Жалған авторлыққа жатқызылған шығармалар

Кіріспе

Псевдоэпиграфтар (сонымен қатар "псевдоэпиграф" немесе "псевдоэпиграфтар" деп аударылады) – жалған авторлыққа жатқызылған шығармалар, нақты авторы емес адамның есімінен жазылған мәтіндер немесе шығарманың нақты авторы оны өткендегі бір тұлғаға жатқызған жағдай. Шығармаға жалған авторлық таңылған автордың аты көбінесе "псевдо" префиксімен қолданылады, мысалы, "псевдо Аристотель" немесе "псевдо Дионисий": бұл терминдер Аристотельге және Дионисий Ареопагитке жалған авторлықпен жатқызылған шығармалардың анонимді авторларын көрсетеді. Діни кітаптарды зерттеуде псевдоэпиграфтар термині б.з.б. 300 жылдан б.з. 300 жылға дейін жазылған деп саналатын еврей діни еңбектерінің әртүрлі жинағын білдіреді. Протестанттар оларды деутероканондық кітаптардан (католик және православиелік) немесе Апокрифтерден (протестанттық) ажыратады, бұл кітаптар Септуагинтаның төртінші ғасырда немесе одан кейін және Вульгатада кездеседі, бірақ Еврей Библиясында немесе протестанттық Библияларда жоқ. Католик шіркеуі тек деутероканондық кітаптарды және басқа барлық кітаптарды ажыратады; соңғылары библиялық апокрифтер деп аталады, олар католиктерде псевдоэпиграфтарды да қамтиды. Сонымен қатар, православиелік Тевахедо шіркеулерінде канондық деп есептелетін Енох кітабы мен Юбилейлер кітабы Халкидондық христиандық көзқарасынан псевдоэпиграфтар болып саналады. Әдетте канондық емес деп танылған шығармалар жиынтығынан басқа, ғалымдар авторлыққа тікелей талап қоятын, бірақ авторлығы күмәнді болған канондық шығармаларға да осы терминді қолданады. Мысалы, Даниял кітабының кейбір адамдар пікірінше, пайғамбар Даниял өмір сүргеннен 400 жыл өткен соң б.з.б. 2 ғасырда жазылған, сондықтан бұл шығарма псевдоэпиграфикалық болып саналады. Жаңа өсиеттегі мысал ретінде Петірдің екінші хаты, кейбір деректер бойынша, Әулие Петір қайтыс болғаннан шамамен 80 жыл өткен соң жазылған. Алғашқы христиандар, мысалы Ориген, кітаптың авторлығына күмәнданатын. Бұл терминді кейбір мұсылмандар хадистерді сипаттау үшін де қолданады, олар көптеген хадистердің өйстелгенін мәлімдейді.

Pseudepigrapha (also anglicized as "pseudepigraph" or "pseudepigraphs") are falsely attributed works, texts whose claimed author is not the true author, or a work whose real author attributed it to a figure of the past. The name of the author to whom the work is falsely attributed is often prefixed with the particle "pseudo ", such as for example "pseudo Aristotle" or "pseudo Dionysius": these terms refer to the anonymous authors of works falsely attributed to Aristotle and Dionysius the Areopagite, respectively. In biblical studies, the term pseudepigrapha can refer to an assorted collection of Jewish religious works thought to be written 300 BCE to 300 CE. They are distinguished by Protestants from the deuterocanonical books (Catholic and Orthodox) or Apocrypha (Protestant), the books that appear in extant copies of the Septuagint in the fourth century or later and the Vulgate, but not in the Hebrew Bible or in Protestant Bibles. The Catholic Church distinguishes only between the deuterocanonical and all other books; the latter are called biblical apocrypha, which in Catholic usage includes the pseudepigrapha. In addition, two books considered canonical in the Orthodox Tewahedo churches, the Book of Enoch and Book of Jubilees, are categorized as pseudepigrapha from the point of view of Chalcedonian Christianity. In addition to the sets of generally agreed to be non canonical works, scholars will also apply the term to canonical works who make a direct claim of authorship, yet this authorship is doubted. For example, the Book of Daniel is considered by some to have been written in the 2nd century BCE, 400 years after the prophet Daniel lived, and thus the work is pseudepigraphic. A New Testament example might be the book of 2 Peter, considered by some to be written approximately 80 years after Saint Peter's death. Early Christians, such as Origen, harbored doubts as to the authenticity of the book's authorship. The term has also been used by some Muslims to describe hadiths; who claim that most hadiths are fabrications

Этимология

Псевдипиграф (грекше ψευδής – "жалған" және ἐπιγραφή – "атау", "жазу" немесе "тегін көрсету"; осылайша, біріктірілгенде "жалған атау немесе тақырып" мағынасын береді; қатысты эпиграфияны қараңыз) – "псевдипиграф" (кейде латын тілінде "псевдипиграф" деп латыншалатылады) сөзінің көпше түрі.

Классикалық және библиялық зерттеулер

Толық жазу ойлап табылғаннан бері, әдетте, псевдоэпиграфтар пайда болған. Мысалы, ежелгі грек авторлары жиі Орфей немесе оның шәкірті афиналық Мусей жазған деп айтылған мәтіндерге сілтеме жасайтын, бірақ олардың авторлығы күмәнді деп есептелген. "Гомер гимндері" деп белгілі жинақ әлдеқашан ежелгі заманда псевдоэпиграфикалық деп танылды, яғни оны Гомер жазған жоқ. Ежелгі Римнің тамақ дайындау туралы жалғыз сақталған кітабы әйгілі тамашақор Апицийге жатқызылған, бірақ рецепттерді кім жинағаны белгісіз.

Әдебиеттану

Әдебиеттануда ежелгі туындылардың дәстүрлі түрде тағайындалған авторларға жазылмағаны дәлелденген жағдайларда, кейбір жазушылар олардың есімдеріне "псевдо" префиксін қосады. Осылайша, грек мифологиясының энциклопедиялық жинағы "Библиотека" енді көбінесе Афиналық Аполлодорға емес, "псевдо-Аполлодорға", ал мифтік тұлғалардың астеризмдер мен жұлдыз шоқтарына айналуын баяндайтын "Катастеризмдер" маңызды астроном Эратосфенге емес, "псевдо-Эратосфенге" жатқызылады. Бұл префикс "ps Аполлодор" немесе "ps Эратосфен" сияқты қысқартылып жазылуы мүмкін.

Ескі Келісім және келісімдер аралық зерттеулер

Киелі кітаптарды зерттеуде псевдоэпиграфтар – Ескі және Жаңа өсиеттердегі белгілі тұлғалар немесе еврей және христиан діни зерттеулері мен тарихымен айналысқан адамдар жазған деп есептелетін еңбектерді білдіреді. Бұл еңбектер Киелі кітаптарға қатысты мәселелерді де қамтуы мүмкін, көбінесе олар еврей-христиандық кітаптардың көптеген нұсқаларына енген еңбектердей сенімді болып көрінеді. Евсевий бұл терминнің қолданылуы кем дегенде Антиохиялық Серапионға дейін жететінін айтады. Евсевийдің сөзіне қарағанда, ол былай деген: «Ал өз атымен жалған жазылған жазбаларды (та псевдоэпиграфа) біз тәжірибелі адамдар ретінде қабылдамаймыз». Сүлейменнің «Нақылы» (Одалары) – апокрифтік және псевдоэпиграфикалық мәтілдің бір мысалы. Ол псевдоэпиграфикалық деп есептеледі, себебі оны шын мәнінде Сүлеймен жазған жоқ, ал ол ерте христиандық (бірінші-екінші ғасырлар) әндер мен өлеңдердің жинағы, бастапқыда еврей тілінде жазылмаған, ал апокрифтік – өйткені ол Танах пен Жаңа өсиетте қабылданбаған. Протестанттар апокриф терминін католик және православие кітаптарында кездесетін, еврей қолжазбаларында жоқ мәтіндерге де қолданды. Католиктер оларды «деутероканондық кітаптар» деп атайды. Осыған байланысты, кейбір протестанттық библиялық зерттеулерде псевдоэпиграф термині кеңінен қолданыла бастады. Бұл термин авторлық мәселелерге байланысты, олардың библиялық канонның бөлігі болуы керек сияқты көрінген, бірақ протестанттар мен католиктер мойындаған библиялық каноннан тыс қалған еңбектерге қолданылады. Бұл кітаптар католиктер деутероканон деп атаған, ал протестанттар көбінесе апокрифтік деп атаған кітаптар жинағына да кірмеген. Сондықтан, қазір протестанттар мен рим католиктері арасында жиі қолданылатын псевдоэпиграфикалық термин (талқылауды түсінікті ету үшін деп есептеледі), канондық кітаптардың псевдоэпиграфикалық авторлығы туралы мәселелерді бейтарап түрде талқылауды қиындатуы мүмкін. Бұл мәселені одан әрі ушықтырып, шығыс православие христиандары католиктер мен көптеген протестанттық конфессиялар псевдоэпиграфикалық деп санайтын немесе ең болмағанда аз беделді деп есептейтін кітаптарды канондық деп қабылдайды. Сондай-ақ, католиктер, православие және протестанттар қабылдайтын кейбір кітаптарды қабылдамайтын шіркеулер де бар. Кейбір еврей діни қозғалыстарының жағдайы да осындай. Көптеген «апокрифтік» еңбектер басқа жағынан нақты деп есептеледі. Біздің заманымыздың 300 жылынан кейінгі еңбектерді сипаттағанда, псевдоэпиграф сөзін қолдануға бейімділік жоқ, әсіресе Киелі кітаптарға қатысты мәселелерде. Қазіргі псевдоэпиграфтар санаты да бар. Протестанттық көзқарас бойынша Ескі өсиет псевдоэпиграфтарының мысалдары: Енох кітабы, Юбилейлер кітабы (екеуі де православиелік тевахедо христиандығы мен иудаизмнің Бета Израиль тармағында канондық); Адам мен Хауаның өмірі және «Псевдо Филон». Псевдоэпиграф термині еврей діни әдебиетінің шамамен б.з.д. 300 жылдан б.з. 300 жылға дейін жазылған көптеген еңбектерін сипаттау үшін де қолданылады. Бұл еңбектердің барлығы да псевдоэпиграфикалық емес. Сондай-ақ, бұл термин Жаңа өсиет канонында авторлығы бұрмаланған кітаптарға да қатысты. Мұндай еңбектерге мыналар жатады:

In biblical studies, pseudepigrapha refers particularly to works which purport to be written by noted authorities in either the Old and New Testaments or by persons involved in Jewish or Christian religious study or history. These works can also be written about biblical matters, often in such a way that they appear to be as authoritative as works which have been included in the many versions of the Judeo Christian scriptures. Eusebius indicates this usage dates back at least to Serapion of Antioch, whom Eusebius records as having said: "But those writings which are falsely inscribed with their name (ta pseudepigrapha), we as experienced persons reject "

Many such works were also referred to as Apocrypha, which originally connoted "secret writings", those that were rejected for liturgical public reading. An example of a text that is both apocryphal and pseudepigraphical is the Odes of Solomon. It is considered pseudepigraphical because it was not actually written by Solomon but instead is a collection of early Christian (first to second century) hymns and poems, originally written not in Hebrew, and apocryphal because they were not accepted in either the Tanakh or the New Testament. Protestants have also applied the word Apocrypha to texts found in Catholic and Eastern Orthodox scriptures which were not found in Hebrew manuscripts. Catholics call those "deuterocanonical books". Accordingly, there arose in some Protestant biblical scholarship an extended use of the term pseudepigrapha for works that appeared as though they ought to be part of the biblical canon, because of the authorship ascribed to them, but which stood outside both the biblical canons recognized by Protestants and Catholics. These works were also outside the particular set of books that Roman Catholics called deuterocanonical and to which Protestants had generally applied the term Apocryphal. Accordingly, the term pseudepigraphical, as now used often among both Protestants and Roman Catholics (allegedly for the clarity it brings to the discussion), may make it difficult to discuss questions of pseudepigraphical authorship of canonical books dispassionately with a lay audience. To confuse the matter even more, Eastern Orthodox Christians accept books as canonical that Roman Catholics and most Protestant denominations consider pseudepigraphical or at best of much less authority. There exist also churches that reject some of the books that Roman Catholics, Orthodox and Protestants accept. The same is true of some Jewish religious movements. Many works that are "apocryphal" are otherwise considered genuine. There is a tendency not to use the word pseudepigrapha when describing works later than about 300 CE when referring to biblical matters. There is also a category of modern pseudepigrapha. Examples of books labeled Old Testament pseudepigrapha from the Protestant point of view are the Book of Enoch, the Book of Jubilees (both of which are canonical in Orthodox Tewahedo Christianity and the Beta Israel branch of Judaism); the Life of Adam and Eve and "Pseudo Philo". The term pseudepigrapha is also commonly used to describe numerous works of Jewish religious literature written from about 300 BCE to 300 CE. Not all of these works are actually pseudepigraphical. It also refers to books of the New Testament canon whose authorship is misrepresented. Such works include the following:

Жаңа Келісімді зерттеу

Кейбір христиан ғалымдары Жаңа Келісімнің канонына псевдоэпиграфикалық деп танылған ештеңе кірмегенін айтады. Алайда, көптеген библиялық ғалымдар, мысалы Барт Д. Эрман, Пауылдың жеті хатының ғана нағыз екендігіне сендіреді. Матай, Марк, Лұқа және Жоханның ең алғашқы және ең жақсы қолжазбаларының барлығы анонимді түрде жазылған. Сонымен қатар, Елшілердің істері, Еврейлерге арналған хат, 1 Жохан, 2 Жохан және 3 Жохан кітаптары да авторсыз жазылған. Осы хаттардың кейбіреулері Пауыл жазбағандықтан, "күмәнді" немесе "псевдоэпиграфикалық" деп аталады. Олар Пауылдың атынан оның ізбасарлары жазған сияқты, көбінесе оның сақталған хаттарынан материалдарды пайдаланған. Кейбіреулер бұл ізбасарлар Пауылдың қазір сақталмаған хаттарына қол жеткізген болуы мүмкін деп санайды, бірақ бұл теория әлі де осы кітаптарды Пауылдан басқа біреудің жазғанына байланысты. Кейбір дінтанушылар "псевдоэпиграфикалық" терминін қолданбау үшін, хаттарды "күмәнді емес" және "күмәнді" деп ажыратуды жөн көреді.

Католиктік хаттар

Жаңа өсиетте бірнеше елшіге, мысалы, қасиетті Петір, елші Жохан және Исаның бауырлары Жақып пен Яһудаға жатқызылған жеті хат бар. Жеті хаттың үшеуі авторсыз. Бұл үшеуі дәстүр бойынша Зебедей ұлы және Исаның он екі елшісінің бірі болған елші Жоханға байланысты. Сондықтан, бұл хаттардың ешқайсысында автор аты көрсетілмесе де, олар Иоанн хаттары деп аталады. Қазіргі ғалымдардың көпшілігі авторды елші Жохан деп санамайды, бірақ нақты бір тарихи тұлғаға қатысты ғылыми консенсус жоқ. (Қараңыз: Иоаннның еңбектерінің авторлығы). Екі хатында Исаның он екі елшісінің бірі Шимон Петір жазғандығы айтылады. Сондықтан олар дәстүрлі түрде Петір хаттары деп аталады. Дегенмен, қазіргі ғалымдардың көпшілігі екінші хатты Петір жазбаған болуы мүмкін деп санайды, себебі ол 2-ші ғасырдың басында, Петір қайтыс болғаннан соң жазылған сияқты. Бірақ бірінші хатқа қатысты пікірлер екіге бөлінген; көптеген ғалымдар бұл хаттың түпнұсқа екенін ойлайды. (Қараңыз: Петір хаттарының авторлығы). Бір хатта автор өзін тек Жақып (Ἰάκωβος Iákobos) деп атайды. Бұл қай Жақып екені белгісіз. Жаңа өсиеттегі басқа да мәтіндерде Исаның бауыры Жақып туралы түрлі дәстүрлі христиандық түсіндірмелер бар. Алайда, қазіргі ғалымдардың көпшілігі осы пікірді қабылдамайды, өйткені автор өзінің Исамен туыстық байланысы бар екенін көрсетпейді. Ұқсас мәселе Яһуда хатында да кездеседі (Ἰούδας Ioudas): жазушы өзін Жақыптың бауыры деп атайды (ἀδελφὸς δὲ Ἰακώβου adelphos de Iakóbou), бірақ қай Жақыпты айтқаны белгісіз. Кейбір христиан дәстүрлеріне сәйкес, бұл Жақып Исаның бауыры болған деп есептелетін Жақыптың хат авторымен бірдей; сондықтан бұл Яһуда да Исаның бауыры болуы керек, бірақ ол өзінің мәтінінде мұндай ештеңе көрсетпейді. Лаудікиялықтарға жазылған хаттың Пауылға тиесілі екені – Жаңа өсиет канонына енбеген псевдоэпиграфтардың мысалы. Олар көбінесе Жаңа өсиет апокрифтері деп аталады. Жаңа өсиеттегі басқа да псевдоэпиграфтарға Барнаба евангелиясы және Яһуда евангелиясы жатады. Езраның аяны – Езра жазған деп есептелетін ежелгі апокрифтік мәтін. Латын тіліндегі ең көне қолжазбалар 11-ші ғасырға жатады, бірақ мәтіндік ерекшеліктер мәтін бастапқыда грек тілінде жазылғандығын көрсетеді. Грек тіліндегі Езра аяны сияқты, бұл шығарма да христиандық және онда бірнеше елшілердің көкте көрінуі бейнеленген. Алайда, мәтін Аяны кітабынан әлдеқайда қысқа. Константиннің сыйға тартуы – 4-ші ғасыр императоры Константин Ұлының Рим және Рим империясының батыс бөлігінің билігін Рим папасына бергендігі туралы жалған Рим императорлық жарлығы. 8-ші ғасырда жазылған болуы мүмкін, және әсіресе 13-ші ғасырда папалық биліктің саяси негіздемесі ретінде қолданылды. Италиялық католик діни қызметкері және Ренессанс гуманисті Лоренцо Валла 1439-1440 жылдары нақты филологиялық аргументтермен бұл жалғандықты бірінші болып ашты, бірақ құжаттың шынайылығы 1001 жылдан бері бірнеше рет күмәндалған. Бұрынғы Ресей монархтары кейде «царь» атағын қолданған болса да, бұрын «Барлық Ресейдің Ұлы князі» деп аталған Иван Грозный алғаш рет Бүкіл Русь патшасы (Царь Всея Руси) болып ресми түрде таж кигізілді. Бұл Ресейдің Константинополь құлағаннан кейін православиелік «Үшінші Римге» айналу амбицияларымен байланысты болды, бұл үшін Патриархтың болжамды мақұлдауы маңызды болды. Шығыс шіркеулерінде қолданылатын Мар Несториус анафорасы Несториусқа жатқызылады, бірақ оның ең көне қолжазбалары сирия тілінде, бұл оның грек авторлығын күмәндандырады.

There are seven letters in the New Testament which are attributed to several apostles, such as Saint Peter, John the Apostle, and Jesus's brothers James and Jude. Three of the seven letters are anonymous. These three have traditionally been attributed to John the Apostle, the son of Zebedee and one of the Twelve Apostles of Jesus. Consequently, these letters have been labelled the Johannine epistles, despite the fact that none of the epistles mentions any author. Most modern scholars believe the author is not John the Apostle, but there is no scholarly consensus for any particular historical figure. (see: Authorship of the Johannine works). Two of the letters claim to have been written by Simon Peter, one of the Twelve Apostles of Jesus. Therefore, they have traditionally been called the Petrine epistles. However, most modern scholars agree the second epistle was probably not written by Peter, because it appears to have been written in the early 2nd century, long after Peter had died. Yet, opinions on the first epistle are more divided; many scholars do think this letter is authentic. (see: Authorship of the Petrine epistles)

In one epistle, the author only calls himself James (Ἰάκωβος Iákobos). It is not known which James this is supposed to be. There are several different traditional Christian interpretations of other New Testament texts which mention a James, brother of Jesus. However, most modern scholars tend to reject this line of reasoning, since the author himself does not indicate any familial relationship with Jesus. A similar problem presents itself with the Epistle of Jude (Ἰούδας Ioudas): the writer names himself a brother of James (ἀδελφὸς δὲ Ἰακώβου adelphos de Iakóbou), but it is not clear which James is meant. According to some Christian traditions, this is the same James as the author of the Epistle of James, who was allegedly a brother of Jesus; and so, this Jude should also be a brother of Jesus, despite the fact he does not indicate any such thing in his text. and the attribution to Paul of the Epistle to the Laodiceans are both examples of pseudepigrapha that were not included in the New Testament canon. They are often referred to as New Testament apocrypha. Further examples of New Testament pseudepigrapha include the Gospel of Barnabas and the Gospel of Judas, which begins by presenting itself as "the secret account of the revelation that Jesus spoke in conversation with Judas Iscariot". The Vision of Ezra is an ancient apocryphal text purportedly written by the biblical scribe Ezra. The earliest surviving manuscripts, composed in Latin, date to the 11th century CE, although textual peculiarities strongly suggest that the text was originally written in Greek. Like the Greek Apocalypse of Ezra, the work is clearly Christian, and features several apostles being seen in heaven. However, the text is significantly shorter than the Apocalypse. The Donation of Constantine is a forged Roman imperial decree by which the 4th century emperor Constantine the Great supposedly transferred authority over Rome and the western part of the Roman Empire to the Pope. Composed probably in the 8th century, it was used, especially in the 13th century, in support of claims of political authority by the papacy. Lorenzo Valla, an Italian Catholic priest and Renaissance humanist, is credited with first exposing the forgery with solid philological arguments in 1439–1440, although the document's authenticity had been repeatedly contested since 1001. While earlier Russian Monarchs had on some occasions used the title "Tsar", Ivan the Terrible previously known as "Grand Prince of all the Russias" was the first to be formally crowned as Tsar of All Rus (Царь Всея Руси). This was related to Russia's growing ambitions to become an Orthodox "Third Rome", after the Fall of Constantinople – for which the supposed approval by the Patriarch added weight. The Anaphorae of Mar Nestorius, employed in the Eastern Churches, is attributed to Nestorius but its earliest manuscripts are in Syriac which question its Greek authorship.

" Зохар " кітабы

"Зохар" (ағылш. Splendor or Radiance), еврей мистикалық ойларының әдебиетіндегі негізгі туынды, алғаш рет 13 ғасырда Испанияда пайда болды және оны еврей жазушысы Мосе де Леон жариялады. Де Леон бұл еңбекті Рим империясының қуғын-сүргіні кезінде 2 ғасырда өмір сүрген раввин Шимон бар Йохайға ("Рашби") жатқызды. Яһуди аңызына сәйкес, ол Тораны зерттеп, он үш жыл бойы үңгірде жасырынған және пайғамбар Илияс оған "Зохарды" жазуға шабыттанды. Бұл, Кабаланың ауызша Таураттың құпия бөлігі екендігіне сенушілердің дәстүрлі көзқарасымен үндеседі. "Зохардың" қазіргі заманғы академиялық талдауы, мысалы, 20 ғасырдың дін тарихшысы Гершом Шолемнің теориясы бойынша, Де Леонның өзі автор болған, себебі мәтіндік талдау ортағасырлық испандық еврей жазушысын, Римдік Палестинада өмір сүрген адамды емес, көрсетеді.

Овидий

Конрад Кельтес – көрнекті неміс гуманистік ғалымы және неміс қайта өрлеу дәуірінің ақыны. Вена императорлық кітапханасының кітапханашысы қызметін атқарып жүргенде ол көптеген грек және латын қолжазбаларын жинады. 1504 жылы венециялық баспагер Алдус Манутиусқа жазған хатында Кельтес Овидийдің "Фасти" еңбегінің жоғалып кеткен кітаптарын тапқанын мәлімдеді. Бірақ, осы деп айтылған Овидий өлеңдерінің 11 ғасырдағы монах жазғаны және Вильгельм Рубрукқа сәйкес Никея империясына белгілі болғаны анықталды. Дегенмен, көптеген замандас ғалымдар Кельтеске сеніп, жоғалған кітаптардың бар екендігі туралы 17 ғасырдың басына дейін жазып келді.

Әдеби құрал ретінде

Псевдоэпиграфия метафикциялық тәсіл ретінде қолданылған. Бұл тәсілді белгілі бір деңгейде пайдаланған авторлардың қатарында Джеймс Хогг («Ақталған күнәкардың жеке естеліктері мен жасырын сырлары»), Томас Карлайл («Сартор Ресартус»), Хорхе Луис Борхес («Герберт Квеннің еңбектерін зерттеу»; «Пьер Менард, Кихоттың авторы»), Владимир Набоков («Сары от»), Станислав Лем («Көктемгі вакуум; Қиял көлемі»), Роберто Боланьо («Америкадағы нацистік әдебиет») және Стефан Хайм («Ленц қағаздары») бар. Эдгар Райс Берроуз өзінің көптеген туындыларын, соның ішінде ең танымал «Тарзан» кітаптарын псевдоэпиграф ретінде ұсынды, әр кітаптың басында нақты авторды таныстыратын толық кіріспе берілді, ал Берроуз өзі тек әдеби редактор ғана екенін көрсетті. Дж. Р. Р. Толкин «Сақиналардың иесі» романында осы оқиғаны және «Хоббит» кітабын романдардағы кейіпкерлер жазған «Батыс марканың қызыл кітабынан» аударылғандай көрсетеді. Джордж Макдональд Фрейзердің «Флэшмен қағаздары» сериясының он екі кітабы да «танымал викториялық әскердің» қалдырған қағаздарының көшірмелері болып ұсынылады, әр томның алдындағы ұзақ жартылай ғылыми түсіндірме жазбасында «Флэшменнің қосымша пакеттері табылған және олар осы арқылы көпшілыққа ұсынылады» делінген. Осы тәсілді Иан Флеминг «Мені сүйген тыңшы» және басқа да көптеген көркем әдебиет жазушылары қолданды.