Қызылқұйрық торғайының әйелдер таңдауы мен эволюциясы

Кіріспе

Құс түрі

Аққанат аңқа (Calamospiza melanocorys) – Солтүстік Американың орталық және батыс бөліктерінде туған орташа өлшемді американдық торғай. 1931 жылы Колорадо штатының ресми құсы деп жарияланды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Құсбегі – Солтүстік Американың шалғынды далаларында кездесетін құсбегілердің ең көп таралған түрі. Олардың көбейетін жері – Канаданың орталық және АҚШ-тың орталық-батыс аймандарының далалық өңірлері. Бұл құстар күзде Оңтүстік Техас, Аризона және Солтүстік Мексиканың жоталы жазықтарына топтап қыстауға ұшып барады. Құсбегілер әлеуметтік тұрғыдан моногамды болғанымен, қосымша жұптасу жиі кездеседі, бұл қосымша жұптық аталықтың болуы арқылы анықталады. Әнші құстарда әлеуметтік моногамияның көп әйел алу мүмкіндігінің шектеулі болуынан туындағаны айтылады. Күткендей, аталықтар мен аналықтар арасында жұптар үшін бәсекелестік күшті болады. Көптеген аталықтар әлеуметтік жұптасқа ие бола алмайды, бұл аталықтардың басымдығына байланысты көбеюге қатысу арақатынасы, әлеуметтік моногамия және қосымша жұптық жұптасу жиілігімен байланысты. Әйелдердің таңдауының жыл сайынғы үлкен өзгеруінің салдары – бірнеше еркектердің жыныстық белгілеріндегі генетикалық әртүрліліктің сақталуы. Зерттеуде дене түсі, артқы жағы мен дененің қалған бөлігіндегі қара және қоңыр қауырсындардың арақатынасы, қанаттың мөлшері, қанаттың түсі, дене мөлшері, тұмсықтың мөлшері және артық масса өлшенді, бұл әйелдердің таңдауына ұшыраған мүмкін болатын көптеген сипаттамаларды бағалауға мүмкіндік береді. Әлеуметтік жұптасудың табыстылығы және жалпы жылдық жарамдылық өлшенді, нәтижесінде әйелдердің таңдауы басты фактор болып табылды. Әйелдердің таңдауының икемділігі экологиялық және әлеуметтік ортаның өзгеруіне бейімделу үшін пайдалы. Әйелдердің таңдауындағы уақытша икемділік Дарвиннің финктерінде байқалған құбылысқа ұқсас, онда жылдар бойы азықпен қамтамасыз етудің өзгеруіне байланысты әртүрлі тұмсық өлшемдері мен пішіндері артықшылыққа ие болады, бұл табиғи іріктеу контекстінде уақытша іріктеу ретінде анықталады. Құсбегілерде бір жылы оңтайлы таңдалған белгі, алдыңғы жылы теріс таңдалуға ұшырауы мүмкін. Бұл күрт ауытқулар кез келген қорытынды жасамас бұрын жыныстық іріктелу үлгілерін ұзақ мерзімде қарастырудың маңыздылығын көрсетеді. Қысқа мерзімді кезеңдерді қарастыру арқылы әйелдердің жылдық артықшылықтарын анықтауға болады, бірақ бұл бағалаулар бойынша экстраполяция жасау қиын. Әйелдердің таңдауының жылдық өзгеруінің қосымша салдары – еркектердің белгілерін асыруға қатысты фенотиптік іріктеудің ықтимал жойылуы. Аталықтар жұптасу алдында әлсіз аумақтық болып сипатталады, бірақ әйелдердің қоныстануымен байланысты аумақтық ерекшеліктерге қатысты дәлелдер бар, демек, әйелдердің көбеюге қабілеттілігі. Зерттеулер көрсеткендей, көлеңке әйелдердің көбеюге қабілеттілігі үшін маңызды ресурс болып табылады. Жарамдылықты шектеуші фактор ретінде, бұл аталықтардың аумақтық болуға бейімділігін түсіндіруге болады деп күтуге болады. Алайда, аталықтардың агрессия деңгейі өзгермейді, бұл әйелдердің таңдауы жарамдылық көрсеткіштерінің өзгеруімен сәйкес келеді деген тұжырымға әкеледі. Қосымша жұптасу ұялау орнының сапасымен байланысты, бұл аталық агрессияның сипаттамасын толықтырады. Көптеген зерттеулер аумақтық ерекшеліктердің жұптасу үшін маңызды екенін көрсеткен, бірақ соңғы зерттеулер оның әйелдердің таңдауымен салыстырғанда рөлі төмендегенін көрсетеді.

The lark bunting is the most prevalent of the passerine species found in the grasslands of North America. Their breeding habitat is prairie regions in central Canada and the mid western United States. These birds migrate in flocks to winter southern Texas, Arizona and the high plateau of northern Mexico in the fall. While the lark buntings are socially monogamous, there is extensive extra pair mating, observed through extra pair paternity. In songbirds, it is suggested that social monogamy exists because of limited opportunities for polygyny. As expected, there is considerable aggression between males and between females, competing for mates. Many males are unable to find a social mate, which can be attributed to male biased breeding sex ratio, social monogamy, and the frequency of extra pair paternity. The consequence of this extreme variation of female choice from year to year is the maintenance of genetic variation in several different male sexual ornaments. A study measures body color, proportion of black versus brown feathers on rump and rest of body, wing patch size, wing patch color, body size, beak size, and residual mass, in order to evaluate the multiple characteristics potentially selected on by females. Social pairing success was measured as well as total annual fitness, finding female choice as the primary factor. Plasticity in female choice is favored for adapting to changes in ecological and social environments. Temporal flexibility in female choice parallels the phenomenon seen in Darwin's finches, with different beak sizes and shapes favored for changing food supply over years, defined as temporal selection in the context of natural selection. In lark buntings, a trait that is positively selected upon one year was likely negatively selected against in a previous year. These dramatic fluctuations highlight the importance of looking at sexual selection patterns over an extended period of time before drawing any conclusions. By looking at short time periods, however, it possible to identify female preference annually, however it is difficult to make any extrapolations for these assessments. An additional consequence of variation of female choice annually is the potential elimination of phenotypic selection for male trait exaggeration. Males are characterized as weakly territorial prior to mating, however, there has been some evidence on territory features correlating with female settlement, thus female reproductive success. Studies have shown that shade is an important resource for female reproductive success. As a fitness limiting feature, it would be reasonable to expect this could account for any existing tendencies for males being territorial. However, levels of male aggression do not change, which lends to the conclusion that female choice corresponds with changes in fitness indicator traits. Extra pair mating has been corresponded with nesting site quality, adding further characterization to male aggression. Many studies have showed territory characteristics as important for mate acquisition, however a recent study shows evidence of its decreased role comparatively to female choice.

Тамақтандыру

Қызылқарғалар негізінен жерде ізденеді, жазда көбінесе жәндіктермен, ал қыста тұқымдармен қоректенеді; кейде жәндіктерді қуу үшін қысқа ұшып түседі. Ұялау маусымынан тыс уақытта олар көбінесе топтап жейді.

Мемлекеттік құс

1931 жылдан бері сарықарқын – Колорадо штатының ресми құсы.

Мәртебе

Табиғи далалы жерлердің жойылуына байланысты халық саны кеміп барады.