссиясының атқарушы хатшысы, 1963-1964 жылдары Квебек провинциясының хатшысының техникалық кеңесшісі болды. Жеке секторға ауысқаннан кейін 1964-1970 жылдары Levesque & Beaubien компаниясының брокері болды. 1970-1973 жылдары "Дюмонт Экспресс" компаниясының вице-президенті, 1973-1977 жылдары Action Sociale Ltée компаниясының вице-президенті болды. Одан кейін Кристиан Via қызметін жақсарту үшін қосымша 700 миллион доллар бөлуге уәде берді. 2004 жылдың 1 наурызында Пеллетье мен Via президенті Марк ЛеФрансуа премьер-министр Пол Мартин мен көлік министрі Тони Валериден босатылды. Бұл босату Либералдық партияның демеушілік скандалына қатысуынан кейін болды. Пеллетье Мартин үкіметінің спонсорлық дауы кезінде Корольдік корпорациялардан жұмыстан шығарылған төрт Кристианның адамы болды. Via Либералдық партияға жақын фирмалар мен жеке тұлғаларға келісімшарттар беру үшін міндетті процедураларды сақтамады деп айыпталды. Алайда Пеллетье осы оқиғалардың көпшілігінде Via-да болған жоқ, ал Мартин үкіметі Кристианның одақтасын жою үшін оқиғаны сылтау ретінде пайдаланды деп айыпталды. Эдди Голденберг Пеллетье "Мириам Бедар туралы сұралмастан бірдеңе айтқаны үшін жұмыстан шығарылғанына қатты ренжіді. Бұл мәселе Бедардқа қатысы жоқ, ол Мартинге ұнамайтын, өйткені ол Кристианға жұмыс істеген". 2006 жылғы федералды сайлаудан кейін Қазынашылық кеңесінің президенті Рег Алкок Гомери комиссиясына қарсы сот ісінде Пеллетьеге заңгерлік шығындармен көмектесу үшін 40 000 доллар бөлді. Басқа партиялардың өкілдері бұл төлемді сынға алып, үкімет тек жұмыс істейтін мемлекеттік қызметкерлердің заңдық шығындарын ғана төлеуі керек деді. Пеллетье адвокаты сот ісін жүргізуде жоғары лауазымды адамдарға қатысты мемлекеттік саясатты ұстанды деп мәлімдеді. 2007 жылдың наурыз айында Федералды сот судьясы Мартин үкіметі 2005 жылы Пеллетьеді екінші рет жұмыстан босатуда дұрыс әрекет етпегенін шешті. Сотталушы Франсуа Лемье Пеллетьеді екінші рет жұмыстан шығарған көлік министрі Жан Лапьердің бейтараптық танытпағанын және тиісті процедураларды орындамағанын айтты. 2007 жылдың 22 қарашасында Квебек Жоғарғы сотының судьясы Хелен Ланглои Пеллетьеді жұмыстан босату кезінде премьер-министр Пол Мартиннің үкіметі "асығыс және ойсыз" әрекет жасады деп шешті. Ланглои "бұл мінез-құлық келісім-шарттық қатынас аяқталған кезде мердігерден күтілетін абайлылық стандартына сәйкес келмейді. Бұл - жан-жақты көңіл бөлмеу" деді. Ланглои сонымен қатар, адамдар Пеллетьемен бірге көшеде жүруден бас тартқан, ал басқалары оны жұрт алдында қорлап жүрді. Пеллетьеге 235 000 доллар табыс жоғалту үшін, ал оның беделіне зиян келтіргені үшін тағы 100 000 доллар төленді. Ол 689 000 доллар қаржылық шығын және 3,3 миллион доллар моральдық зиянды талап етті. 2008 жылдың 26 маусымында федералды судья Макс Тейтельбаум Джон Гомериді бұқаралық ақпарат құралдарының назарына түсуге тырысқаны үшін сынға алды, бұл оны сұхбаттар беруге итермеледі, ол барлық дәлелдер тыңдалғанға дейін мәселелерді бағалайтынын, Кристианға қарсы бейтараптық танытқандығын және тергеу ісін қарапайым етіп көрсеткенін көрсетті. Мысалы, Тейтельбаум айтқандай, Гомеридің сот отырысының ортасында "қызықты нәрселер" әлі де келе жатыр деген сөзі, оны тыңдамас бұрын, заңсыздықтың дәлелі күтілетінін білдірді. Сот Гомери тергеуінің Кристиан мен Пеллетье демеушілік дауына кінәлі деген тұжырымдарын жоққа шығарды.

Өлім

Пеллетье 2009 жылдың 10 қаңтарында Квебек қаласында 73 жасында қуық ішегінің қатерлі ісігінің салдарынан қайтыс болды. Одан әйелі Хелен және екі баласы қалды.

Құрметтер

1985 жылы Пеллетье "Ескі астанадағы көптеген әлеуметтік, мәдени және қайырымдылық ұйымдарында шешуші рөл атқарғаны" үшін Канада орденінің мүшесі атанды. 2003 жылы "Өмірін қоғамдық қызметке арнағаны" үшін офицер дәрежесіне көтерілді. 1990 жылы ол Квебектің Ұлттық орденінің офицері болды.