Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қылқан жапырақтылар туысы
Genus of conifers
Lagarostrobos franklinii – Австралиядағы Тасманияның ылғалды оңтүстік-батыс бөлігінде өсетін қылқан жапырақты ағаштардың бір түрі. Оны көбінесе Хуон қылқаны немесе Маккуарри қылқаны деп атайды, бірақ ол іс жүзінде подкарп (Podocarpaceae) отбасынан, нағыз қылқан (Pinaceae) емес. Молекулалық филогенетикалық талдаулар Лагоростробостың Паразитакс (Жаңа Каледониядан шыққан паразиттік және монотиптік туыс) және Манаомен байланысты екенін көрсетті, бірақ олардың нақты туыстығы әлі анықталған жоқ. Ағашы алтын сары түсіне, жіңішке құрылымына және шіруға қарсы тұратын табиғи майларына байланысты жоғары бағаланады. Ағашқа ерекше иіс және сақтау қасиеттерін беретін химиялық зат – метил эвгенол. Ол Шотландияның Абердиншир аймағындағы Крэтес қамалының аумағына отырғызылған және жақсы өскен. Мулл аралындағы Торосай қамалынан да екі сау мысалын табуға болады.
Lagarostrobos franklinii is a species of conifer native to the wet southwestern corner of Tasmania, Australia. It is often known as the Huon pine or Macquarie pine, although it is actually a podocarp (Podocarpaceae), not a true pine (Pinaceae). In molecular phylogenetic analyses Lagorostrobos was found to be related to Parasitaxus (a parasitic and monotypic genus from New Caledonia) and Manoao, but their exact relationships are unresolved. The wood is highly prized for its golden yellow colour, fine grain, and natural oils that resist rotting. The chemical giving the timber its unique smell and preservative qualities is methyl eugenol. It has been planted in the grounds of Crathes Castle, Aberdeenshire, Scotland and has done well. Two healthy specimens can also be found at Torosay Castle, Isle of Mull.
Сипаттама
Хуон қарағайы баяу өсетін, бірақ ұзақ өмір сүретін ағаш; осы ағаштың кейбір тірі мысалдары 2000 жылдан астам. Ол биік өседі, ерекше жағдайларда , иілген бұтақтары мен салбырағыш бүршіктері бар. Жапырақтары спираль бойынша орналасқан, өте кішкентай және қабықша тәрізді, ұзындығы , бүршіктерді толық жабады. Бұл екі үйлі өсімдік, аталық (тозаң) және аналық (тұқым) конустар бөлек өсімдіктерде орналасқан. Аталық конустар сары, ұзындығы және ені болады. Піскен тұқымдық конустар өте өзгерген, жидек сияқты, 5-тен 10-ға дейін кең жайылған, ашық қабыршақтары бар, олар алтыдан сегіз айда піседі, әр қабыршақта бір тұқым болады. Жаңа Зеландиядағы Маноао туысына жақын болғанымен, қабыршақтары етті болмайды және құстар тарату емес, су арқылы таралады. Осы тоғайдағы әрбір ағаш – вегетативті жолмен көбейген генетикалық тұрғыдан бірдей аталық. Бұл тоғайдағы ең ескі ағаш сол жасқа жетпесе де, тоғайдың өзі бір организм ретінде сонша уақыттан бері бар. Клоналды тоғайдағы жеке ағаштардың жасы 2000, тіпті 3000 жылға дейін жетеді деп тіркелген. Жеке ағаштардың ұзақ өмір сүруіне байланысты Хуон қарағайының ағаш сақиналары климаттың өзгеруін анықтау үшін дендрохронологияда қолданылады.
The Huon pine is a slow growing, but long lived tree; some living specimens of this tree are in excess of 2,000 years old. It grows to tall, exceptionally reaching , with arching branches and pendulous branchlets. The leaves are spirally arranged, very small and scale like, long, covering the shoots completely. It is dioecious, with male (pollen) and female (seed) cones on separate plants. The male cones are yellow, long and broad. The mature seed cones are highly modified, berry like, with 5 to 10 lax, open scales which mature in six to eight months, with one seed long on each scale. Unlike the closely related New Zealand genus Manoao, the scales do not become fleshy and are water dispersed, not bird dispersed. Each of the trees in this stand is a genetically identical male that has reproduced vegetatively. Although no single tree in this stand is of that age, the stand itself as a single organism has existed that long. Individual trees in the clonal patch have been listed as having ages of 2,000 or even to 3,000 years old. Because of the long life of individual trees, tree rings from Huon Pine have been used for dendrochronology to establish a record of climate variation.
Қорғау
Соңғы 100 жылдың ішінде су электр станциялары үшін су толу және өрттердің салдарынан оның табиғи ортасының шамамен 15% жоғалды. Бұрынғы кең көлемдегі орман шаруашылығы іс-шаралары ірі ағаштардың көбісін жойды, бірақ қазір дерлік барлық жерде жаңа өсімдер пайда болуда. Бұл түрдің бір бөлігі қатаң лицензиялық жүйе аясында құлаған және өлі ағаштардан қолөнерге арналған ағаш алуға рұқсат етілген. Тірі ағаштарды кесуге тыйым салынған.
An estimated 15% of its habitat has been lost through inundation for hydroelectric schemes and to fire over the past 100 years or so. Extensive logging in the past has removed nearly all large trees, but there is regrowth nearly everywhere. One stand of the species has been made available for access to craft wood from dead and downed timber under a strict licensing system. It is illegal to cut living trees.