Кіріспе

Сыраны ыдысқа құюды бақылайтын құрылғы

Сыра крандысы – сыраның ағылуын бақылайтын клапан, нақтырақ айтқанда, кран. Басқа түрдегі крандарға «кран», «клапан» немесе «шүмелек» делінсе де, сыра үшін «кран» сөзінің қолданылуы кең таралған. Бұл сөз бастапқыда дәстүрлі бөшкедегі ағаш клапанды атау үшін пайдаланылған. Краннан құйылған сыра көбінесе «суару сырасы» деп аталады, ал бөшкеден құйылған сыра көбінесе «бөшке сырасы» деп, ал бөшкеден құйылған сыраны нақтырақ «бөшке сырасы» деп атайды. Сыра крандарын сидр сияқты басқа сусындарды құю үшін де пайдалануға болады. Сыра немесе бөшке крандарының көптеген түрлері мен стильдері бар.

Этимология

Бастапқыда бұл сөз мазмұнын сақтау үшін шелектегі тесікті бітеуге арналған қатты ағаштан жасалған тығынды білдірген. Оның пішіні түбірге ұқсас болғандықтан, осы атаумен аталған. Бұл сөз бастапқыда дәстүрлі шелектердегі ағаш клапанды атау үшін пайдаланылған. Олар латуньнан жасалған су құбырының тоғысына ұқсайды (әрине, көптеген шотланд пабтары бейімделген биік тоғыстар арқылы құйма сырасын ұсынады), бірақ сыра қысыммен жасалған жасанды газ емес, су машинасымен жасалған ауа қысымы арқылы алынған. Кейбір пабтар әлі де осы әдіспен бочка сырасын таратуда (су машинасының орнына электр компрессоры қойылған болса да), бірақ қолмен сорғылар нағыз сыраны берудің дұрыс тәсілі деген түсінік пен көптеген сыра ішушілер нашар санайтын бөшке сырасымен шатастыру мүмкіндігіне байланысты бұл әдіс сирек кездеседі. Айткен тоғысының түрі әлі де Эдинбургтегі бірнеше пабтарда қолданылады, бірақ басқа да дизайндар болған.

Өлшемі

Әдеттегі кран тұтқаларының биіктігі 9 13 дюйм (inch) болады, бірақ 4 дюймдей (inch) өте қысқасынан бастап, 13 дюймнен (>13 inch) ұзынырақ, әртүрлі нұсқалары да кездеседі. Көптеген крандар 4 дюймдік (inch) дельрин тұтқамен жиналады. Кран тұтқаларының бұрандамасы 3/8" 16 UNC (ірі бұрандалы) стандартында болады. Кран сыртқы бұрандалы (еркек), ал тұтқасы ішкі бұрандалы (әйел).