Кіріспе

Тирольдік инженер-құрылысшы және теміржол саласын дамытушы Николаус Алоис Мария Винценц Негрелли, Риттер фон Молдельбе (туған Луиджи Негрелли; 23 қаңтар 1799 – 1 қазан 1858) – Австрия империясының, Швейцарияның, Германияның және Италияның бір бөлігінде белсенді қызмет еткен Тирольдік инженер-құрылысшы және теміржол саласының пионері.

Өмірбаян

Алоис Негрелли Луиджи Негрелли болып туған. Ол итальян тілінде сөйлейтін әке мен неміс тілінде сөйлейтін ананың Доломит тауларындағы Фиера ди Примиеро (неміс тілінде Markt Primör) қаласында, он баланың жетіншісі болып дүниеге келді. Ауыл Трентинода (Триент) орналасқан, ол бір кезде Тироль графлығының оңтүстігінде (кейін Австрия империясының құрамында, бүгінгі Италияның солтүстігінде) жатқан. Отбасы Велштирольдік мұраның бір бөлігі болғандықтан (роман тілінде сөйлейтін оңтүстік тирольдіктер), әкесі мен оның үлкен әпкесінің бірі 1809 жылғы Тироль көтерілісін, Андреас Хофер басқарған, француз және бавариялық әскерлердің отандық жерлерді басып алуына қарсы белсенді түрде қолдады. Алоис әкесі бірнеше жыл тұтқын болып, 1814 жылы ғана үйіне оралды. Отбасы байлығының көп бөлігін жоғалтқандықтан, бастапқыда Алоис пен оның бауырларына жақсы білім беруге және қауіпсіз өмір сүруге мүмкіндік беру үшін күресті. Үкіметтік органдар олардың адалдығын мойындап, осы еңбекке көмектесті. 1832 жылы ол Швейцарияға көшіп, Санкт-Галлен кантонында әртүрлі құрылыстар салуға қатысты. 1835 жылы Негрелли Цюрихке шақырылды, онда ол ұқсас жұмыстарын жалғастырды, әсіресе ағаш жұмыстарына жауапты Фердинанд Штадлермен бірге Лиммат өзенінен өтетін Мюнстербрюке (Мюнстер көпірі) құрылысында жұмыс істеді. Осы кезде тас көпірлер әлі де ағаш қаңқаға орнатылып салынды. Ол сондай-ақ 1839 жылы жаңа Kornhaus (астық қоймасын) салды, ол кейіннен Цюрихтің алғашқы Tonhalle (концерт залына) айналды. 1895 жылы ол осы мақсатта салынған жаңа екінші ғимаратпен ауыстырылды.