Кіріспе

1964 жылғы АҚШ президенттік сайлау науқанының жарнамасы

"Дейзи", кейде "Дейзи қызы" немесе "Бейбітшілік, кішкентай қыз" деп аталатын бұл американдық саяси жарнама 1964 жылы Линдон Б. Джонсонның президенттік науқаны аясында телеарналарда көрсетілді. Тек бір рет эфирге берілсе де, ол Джонсонның Республикалық партияның үміткері Барри Голдуотерден күлдірауына ықпал еткен маңызды факторлардың бірі және саяси және жарнама тарихындағы шешімді момент саналады. Дойл Дэйн Бернбах агенттігі мен Тони Шварц арасындағы серіктестік арқасында жасалған "Дейзи" жарнамасы Джонсонның соғысқа және ядролық қаруға қарсы ұстанымдарын таратуға арналған. Голдуотер Ядролық сынақтарды тоқтату шартына қарсы болды және қажет болған жағдайда Вьетнам соғысында ядролық қару қолдануды ұсынды. Джонсонның науқаны Голдуотердің сөздерін ядролық соғыс басталатынын көрсету үшін пайдаланды. Реклама үш жасар Моник Корзилиус далада тұрып, маргаритка гүлдерінің жапырақтарын жұлып, біртен онға дейін дұрыс есептемейтін көріністен басталады. "Тоғызға" жеткен соң ол тоқтайды, ал зымыран ұшыруға дейінгі кері санау сияқты, күркіреген ер адамның дауысы "оннан" бастап кері санауды бастайды. Видеодағы кадр қыздың оң көзіне назар аударады, содан кейін оның қарындасы экранды толтырады, одан кейін ядролық жарылыстың жарқырауы мен шуы пайда болады. Джонсонның дауысы шешімді түрде былай дейді: "Бәс тігілген нәрсе осы! Құдайдың барлық балаларының өмір сүретін әлемді құру үшін, немесе қараңғылыққа түсу үшін. Біз бір-бірімізді жақсы көруіміз керек, немесе өлуіміз керек". Жарнама алғашқы көрсетілімнен кейін эфирден алынды, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары, соның ішінде кешкі жаңалықтар, ток-шоулар және жаңалықтар агенттіктері оны қайта көрсетіп, талдады. Джонсонның науқаны ядролық соғыс перспективасын пайдаланғаны және Голдуотердің оны бастайтынын көрсету арқылы сайлаушыларды қорқытқаны үшін кеңінен сынға түсті. Джонсонның науқанының басқа да жарнамалары Голдуотерді тікелей атамай-ақ сынады. 1964 жылдан бері басқа да науқандар "Дейзи" жарнамасын қабылдап, пайдаланды.

Өмірбаян

Джон Ф. Кеннединің қазасынан кейін 1963 жылдың қараша айында вице-президент Линдон Б. Джонсон АҚШ президенті болып ант берді. Көптеген адамдар Джонсонды заң қабылдауда тиімді, қатыгез саясатшы деп санайтын. Сенаттағы демократтардың жетекшісі қызметін атқарган кезде ол «Сенат шебері» деп аталды. Ол Сенаттан дауыс жинау үшін, соның ішінде әйгілі «Джонсон әдісі» сияқты риторикалық тәсілдерді жиі қолданды. 1964 жылдың шілдесінде ол Конгреске Азаматтық құқықтар заңын қабылдауға ықпал етті. 1964 жылғы АҚШ президенттік сайлауында республикалық үміткер Барри Голдуотер Джонсонға қарсы күресті. Куба зымырандық дағдарысынан кейін ядролық соғыс науқанның басты мәселесіне айналды. 1963 жылы өткізілген сауалнама көрсеткендей, респонденттердің 90 пайызы ядролық соғыс болуы мүмкін деп ойласа, 38 пайызы оның ықтималдығына сенді. Сол жылы Голдуотер Ядролық сынақтарды тоқтату туралы шартты ратификациялауға қарсы дауыс берді, ал Сенат оны 80–14 дауыспен мақұлдады. Голдуотер әлеуметтік бағдарламаларды қысқарту және агрессивті әскери саясатты ұстану туралы оңшыл идеологиямен науқан жүргізді. Джонсонның саясатына керісінше, қажет болған жағдайда Вьетнам соғысында ядролық қару қолдануға болатынын айтты. Джонсонның сайлау штабы Голдуотердің сөздерін және оның радикалды саяси ұстанымдарын ядролық соғысқа дайын екенін көрсету үшін пайдаланды. Оны қауіпті экстремист ретінде бейнеледі, оның «Жүрегіңмен сен оның дұрыс екенін білесің» деген лозунгын «Ішегіңмен сен оның ақылсыз екенін білесің» деген қарсы лозунгпен қысымға алды. Тамыз айында өткізілген сауалнама көрсеткендей, Джонсонның үкіметтегі жетістіктері науқанда оған шектеулі қолдау ғана әкелуі мүмкін. Голдуотер балалар тобының Пледжге (Антқа) оқылуын көрсеткен жарнама жасады, олардың дауыстарын сол кездегі Кеңес Одағының басшысы Никита Хрущевтің «Біз сізді жерлейміз! Сіздің балаларыңыз коммунист болады!» деген сөздері басып кетті. Джонсонның сайлау штабы науқанда бірнеше риторикалық тәсілдерді қолданды. Олар Голдуотердің экстремизмiн және оған президенттік билікті тапсырудың қауіптілігін баса көрсетті. Джонсонның арнайы кеңесшісі Джек Валенти «Біздің басты күшіміз Джонсонды қолдауға емес, Голдуотерге қарсы дауыс беруде» деді.