Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Спарта патшасы, Троялық Еленаның күйеуі
King of Sparta, husband of Helen of Troy
Грекия мифологиясында Менелай (,/m//ɛ//n//ə/'/l//eɪ//.//ə//s/; , 'халықтың ашуы', ежелгі грекше μένος (menos) 'күш, қаһар, билік') Микен (дориандықтарға дейінгі) Спартаның грек патшасы болған. "Илиада" бойынша, Троя соғысы Менелайдың әйелі Еленаның троялық ханзада Париспен бірге Трояға қашып кетуінен басталды. Алданып қалған Менелай Троя соғысының маңызды тұлғасы болды, Микен патшасы Агамемнонның басшылығымен грек әскерінің спарталық жасағына жетекшілік етті. "Илиада" мен "Одиссея" эпостарының екеуінде де маңызды орын алған Менелай грек вазаларындағы суреттерде де, грек трагедияларында да танымал болды, соңғысында ол Атрей үйінің құрбандығынан гөрі Троя соғысының батыры ретінде көбірек беделді болды.
In Greek mythology, Menelaus (,/m//ɛ//n//ə/'/l//eɪ//.//ə//s/; , 'wrath of the people', from Ancient Greek μένος (menos) 'vigor, rage, power') was a Greek king of Mycenaean (pre Dorian) Sparta. According to the Iliad, the Trojan war began as a result of Menelaus’s wife, Helen, fleeing to Troy with the Trojan prince Paris. The cuckolded Menelaus was a central figure in the Trojan War, leading the Spartan contingent of the Greek army, under his elder brother Agamemnon, king of Mycenae. Prominent in both the Iliad and Odyssey, Menelaus was also popular in Greek vase painting and Greek tragedy, the latter more as a hero of the Trojan War than as a member of the doomed House of Atreus.
Сипаттама
Дарий Фригиялықтың баяндамасында Менелай «. Орта бойлы, қызылша түсті шашы бар, әдемі екені айтылған. Ол жағымды мінезді адам болған».
In the account of Dares the Phrygian, Menelaus was described as ". . of moderate stature, auburn haired, and handsome. He had a pleasing personality."
Отбасы
Менелай – Танталдың ұлы Пелоптың ұрпағы. Ол Агаммнонның інісі және Троялық Еленаның күйеуі болды. Гомердің «Илиада» және «Одиссея» шығармаларында айтылғандай, Агаммнон мен Менелай Микен патшасы Атрей мен Крит патшасы Катрейдің қызы Аэропаның ұлдары еді. Дегенмен, басқа бір деректерге сәйкес, Агаммнон мен Менелай Атрейдің ұлы Плейстеннің ұлдары болған, олардың анасы Аэропа, Клеолла немесе Эрифила болды. Бұл деректерге қарағанда, Плейстен жас кезінде қайтыс болған, ал Агаммнон мен Менелайды Атрей тәрбиелеген. Агаммнон мен Менелайдың қарындасы Анаксибия (немесе Астиохе) Крисустың ұлы Строфийге үйленген. «Одиссеяға» сәйкес, Менелайдың Еленадан бір қызы – Гермиона және құлдан туған заңсыз ұлы Мегапентес болған. Басқа көздерде Менелайдың Еленадан немесе құлдардан туған басқа ұлдары да болғандығы айтылады. Софоклдің «Электра» трагедиясын зерттеуші Гесиодтың сөзінше, Гермионадан кейін Елена Менелайға Никострат есімді ұлды дүниеге келтірген, ал Киприя фрагменті бойынша Менелай мен Еленаның Плейстен есімді ұлы болған. Мифограф Аполлодор Мегапентестің анасы құл болғандығын, «Пиерис, этолиялық, немесе Акусиланың айтуынша, Тереис» екенін, ал Менелайдың тағы бір заңсыз ұлы Ксенодас басқа құл қыз Кноссиядан туғанын мәлімдейді. Географ Паусанияның айтуынша, Мегапент пен Никострат Менелайдың құлдан туған ұлдары еді. «Илиаданың» 3.175-тарауындағы зерттеушілер Никострат пен Этиоласты Еленаның екі ұлы (Менелайдан туған ба?) деп айтады, олар лакедемондықтар тарапынан құдайлар ретінде қастерленген, сондай-ақ Елена мен Менелайдың тағы бір ұлы Марафий болған, одан парсылық Марафиондар тегі бастау алған.
Menelaus was a descendant of Pelops son of Tantalus. He was the younger brother of Agamemnon, and the husband of Helen of Troy. According to the usual version of the story, followed by the Iliad and Odyssey of Homer, Agamemnon and Menelaus were the sons of Atreus, king of Mycenae, and Aerope, daughter of the Cretan king Catreus. However, according to another tradition, Agamemnon and Menelaus were the sons of Atreus' son Pleisthenes, with their mother being Aerope, Cleolla, or Eriphyle. According to this tradition Pleisthenes died young, with Agamemnon and Menelaus being raised by Atreus. Agamemnon and Menelaus had a sister Anaxibia (or Astyoche) who married Strophius, the son of Crisus. According to the Odyssey, Menelaus had only one child by Helen, a daughter Hermione, and an illegitimate son Megapenthes by a slave. Other sources mention other sons of Menelaus by either Helen, or slaves. A scholiast on Sophocles' Electra quotes Hesiod as saying that after Hermione, Helen also bore Menelaus a son Nicostratus, while according to a Cypria fragment, Menelaus and Helen had a son Pleisthenes. The mythographer Apollodorus, tells us that Megapenthes' mother was a slave "Pieris, an Aetolian, or, according to Acusilaus, Tereis", and that Menelaus had another illegitimate son Xenodamas by another slave girl Cnossia, while according to the geographer Pausanias, Megapenthes and Nicostratus were sons of Menelaus by a slave. The scholiast on Iliad 3.175 mentions Nicostratus and Aethiolas as two sons of Helen (by Menelaus?) worshipped by the Lacedaemonians and another son of Helen by Menelaus, Maraphius, from whom descended the Persian Maraphions.
Соғыстан кейін
Одиссеяның 4-кітабы Менелайдың Троядан қайтып оралуы және Спартадағы үй өмірі туралы айтады. Одиссейдің ұлы Телемах келгенде, Менелай үйге қайту жолын баяндайды. Көптеген гректерге болғандай, Менелайдың үйге бет алған кемелері де дауылдан Крит және Египетке соғылып, теңізде тоқтап қалды. Олар Протейді қолға түсіріп, үйге қалай оралу керегін айтуға мәжбүр етті. Спартаға оралғаннан кейін, Менелай мен Елена татуласып, үйлесімді некелік өмір сүреді – ол оның махаббатпен қашып кеткеніне ашу тартпайды, ал ол қоршаудағы Троядағы өмірінен әңгімелерді айтуға ешқандай шектеу сезінбейді. Менелай мен Еленаның ұлдары болмауына қайғыратыны байқалады, сондай-ақ ол құл әйелдерінен туған Мегапент пен Никостратты жақсы көреді. Еврипидтің "Елена" пьесасында Менелай Еленамен өлімнен кейін, Ғасырлар аралында қайта қосылады.
Book 4 of the Odyssey provides an account of Menelaus' return from Troy and his homelife in Sparta. When visited by Odysseus' son Telemachus, Menelaus recounts his voyage home. As happened to many Greeks, Menelaus' homebound fleet was blown by storms to Crete and Egypt where they were becalmed, unable to sail away. They trapped Proteus and forced him to reveal how to make the voyage home. Once back in Sparta, he and Helen are shown to be reconciled and have a harmonious married life—he holding no grudge at her having run away with a lover and she feeling no restraint in telling anecdotes of her life inside besieged Troy. Menelaus does seem to be pained that he and Helen have no male heir, and is shown to be fond of Megapenthes and Nicostratus, his sons by slave women. According to Euripides' Helen, Menelaus is reunited with Helen after death, on the Isle of the Blessed.
Вазалық суретте
Менелай грек вазаларының суреттерінде б.з.д. VI-IV ғасырларда бейнеленген, мысалы: Менелайдың Спартада Паристі күтіп алуы; Патроклдың денесін қайтарып алуы; және Еленамен кездесуі.
Menelaus appears in Greek vase painting in the 6th to 4th centuries BC, such as: Menelaus's reception of Paris at Sparta; his retrieval of Patroclus's corpse; and his reunion with Helen.
Грек трагедиясында
Менелай бірқатар 5 ғасырлық грек трагедияларында кейіпкер ретінде пайда болады: Софоклдің «Аякс» пьесасы, және Еврипидтің «Андромаха», «Елена», «Орест», «Аулидегі Ифигения» және «Троялық әйелдер» пьесалары.
Menelaus appears as a character in a number of 5th century Greek tragedies: Sophocles' Ajax, and Euripides' Andromache, Helen, Orestes, Iphigenia at Aulis, and The Trojan Women.