Кіріспе

Америкалық саясаткер Томас Берк (шамамен 1747 – 2 желтоқсан 1783) – ирландиялық дәрігер, заңгер және мемлекет қайраткері, Солтүстік Каролина штатының Хиллсборо қаласында тұрған. Ол Солтүстік Каролина штатын Континенттік Конгресске делегат ретінде өкілдік етті және штаттың үшінші губернаторы болды. Ол Солтүстік Каролинаның тұңғыш католик губернаторы еді.

Өмірбаян

Бёрк 1747 жылы Ирландияның Галвей графтығындағы Тиакин қаласында дүниеге келді. 1764 жылға қарай ол эмиграция жасаған. Томас Вирджинияға барып, бірнеше жыл бойы медицинамен айналысты. Ол құқық білімін оқып, Норфолк қаласында (Вирджиния штаты) заңгерлік тәжірибесін бастады. Ол Американ революциясының ерте жақтаушысы болды, мөртаңбалық заңға қарсы трактаттар жазды. 1774 жылы ол Солтүстік Каролина штатының Хиллсборо қаласына көшіп келді. Бёрктің көршілері оны 1776 жылы Галифакста өткен Бесінші Солтүстік Каролина провинциялық конгресінің мүшесі етіп тағайындады. Ол Солтүстік Каролинаның жаңа конституциясын қабылдауға әкелген пікірталасқа қатысты. 1776 жылдың 20 желтоқсанында ол Екінші Континенттік Конгресске делегат болып сайланды және 1777 жылдың 4 ақпанында Филадельфияға келіп, өзінің орнына отырды. Ол штаттардың құқықтарын қорғаушы болған, бірақ 1781 жылға қарай бұл көзқарасын біршама жұмсартты. 1777 жылдың қыркүйегінде Конгресс мүшелерінің көпшілігі британдықтардың шабуылына байланысты Филадельфиядан қашуға дайындалды. Бёрк керісінше, генерал Нэштің Солтүстік Каролина әскерлеріне қосылып, қаланы қорғауға аттанды. Ол Конгреске қайта оралғанға дейін Брэндивайн шайқасына қатысты. Бёрк 1781 жылға дейін Конгресте қызмет етті, содан кейін Солтүстік Каролинаның губернаторы болып сайланды. Ол маусым айында лауазымына кірісті. Губернатор ретінде ол британдық және лоялистер күштеріне қарсы отаршылдардың қарсыласуын белсенді түрде қолдады және ынталандырды. Содан кейін қыркүйек айында полковник Дэвид Фэннинг басқаратын торилер оны тұтқындады. Джон Батлер басқаратын патриоттық жасақ Линдлидің Милл шайқасында құтқару әрекетіне тырысқанмен, сәтсіз аяқталды. Бёрк британдықтар тарапынан Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына жақын орналасқан Джеймс аралында түрмеге қамалған. Оған аралда шартты түрде бос өмір сүруге рұқсат берілді, бірақ ол нашар жағдайларға ұшырады, қудалаудан қорқып, өміріне қауіп төнді. Соңында, 1782 жылдың 16 қаңтарында ол қашып, Солтүстік Каролинаға келді. Ол британдықтарға өзінің шартты түрде босатылу шартының талаптарына бағынуда екенін хабарлады. Ол шарт бойынша босатылғанға дейін губернаторлық міндеттерін қайтадан бастады. Осыған байланысты көптеген Солтүстік Каролина тұрғындары мен континенттік офицерлер оның уәдесін бұзғанын және абыройын түсіргенін айтты. 1782 жылдың сәуір айында ол губернаторлыққа қайта сайлануға түспеді, оның орнын Александр Мартин басты. Бёрктің түрмеде өткізген уақытынан кейін денсаулығы қалпына келмеді. Ол Ориндж округіндегі Тиакин деп аталатын үйіне зейнетке шықты. Ол 1783 жылдың 2 желтоқсанында қайтыс болды және Хиллсбороға жақын орналасқан плантациясында жерленді. Оның қабірі қазіргі губернатор Бёрк жолынан солтүстікке қарай 350 фут қашықтықта орналасқан. Бёрк католиктердің саяси билікке ие болуы шектеулі және жиі кемсітілген кезеңде саяси жетістікке жеткен, дінін ұстанған адам болды деп есептеледі.

Атаулар ауыстырылуы

Солтүстік Каролина штатындағы Берк округі оның құрметіне аталған.