Топтық поляризация: Шешімдердің радикалдану тенденциясы

Кіріспе

Топтың өз мүшелерінің жеке пікірлерінен артық экстремалды шешімдер қабылдауға бейімділігі.

Әлеуметтік психологияда топтық поляризация – топтың мүшелерінің бастапқы бейімділіктеріне қарағанда экстремалды шешімдер қабылдауға бейімділігін білдіреді. Егер адамдардың бастапқы бейімділігі қауіпке ұшырау болса, онда топ қабылдайтын шешімдер одан да қауіпті болады, ал егер адамдардың бастапқы бейімділігі сақтық болса, онда топ шешімдері одан да сақтыққа толы болады. Бұл құбылыс топтың жағдайға деген көзқарасын өзгертеді, яғни топтық талқыдан кейін адамдардың бастапқы көзқарастары күшейіп, жанданады, бұл көзқарас поляризациясы деп аталады.

Шолу

Топтық поляризация – әлеуметтік психологиядағы маңызды құбылыс және оны көптеген әлеуметтік контекстерде байқауға болады. Мысалы, орташа феминистік көзқарастарды ұстанатын әйелдер тобы топтық талқылаудан кейін феминистік нанымдарын күшейтуге бейім. Сол сияқты, зерттеулер көрсеткендей, бірге кеңескеннен кейін, сот төрешілерінің мүшелері жиірек айыптайтын залап ақысының сомасын, әрбір жеке сот төрешісі кеңеске түсу алдында жақтаған сомадан жоғары немесе төмен деп шешкен. Зерттеулер көрсеткендей, егер сот төрешілері салыстырмалы түрде төмен соманы жақтаса, талқылау одан да игілікті нәтижеге әкеледі, ал егер сот төрешілері қатаң жаза беруге бейім болса, талқылау оны одан да қатал етеді. Сонымен қатар, соңғы жылдары Интернет және онлайн әлеуметтік желілер топтық поляризацияны байқауға және жаңа зерттеулер жинақтауға мүмкіндік берді. Психологтар Facebook және Twitter сияқты әлеуметтік желілерде топтық поляризация тіпті топ мүшелері физикалық жақын болмаған жағдайда да жүзеге асатынын анықтады. Адамдар тобы белгілі бір тақырып бойынша бірдей негізгі пікірмен бастап, тұрақты диалог жүргізе берсе, топтық поляризация пайда болуы мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, жақсы қалыптасқан топтар поляризацияға аз ұшырайды, сондай-ақ оларға жақсы таныс мәселелерді талқылайтын топтар да. Дегенмен, топтар жаңадан құрылған және міндеттер жаңа болған жағдайларда топтық поляризация шешім қабылдауға күштірек әсер етуі мүмкін. Адамдар екіұшты дәлелдерге тап болғанда, бұл бейімділік олардың әрқайсысы оны өзінің қолдауы ретінде түсіндіруіне алып келуі мүмкін, осылайша олардың арасындағы келіспеушіліктерді кеңейтуге, емес қысқартуға себеп болады. Бұл әсер эмоцияларды оятуға қабілетті мәселелерде, мысалы саяси "жедел мәселелерде" байқалады. Көптеген мәселелер бойынша жаңа дәлелдер поляризациялық әсерді тудырмайды. Поляризация байқалатын мәселелерде, жаңа дәлелдерді қарастырмай, мәселені ойлау ғана осы әсерді тудырады. Бұл көрініс психологтар ғана емес, сонымен қатар социологтар мен философтардың да қызығушылығын тудырады.

Group polarization is an important phenomenon in social psychology and is observable in many social contexts. For example, a group of women who hold moderately feminist views tend to demonstrate heightened pro feminist beliefs following group discussion. Similarly, studies have shown that after deliberating together, mock jury members often decided on punitive damage awards that were either larger or smaller than the amount any individual juror had favored prior to deliberation. The studies indicated that when the jurors favored a relatively low award, discussion would lead to an even more lenient result, while if the jury was inclined to impose a stiff penalty, discussion would make it even harsher. Moreover, in recent years, the Internet and online social media have also presented opportunities to observe group polarization and compile new research. Psychologists have found that social media outlets such as Facebook and Twitter demonstrate that group polarization can occur even when a group is not physically together. As long as the group of individuals begins with the same fundamental opinion on the topic and a consistent dialogue is kept going, group polarization can occur. Research has suggested that well established groups suffer less from polarization, as do groups discussing problems that are well known to them. However, in situations where groups are somewhat newly formed and tasks are new, group polarization can demonstrate a more profound influence on decision making. When people encounter ambiguous evidence, this bias can potentially result in each of them interpreting it as in support of their existing attitudes, widening rather than narrowing the disagreement between them. The effect is observed with issues that activate emotions, such as political "hot button" issues. For most issues, new evidence does not produce a polarization effect. For those issues where polarization is found, mere thinking about the issue, without contemplating new evidence, produces the effect. This apparent tendency is of interest not only to psychologists, but also to sociologists, and philosophers.

Негізгі теориялық тәсілдер

Топтық поляризация құбылысы анықталғаннан кейін, оны түсіндіруге бағытталған бірнеше теориялар ұсынылды. Бұл түсіндірмелер уақыт өте келе тартылып, екі негізгі механизмге біріктірілді: әлеуметтік салыстыру және ақпараттық әсер.

Әлеуметтік салыстыру теориясы

Әлеуметтік салыстыру теориясы немесе нормативтік ықпал теориясы топтық поляризацияны түсіндіру үшін кеңінен қолданылған. Әлеуметтік салыстыру тұрғысынан алғанда, топтық поляризация адамдардың өз тобының қабылдауына ие болу және олардың пікірін жағымды бағалауға ұмтылуының нәтижесінде пайда болады. Теория бойынша, адамдар бірінші кезекте өз идеяларын топтың қалған бөлігінің идеяларымен салыстырады; олар топтың бағалайтын нәрселерін және қалайтын нәрселерін бақылайды және бағалайды. Қабылдауға қол жеткізу үшін адамдар басқалардың пікіріне ұқсас, бірақ сәл радикалдырақ ұстанымды қабылдайды. Осылайша, олар өздерін құрметті топтың "жетекшілері" ретінде көрсетеді, сонымен бірге топтың сенімдерін қолдайды. Топта экстремалды көзқарасы немесе ұстанымы бар мүшенің болуы поляризацияны күшейтпейді. Теорияны зерттеу нәтижелері нормативтік ықпалдың үкім шығару мәселелерінде, үйлесімділікке бағытталған топтық мақсаттарда, адамдарға бағытталған топ мүшелерінде және жария пікір білдіруде көбірек байқалатынын көрсетті. Зерттеулер интеллектуалдық мәселелерде, дұрыс шешім қабылдауға бағытталған топтық мақсаттарда, міндетке бағытталған топ мүшелерінде және жеке пікір білдіруде ақпараттық ықпалдың күштірек екенін көрсетті. 1970 жылдары топтық поляризацияны тек қана көндіруші аргументтер түсіндіре ала ма, деген маңызды пікірталас болды. Дэниел Айзенбергтің 1986 жылғы мета-талдауы, көндіруші аргументтер және әлеуметтік салыстыру лагерьлері жинаған деректерге сүйене отырып, басым механизмдер туралы сұрақтарға жауап беруге септігін тигізді. Айзенберг екі әсердің бір мезгілде әрекет ететініне және әлеуметтік салыстыру болмаған жағдайда көндіруші аргументтер теориясының, ал керісінше – әлеуметтік салыстыру теориясының жұмыс істейтініне тоқталды. Осыған сәйкес, өзін-өзі жіктеу моделінің жақтаушылары топтық поляризацияның себебі адамдардың нақты бір топқа жататындығын сезінуі және топтың орташа пікірінен артық радикалды топтық үлгіге сәйкес келуі екенін айтады. Әлеуметтік салыстыру теориясы мен көндіруші аргументация теориясынан өзгеше, өзін-өзі жіктеу моделі топтар аралық жіктеу процестерінің топтық поляризацияның себебі екенін көрсетеді. Топтық поляризацияны поляризацияланған нормаға сәйкестік ретінде түсіндіретін өзін-өзі жіктеу теориясын Хогг, Тернер және Дэвидсон 1990 жылы зерттеу арқылы қолдады. Олардың тәжірибесінде қатысушылар үш түрлі таңдау дилеммасы бойынша (қауіпті, бейтарап немесе сақты) тестке дейінгі, тесттен кейінгі және топтық консенсус бойынша ұсынымдар берді. Зерттеушілер қауіпті сыртқы топқа қарсы тұрған ішкі топтың сақтыққа қарай поляризацияланатынын, сақтыққа қарсы тұрған сыртқы топқа қарсы тұрған ішкі топтың қауіпке қарай поляризацияланатынын және әлеуметтік анықтамалық шеңбердің ортасында тұрған, қауіпті де сақты сыртқы топтармен кездескен ішкі топтың поляризацияланбай, тестке дейінгі орташа көрсеткіштеріне жақындасатынын болжады. Бұл топтық поляризацияның өзін-өзі жіктеу арқылы түсіндірілуіне қосымша дәлел келтіреді.

The social comparison theory, or normative influence theory, has been widely used to explain group polarization. According to the social comparison interpretation, group polarization occurs as a result of individuals' desire to gain acceptance and be perceived in a favorable way by their group. The theory holds that people first compare their own ideas with those held by the rest of the group; they observe and evaluate what the group values and prefers. In order to gain acceptance, people then take a position that is similar to everyone else's but slightly more extreme. In doing so, individuals support the group's beliefs while still presenting themselves as admirable group "leaders". The presence of a member with an extreme viewpoint or attitude does not further polarize the group. Studies regarding the theory have demonstrated that normative influence is more likely with judgmental issues, a group goal of harmony, person oriented group members, and public responses. Research has indicated that informational influence is more likely with intellective issues, a group goal of making correct decision, task oriented group members, and private responses. In the 1970s, significant arguments occurred over whether persuasive argumentation alone accounted for group polarization. Daniel Isenberg's 1986 meta analysis of the data gathered by both the persuasive argument and social comparison camps succeeded, in large part, in answering the questions about predominant mechanisms. Isenberg concluded that there was substantial evidence that both effects were operating simultaneously, and that persuasive arguments theory operated when social comparison did not, and vice versa. Accordingly, proponents of the self categorization model hold that group polarization occurs because individuals identify with a particular group and conform to a prototypical group position that is more extreme than the group mean. In contrast to social comparison theory and persuasive argumentation theory, the self categorization model maintains that inter group categorization processes are the cause of group polarization

Support for the self categorization theory, which explains group polarization as conformity to a polarized norm, was found by Hogg, Turner, and Davidson in 1990. In their experiment, participants gave pre test, post test, and group consensus recommendations on three choice dilemma item types (risky, neutral, or cautious). The researchers hypothesized that an ingroup confronted by a risky outgroup will polarize toward caution, an ingroup confronted by a caution outgroup will polarize toward risk, and an ingroup in the middle of the social frame of reference, confronted by both risky and cautious outgroups, will not polarize but will converge on its pre test mean. This further lends support to the self categorization explanation of group polarization.

Интернет

Facebook, Twitter және Instagram сияқты онлайн әлеуметтік желілердің танымалдылығының артуы және олардың санының көбеюі адамдарға ұқсас мүдделері мен ортақ құндылықтары бар біреулермен идеяларды іздеуге және бөлісуге мүмкіндік берді, бұл топтық поляризацияның әсерін ерекше айқын етеді, әсіресе Y және Z буындары үшін. Әлеуметтік желілер сияқты, YouTube сияқты бейне ағынды платформалар да интеллектуалды алгоритмдер арқылы экстремалды мазмұнды іздеу арқылы бейсана түрде топтарды құрады. Осы технологияның арқасында адамдар өздерінің ақпарат көздерін және оларға ұсынылатын пікірлерді таңдауға мүмкіндік алады, осылайша өз көзқарастарын нығайтып, күшейтеді, ал олармен келіспейтін ақпарат пен перспективалардан қашып өтеді. Бір зерттеуде Джордж Тиллердің (кешкі аборт жасайтын дәрігер) атылуына байланысты Twitter-дегі 30 000-нан астам твит талданды, онда талданған твиттер абортты қолдаушылар мен қарсыластары арасындағы әңгімелер болды. Зерттеу көрсеткендей, бірдей ойлы адамдар топтық идентичностьты нығайтса, ал әртүрлі ойлы адамдар арасындағы жауаптар мүшеліктегі жікке бөлінуді күшейтеді. Дегенмен, кейбір зерттеулер зертханалық және далалық эксперименттерде топтық поляризацияны өлшеуде маңызды айырмашылықтар бар екенін көрсетеді. Тейлор мен Макдональд (2002) жүргізген зерттеуде компьютер арқылы жүргізілген талқылаудың реалистік жағдайы көрсетілді, бірақ топтық поляризация күтілген деңгейде болған жоқ. Зерттеу нәтижелері сонымен қатар компьютер арқылы жүргізілетін талқылауларда топтық ойлаудың, адамдар бетпе-бет кездескендегіден гөрі азырақ болатынын көрсетті. Сонымен қатар, компьютер арқылы жүргізілетін талқылаулар көбінесе топтық келісімге әкелмейді немесе табиғи ортада жұмыс істейтін топтарға қарағанда, қол жеткізілген келісімге қанағаттанбаушылыққа әкеледі. Бұған қоса, эксперимент екі апта бойы жүргізілді, бұл зерттеушілерді топтық поляризация тек қысқа мерзімде ғана пайда болатыны туралы ойға итермеледі. Жалпы алғанда, нәтижелер топтық поляризация бұрынғы зерттеулер көрсеткендей кең таралған емес екенін ғана емес, сонымен қатар топтық теориялар, жалпы алғанда, компьютермен байланысты талқылау кезінде қарапайым түрде ауыстырылмайтын болуы мүмкін екенін көрсетеді. Топтық поляризация құқықтық контекстте де маңызды рөл атқарады. Бір зерттеу федералды округ сотының судьялары жеке немесе шағын топтарда отырған кезде әртүрлі әрекет ететінін көрсетті. Зерттеуде жеке отырған судьялардың 35% уақытында, ал үш судьядан тұратын топта отырған судьялардың 65% уақытында экстремалды шешімдер қабылдағаны анықталды. Бұл нәтижелер маңызды, өйткені тіпті тәжірибелі, кәсіби шешім қабылдаушылардың да топтық поляризацияның ықпалына ұшырайтынын көрсетеді.

The rising popularity and increased number of online social media platforms, such as Facebook, Twitter and Instagram, has enabled people to seek out and share ideas with others who have similar interests and common values, making group polarization effects increasingly evident, particularly in generation Y and generation Z individuals. Similar to the social media platforms, video streaming platforms like YouTube are forming groups unconsciously through intelligent algorithm seeking for extreme contents. Owing to this technology, it is possible for individuals to curate their sources of information and the opinions to which they are exposed, thereby reinforcing and strengthening their own views while effectively avoiding information and perspectives with which they disagree. One study analyzed over 30,000 tweets on Twitter regarding the shooting of George Tiller, a late term abortion doctor, where the tweets analyzed were conversations among supporters and opponents of abortion rights, post shooting. The study found that like minded individuals strengthened group identity whereas replies between different minded individuals reinforced a split in affiliation. However, some research suggests that important differences arise in measuring group polarization in laboratory versus field experiments. A study conducted by Taylor & MacDonald (2002) featured a realistic setting of a computer mediated discussion, but group polarization did not occur at the level expected. The study's results also showed that groupthink occurs less in computer mediated discussions than when people are face to face. Moreover, computer mediated discussions often fail to result in a group consensus, or lead to less satisfaction with the consensus that was reached, compared to groups operating in a natural environment. Furthermore, the experiment took place over a two week period, leading the researchers to suggest that group polarization may occur only in the short term. Overall, the results suggest that not only may group polarization not be as prevalent as previous studies suggest, but group theories, in general, may not be simply transferable when seen in a computer related discussion. Group polarization is similarly influential in legal contexts. A study that assessed whether Federal district court judges behaved differently when they sat alone, or in small groups, demonstrated that those judges who sat alone took extreme action 35% of the time, whereas judges who sat in a group of three took extreme action 65% of the time. These results are noteworthy because they indicate that even trained, professional decision makers are subject to the influences of group polarization.

Соғыс және зорлық-зомбылық

Топтық поляризация соғыс және басқа да қақтығыстар кезінде пайда болатыны хабарланған, және ол зорлық-зомбылық әрекеттер мен қақтығыстарды ішінара түсіндіруге көмектеседі. Мысалы, зерттеушілер этникалық қақтығыстардың топтық поляризацияны күшейтетінін, өйткені ол өз тобымен сәйкестенуді арттырып, басқа топқа деген жаугершілікті күшейтеді деп санайды. Поляризация кез келген қақтығыс түрінде кездесуі мүмкін, бірақ ең зиянды салдарларын ірі масштабты топтар арасындағы, мемлекеттік саясат және халықаралық қақтығыстарда көрсетеді.

Колледж өмірі

Шағын масштабта топтық поляризация жоғары білім алушы студенттердің күнделікті өмірінде де көрініс табады. 2005 жылы Майерс жүргізген зерттеуде американдық студенттер арасындағы бастапқы айырмашылықтар уақыт өте келе күшейе түсетіні көрсетілген. Мысалы, бауырластықтар мен студенттік ұйымдарға мүше емес студенттер саяси тұрғыдан көбінесе либералды болады, және бұл айырмашылық олардың колледж өмірі барысында артады. Зерттеушілер бұл құбылыстың кем дегенде жартылай топтық поляризациямен түсіндірілетінін болжайды, себебі топ мүшелері бір-бірінің көзқарастарын және пікірлерін нығайтуға ұмтылады.