Кіріспе

Америка банкирі және саясаткері (1860–1926)
Массачусетс штатының конгрессмені, АҚШ сенаторы және Соғыс министрі

Джон Уингейт Уикс (1860 жылдың 11 сәуірінде дүниеге келген – 1926 жылдың 12 шілдесінде қайтыс болған) – Массачусетс штатының американдық банкирі және саясаткері. Республикалық партия өкілі болған ол 1902–1903 жылдары Ньютон қаласының мэрі, 1905–1913 жылдары АҚШ өкілдер палатасының мүшесі, 1913–1919 жылдары АҚШ сенаторы, ал 1921–1925 жылдары Соғыс министрі қызметін атқарды.

Өмір және мансап

Джон Уингейт Уикс Нью-Гэмпшир штатының Ланкастер қаласында туып өскен. Ол 1881 жылы бітірген АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданып, екі жыл АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. 1885 жылдың 7 қазанында Марта Аролин Синклерге үйленді. Уикс 1888 жылы Бостондық Hornblower & Weeks қаржы фирмасын құрғаннан кейін 1890-жылдары банк ісінен байлық жинады. Испания-Америка соғысы кезінде ол 1898 жылдың сәуірінен қазан айына дейін лейтенант шенімен АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қайта оралды. Қаржылық жағдайы тұрақталғаннан кейін, Уикс саясатқа қатысты, бастапқыда жергілікті деңгейде, сол кездегі Ньютон, Массачусетс штатындағы үйінде, 1899–1902 жылдары қалалық кеңесші, ал 1903–1904 жылдары қала әкімі болып қызмет етті. 1905 жылы ол ұлттық сахнаға көшті, АҚШ Конгресінде Массачусетс штатының 12-ші сайлау округінен сайланды. АҚШ Өкілдер палатасының және АҚШ Сенатының мүшесі ретінде Уикс маңызды банк және табиғатты қорғау заңнамасына үлес қосты. Конгрессмен ретіндегі ең маңызды жетістігі – 1911 жылы қабылданған Уикс заңы, оның атымен аталатын бұл заң АҚШ-тың шығысында ұлттық орман парктерін құруға мүмкіндік берді. 1918 жылғы сайлауда Уикс қайта сайлану науқанында жеңіліске ұшырады. АҚШ Конституциясына енгізілген он жетінші түзетуге сәйкес, оның Сенатқа сайлануы алғаш рет сайлаушылармен, емес мемлекеттік заң шығарушы органмен шешілді. Оның жеңілісіне әйелдердің сайлау құқығын қолдамауы және АҚШ Конституциясының он тоғызыншы түзетуіне қарсылығы себеп болды, бұл пікірді Делавэр штатының сенаторы Уиллард Соулсбери кіші де бөлісті. 1918 жылы Сенатқа қайта сайлануда жеңілгеніне қарамастан, Уикс республикалық партияның белсенді және ықпалды мүшесі болып қала берді. Ол 1920 жылы Уоррен Г. Хардингтің президенттікке кандидат болуын ерте қолдады, ал Хардинг президент болғаннан кейін, оны өз кабинетіне тағайындады. Соғыс министрі ретінде Уикс қабілетті, адал және беделді әкімші және кеңесші болды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Соғыс министрлігінің қысқартылуын басқарып жүрді. Уикс тынымсыз жұмыс істегендіктен және ұзақ сағаттар бойы шаршағандықтан 1925 жылдың сәуірінде инсульт алды, нәтижесінде сол жылдың қазан айында министр лауазымынан кетті. Бірнеше айдан кейін Ланкастердегі Проспект тауындағы жазғы үйінде қайтыс болды. Оның күлі Арлингтон ұлттық зиратына, қазіргі Уикс драйвының жанына жерленді.

Отбасы

Уикстің ұлы Чарльз Синклер Уикс Массачусетс штатынан АҚШ сенаторы қызметін атқарды, кейін Эйзенхауэр әкімшілігі кезінде Сауда министрі болды. Оның атасы, оның құрметіне аталған Джон Уингейт Уикс (1781–1853), 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ армиясында майор болды және Нью-Гэмпширден конгрессмен болып сайланды. Бұрын Мичиган штатының конгрессмені Эдгар Уикс Джон Уингейт Уикстің туысы деп жаңылыс айтылған.

Атаулар ауыстырылуы

Уикс қайтыс болған жазғы үйі қазір Уикс мемлекеттік саябағының бір бөлігі ретінде саяхалаушыларға ашық. Ақ тау Ұлттық орман ішіндегі жақын маңдағы тау оның құрметіне Уикс тауы деп аталды. Бостон және Кембридж қалаларындағы Гарвард университетінің аумағындағы Чарльз өзені үстінен салынып, 1927 жылы ашылған Джон У. Уикс көпірі – жаяу өткел көпірі, ол Уикс есімімен аталады. 1930 жылы Массачусетс штатының Ньютон-Центр қаласында салынған Джон Уингейт Уикс орта мектебі оның құрметіне аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің USS Weeks (DE 285) эсминеці оның есімімен аталды, бірақ 1944 жылы құрылысы тоқтатылды. Кейін USS John W. Weeks (DD 701) эсминеці Уикс есімімен аталды. Ол 1944 жылдан 1970 жылға дейін қызмет етті. 1888 жылы құрылған Hornblower and Weeks инвестициялық банк және брокерлік фирмасы Уикс пен оның серігі Генри Хорнбловердің есімімен аталды. Аляска штатының Фэрбанкс қаласындағы Уикс әуежайы оның құрметіне аталды.