Кіріспе

Dassault Étendard IV – француздық Dassault Aviation компаниясы жасаған және өндірген трансоникалық авиациялық шабуылдық ұшақ. Étendard-тың жасалуы 1950 жылдары басталды. Француз әскерінің немесе НАТО әуе күштерінің қызығушылығын тартпағанына қарамастан, қуаттырақ ұсыныс француз теңіз күштерінің назарын аударды. Сәйкесінше, Dassault 1956 жылдың 24 шілдесінде алғашқы рейсін жасаған теңіздік демонстрациялық үлгін жасады. Оның көрсеткіштері қызметтің қанағаттандыруын болғандықтан, француз теңіз күштері 69 Étendard IVM истребителін, сондай-ақ 21 Étendard IVP-ні тапсырыс берді, соңғысы – мамандандырылған әуе барлау нұсқасы. Étendard – Dassault Breguet Super Étendard-тың негізі болды. 1970 жылдары Étendard IV-ті SEPECAT Jaguar-дың теңіздік нұсқасымен, "Jaguar M" деп аталатын, алмастыру жоспарланған. Алайда, Jaguar M-нің жасалуы тоқтатылды, жақын арада Super Étendard-қа тапсырыс берілгені жарияланды. Бір кезде Étendard IV өзінің жетілдірілген үлгісімен бірге пайдаланылды, содан кейін 1980 жылдары біртіндеп қызметтен алынды. 1991 жылы осы типтің истребительдік үлгілері толығымен қызметтен шығарылды, ал барлау нұсқасы 2000 жылы қызметтен алынды.

Даму

Этендардтың тарихы 1950-ші жылдардың басына, Корея соғысының қатысушыларының тәжірибесіне және одан алынған сабақтарға тікелей байланысты. Француз өндірушілеріне екі түрлі талаптар ұсынылды: біреуі – Франция Әуе күштері үшін, екіншісі – көпұлтты НАТО альянсының көптеген әуе күштері үшін. Француз Әскери-теңіз күштері Mystère XXIV нұсқасына үлкен қызығушылық танытты. Осыған сүйене отырып, Dassault компаниясы бір ғана теңіздік прототип құрастыруға кірісті, оның құрамында жаңа навигациялық және радарлық жүйелер, бүгілетін қанаттар, палубаға қонуға арналған ілгектер, сондай-ақ фюзеляждың күшейтілген конструкциясы болды. Этендард әртүрлі жабдықтармен жабдықталып, шабуыл, фотоэскерту және әуеде отын құю сияқты міндеттерді орындай алатын болды. Стандартты екі 30 мм DEFA зеңбірегінен өзге, төрт қанатқа орнатылған бекіткіштерге қысқа қашықтықтағы әуе-әуе зымырандары, әуе-жер зымырандары, ракеталық модульдер, бомбалар және жанармай бактары сияқты түрлі қару-жарақ пен оқ-дәрілер орнатылуы мүмкін еді. Сонымен қатар, мұрын бөлігіне қайта жиналмалы жанармай құю зонды орнатылды. Тағы да қосымша жабдықтарға тактикалық әуе навигациясы жүйесінің (TACAN) қабылдағышы және парашют кірді, соңғысы құрлықтағы операциялар кезінде тежеуге көмектесу үшін қолданылатын. Ұшақтың мұрына Dassault компаниясы жасаған Aida радары мен түрлі оқ-дәрілерді бағыттауға қолданылатын компактты инфрақызыл сенсор орнатылды. Әуедегі барлауға бағытталған Étendard IVP ұшағы, ұшақтың истребительдік үлгісіне ұқсас болғанымен, бірнеше маңызды айырмашылықтары бар еді. Étendard IVM француз Әскери-теңіз күштерінде көптеген жылдар бойы, тіпті Super Étendard әзірленгеннен кейін де қызмет етті. Бұл тип біртіндеп Super Étendard пайдасына екінші деңгейдегі міндеттерге берілді, сондықтан 1987 жылы жауынгерлік міндеттерден алынып тасталды. Étendard IVB – Rolls Royce Avon қозғалтқышы және қанаттың икемді жапқыштарымен жабдықталған бір прототип. Étendard IVM – француз теңіз күштері үшін бір орынды теңіз шабуылдық ұшақ. Étendard IVP – француз теңіз күштері үшін бір орынды фотоэскерту ұшағы.