Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі грек қаласы
the ancient Greek city
Британдық және АҚШ оккупациялаған Батыс Германияның біріккен аймағы
Joint zone of British and US occupied West Germany
Бизона немесе Бизония – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияны оккупациялау кезінде 1947 жылдың 1 қаңтарында американдық және британдық оккупациялық аймақтардың бірігуі. 1948 жылдың 1 тамызында француздық оккупациялық аймақ қосылғаннан кейін, бұл құрылым Тризона (; кейде әзілде Тризонезия (Trizonesien,)) деп аталды. Кейін, 1949 жылдың 23 мамырында Тризона Германия Федеративтік Республикасы болып құрылды, бұл әдетте Батыс Германия деп белгілі.
The Bizone or Bizonia was the combination of the American and the British occupation zones on 1 January 1947 during the occupation of Germany after World War II. With the addition of the French occupation zone on 1 August 1948 the entity became the Trizone (; sometimes jokingly called Trizonesia (Trizonesien, )). Later, on 23 May 1949, the Trizone became the Federal Republic of Germany, commonly known as West Germany.
Германияны оккупациялық аймақтарға бөлу
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін одақтастар Германиядағы өздерінің оккупациялық аймақтарын ұйымдастыра бастады. Шығысқа қарайғы жерлер Польшаға немесе Кеңес Одағына толығымен қосылды. "Германия" болып қалатын жерлер төрт бөлікке бөлінді: американдықтар оңтүстікті, британдықтар батысты және солтүстікті, француздар оңтүстік-батысты, ал советтер Орталық Германияны (болашақтағы Шығыс Германияны) оккупациялады. Берлин де осылайша төрт аймаққа бөлінді. Батыс аймақтарда демонтаждалған барлық жабдықтардың 15 пайызы – әсіресе металлургия, химия және машина жасау өнеркәсіптерінен алынған жабдықтар – азық-түлік, көмір, калий (тыңайтқыштар үшін негізгі материал), ағаш, топырақ өнімдері, мұнай өнімдері және т.б. үшін кеңестік тарапқа берілуі тиіс болды. Батыс елдерінен тауар жеткізілімі 1946 жылы басталды. Кеңес тарапынан күтілген жеткізілімдер, шығыс аймақтарынан қоныс аударғандарды азық-түлікпен, жылумен және қажетті заттармен қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ қалған егістік жерлердегі ауыл шаруашылығы өндірісін арттыру үшін іске аспады. Осыған байланысты американдық әскери әкімші Люциус Д. Клей 1946 жылдың 3 мамырында Рураймағынан совет секторына тауар жеткізілімін және фабрикаларды бөлшектеуді тоқтатты, ал кеңес үкіметі бақылауындағы аймақтардан қуылғандар 1948 жылдың соңына дейін Батысқа депортацияланды. Батыс аймақтарынан жеткізілімдердің тоқтатылуы нәтижесінде Кеңес Одағы американдық саясатқа қарсы жариялық науқан жүргізіп, төрт аймақтың да әкімшілік жұмысына кедергі келтіре бастады.
At the conclusion of World War II, the Allies began organising their respective occupation zones in Germany. The easternmost lands were permanently annexed to either Poland or the Soviet Union. The lands that were to remain "German" were divided four ways: The Americans occupied the South, the British the West and North, France the South West, and the Soviets Central Germany (the future East Germany). Berlin was similarly divided into four zones. that 15% of all equipment dismantled in the Western zones – especially from the metallurgical, chemical, and machine manufacturing industries – would be transferred to the Soviets in return for food, coal, potash (a basic material for fertilisers), timber, clay products, petroleum products, etc. The Western deliveries had started in 1946. The Soviet deliveries – desperately needed to provide the eastern expellees with food, heat, and basic necessities, and to increase agricultural production in the remaining cultivation area – did not materialise. Consequently, the American military administrator, Lucius D. Clay, stopped the transfer of supplies and dismantled factories from the Ruhr area to the Soviet sector on 3 May 1946 while the expellees from the areas under Soviet rule were deported to the West until the end of 1948. As a result of the halt of deliveries from the western zones, the Soviet Union started a public relations campaign against American policy and began to obstruct the administrative work of all four zones.
Аймақ бойынша жергілікті басқару
Кеңес Одағы өз аймағында тамақтану, көлік, сот юрисдикциясы, қаржы және басқа да салалар бойынша орталық басқаруды 1945 жылдың шілдесінде құрды, Потсдам конференциясының қатысушылары ресми түрде орталық неміс басқаруларын құруға келіспей тұрып. Кеңес аймағындағы орталық басқарулар (Zentralverwaltungen) неміс өзін-өзі басқарудың бір түрі емес, қайта Германиядағы Кеңес әскери басқаруының (SVAG) заң шығару құқығына ие бөлімшелері болды. Кеңес аймағындағы штаттардың функциялары шектеулі болды. Потсдамнан кейін, 1945 жылдың жазында, Германияны бақылау комиссиясы – Британдық бөлімі (CCG/BE) Бад-Ойнхаузенде өзінің аймағы үшін орталық кеңселерді (Zentralämter) құрды. Олардың төрағалары британдық әскери үкіметі тарапынан тағайындалды және сол кезде республикалар емес, әкімшілік органдар болған британдық аймақтағы штаттардың министр-президенттерінен әлдеқайда беделді болды. 1946 жылдың наурыз айынан бастап британдық аймақтық кеңес (Zonenbeirat) құрылды, оған штаттардың, орталық кеңселердің, саяси партиялардың, кәсіподақтардың және тұтынушылар ұйымдарының өкілдері кірді. Атауынан көрініп тұрғандай, аймақтық кеңестің заң шығару өкілеттігі болған жоқ, ол тек кеңес беруші орган болды. Германияны бақылау комиссиясының Британдық бөлімі заң шығару құқығымен барлық шешімдерді қабылдады. Кеңес және британдықтардың ілгерілеуіне жауап ретінде, 1945 жылдың қазан айында АҚШ Әскери басқару кеңсесі (OMGUS) АҚШ аймағындағы штаттарды бүкіл АҚШ аймағы үшін заң шығару құқығына ие "Лендеррат" (штаттар кеңесі) деп аталатын үйлестіру органы құруға ынталандырды. Ол өзінің орталық органдарын (Ausschüsse немесе бірлескен мемлекетаралық комитеттер) құрды, олар Штаттгартта орналасқан хатшылық басқарды. Британдық және кеңестік орталық басқарулар одақтас институттар болғанмен, бұл АҚШ аймақтық комитеттері OMGUS бөлімшелері емес, керісінше, OMGUS бақылауындағы неміс өзін-өзі басқаруының дербес органдары болды. Франция Потсдам конференциясына қатыспағандықтан, ол Потсдам келісімдерінің кейбіреулерін бекітіп, ал кейбіреулерін елемеді. Жалпы алғанда, француз әскери үкіметі одақтастар басып алған Германиядағы кез келген аймақаралық басқаруларға кедергі келтірді; тіпті өзінің аймағындағы мемлекетаралық ынтымақтастықты тоқтатты, Германияны бірқатар тәуелсіз мемлекеттерге толық орталықсыздандыруға ұмтылды. Сондықтан, француз аймағындағы штаттарға жоғары деңгейде автономия берілді, бірақ француз бақылауында, мемлекетаралық үйлестіруге қанағаттандырмас кедергі келтірді.
The Soviets had established central administration in their zone for nutrition, transport, jurisdiction, finance, and other areas already in July 1945, before the participants of the Potsdam Conference had officially agreed to form central German administrations. The central administrations (Zentralverwaltungen) in the Soviet zone were not a form of German self government, but were rather subdivisions of the Soviet Military Administration in Germany (SVAG), which had the legislative power. The states in the Soviet zone had only limited functions. After Potsdam, in the summer of 1945, the Control Commission for Germany – British Element (CCG/BE) in Bad Oeynhausen created central offices (Zentralämter) for its zone. Its chairpersons were appointed by the British military government and were more influential than the minister presidents of the states in the British zone, which at the time were administrative bodies rather than republics. After March 1946 the British zonal advisory board (Zonenbeirat) was established, with representatives of the states, the central offices, political parties, trade unions, and consumer organisations. As indicated by its name, the zonal advisory board had no legislative power, but was merely advisory. The Control Commission for Germany – British Element made all decisions with its legislative power. In reaction to the Soviet and British advances, in October 1945 the Office of Military Government, United States (OMGUS) encouraged the states in the US zone to form a co ordinating body, the so called Länderrat (council of states), with the power to legislate for the entire US zone. It created its own central bodies (Ausschüsse or joint interstate committees) headed by a secretariat seated in Stuttgart. While the British and Soviet central administrations were allied institutions, these US zone committees were not OMGUS subdivisions, but instead were autonomous bodies of German self rule under OMGUS supervision. France had not participated in the Potsdam Conference, so it felt free to approve some of the Potsdam Agreements and ignore others. Generally the French military government obstructed any interzonal administrations in Allied occupied Germany; it even blocked interstate co operation within its own zone, aiming at total decentralisation of Germany into a number of sovereign states. Therefore, the states in the French zone were given a high level of autonomy but under French supervision, inhibiting almost any interstate co ordination.
Аймақаралық іс-шаралар
1946 жылдың 5-11 қыркүйегінде америкалық және британдық оккупациялық аймақтардағы штаттардың (Länder) өкілдерінің конференциясында экономика (Minden), көлік (Франкфурт-на-Майне), азық-түлік және ауыл шаруашылығы (Штутгарт), пошта және радио байланысы (Франкфурт-на-Майне), сондай-ақ Германияның қаржы комиссиясы (Штутгарт) мәселелері бойынша әкімшілік органдар құру туралы шешімдер қабылданды. 6 қыркүйекте Штутгартта өткен конференцияда АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джеймс Ф. Бернс Германия саясаты жөніндегі мәлімдеме жасады, онда Германияның экономикалық біртүтастығына және оның экономикалық қуатын дамытуға, сондай-ақ немістердің өз саясаты мен экономикасы үшін жауапкершілігін арттыру қажеттігіне тоқталды, Моргентау жоспарынан бас тартты.
At a conference of representatives of the states (Länder) within the American and British zones of occupation during 5 11 September 1946, decisions were taken on administrative bodies for the economy (Minden), transportation (Frankfurt am Main), food and agriculture (Stuttgart), postal and radio communications (Frankfurt am Main), and a German Finance Commission (Stuttgart). On 6 September, at the conference in Stuttgart, US Secretary of State James F. Byrnes delivered a Restatement of Policy on Germany, referring to the need for German economic unity and the development of its economic powers, as well as the strengthening of the Germans' responsibility for their own politics and economy, repudiating the Morgenthau Plan.
Бизонияның пайда болуы
1946 жылғы 4 қазанда Бременде өткен британдық және американдық аймақтардағы облыс әкімдерінің конференциясында, АҚШ үлгісіндегі Германияның облыстар кеңесін құру туралы ұсыныстар талқыланды. 1946 жылғы 2 желтоқсанда Нью-Йоркте британдық сыртқы істер министрі Эрнест Бевин және оның американдық әріптесі Джеймс Ф. Бернс 1947 жылғы 1 қаңтардан бастап американдық және британдық аймақтардың экономикалық бірігуі туралы келісімге келді. Америкалықтар мен британдықтар 1947 жылғы 1 қаңтарда Солтүстік-Батыс, Батыс және Оңтүстік Германияда дамып келе жатқан экономиканы және жаңа саяси жүйені қолдау мақсатымен Bizone құру үшін аймақтарын біріктірді. 1947 жылдың басында британдық аймақтық кеңес АҚШ аймақтық кеңесінің үлгісімен қайта құрылды, соның нәтижесінде британдық аймақтағы облыстар автономды заң шығарушы органдар ретінде уәкілеттік алды, ал британдық әскери үкімет бақылаумен шектелді. Кеңес Одағымен келісімге қол жеткізу мүмкін болмады. Егер Кеңес аймағындағы облыстарға орталық басқаруды жүргізуге рұқсат берілгенде, бұл шығыстағы коммунистік үкіметтің аяқталуын білдіретін еді, себебі ол кезде SVAG-ға бағынышты еді. Егер облыстық парламенттер мен үкіметтерде коммунистер үстемдік танытпаса, 1946 жылғы Кеңес аймағындағы соңғы еркін сайлаулардың нәтижесінде, Кеңес Одағы Кеңес аймағында коммунистік диктатура құрудан бас тартуға мәжбүр болар еді. 1945 жылдың қыркүйегінен бастап Кеңес Одағы кәсіпкерлердің, жылжымайтын мүліктің иелерінің және банктердің жаппай экспроприациясын бастады, бұл процесс содан бері жалғасып келеді. Bizone Германиядағы кемінде екі оккупациялық аймақтың саясатын үйлестірудегі алғашқы қадам болды, оларға дейін француздық бөгетке байланысты көбінесе байланыссыз жұмыс істеді. Bizone құрылуы болашақ Батыс Германияның ядросына айналды, қазіргі уақытта SVAG-тің Кеңес аймағындағы үстемдік саясатын және француз аймағындағы облыстарға қарсы ынтымақтастық көзқарасын ескермеді. Сыртқы істер министрлерінің Вашингтон конференциясында (4-8 сәуір, 1949) Франция өзінің аймағын Bizone-мен біріктіріп, Trizone құруға келісті. Үш аймақтың бірігуі 1949 жылғы 24 мамырда Германия Федеративтік Республикасының құрылуына алты апта қалғанда ғана жүзеге асты, Франция өзінің аймағынан қатысушылардың қажетті дайындыққа қатысуына тек қарсылық көрсетті. Екі аймақтың экономикалық басқаруын Минденде орналасқан Экономика жөніндегі әкімшілік кеңесі жүзеге асырды. Кейін әкімшілік ынтымақтастық кеңейіп, Батыс Германияның қалдық мемлекетіне жол ашты, тіпті көптеген Батыс Германия саясаткерлері бұған қарсы болса да. Bizone жаңа конституциялық және экономикалық дамудың негізін қалады, ол 1948 жылғы маусымдағы валюта реформасымен бекітілді. Екінші жағынан, Германия енді Шығыс және Батыс деп екіге бөлінуге бет бұрды. АҚШ және Ұлыбритания Bizone-нің әкімшілік және экономикалық сипатына баса назар аударды, бірақ ол Германия Федеративтік Республикасының құрылуының негізі болып саналады, ол Bizone әкімшілігінің құқықтары мен міндеттерін қабылдады (Grundgesetz 133-бабы). 1947 жылғы 29 мамырда американдық және британдық әскери үкіметтер Франкфурт-на-Майнда орналасқан Bizone-нің экономикалық кеңесін құру туралы келісімге қол қойды. Левукович Bizone-нің құрылуы Еуропада екі блоктың құрылуындағы және осылайша, "суық соғыс" халықаралық жүйесінің қалыптасуындағы ең маңызды фактор болды деп санайды.
At the conference of minister presidents of the Länder in the British and American zones on 4 October 1946 in Bremen, proposals were discussed for the creation of a German Länderrat (Länder Council), after the US example. In New York on 2 December 1946, British Foreign Secretary Ernest Bevin and his American counterpart James F. Byrnes agreed on the economic unification of the American and British zones, effective 1 January 1947. The Americans and the British united their zones on 1 January 1947, creating the Bizone, in order to advance the development of a growing economy accompanied by a new political order in northwestern, western and southern Germany. In early 1947 the British zonal advisory board was restructured according to the example of the US zone Länderrat, so that the states in the British zone were empowered as autonomous legislating bodies, with the British military government confining itself to supervision. No agreement with the Soviets was possible. Allowing the states in the Soviet zone to govern the central administrations, then still subject to the SVAG, would have meant the end of communist rule in the east. If the state parliaments and governments were not clearly dominated by communists, as had resulted from the last somewhat free elections in the Soviet zone in 1946, the Soviet Union would have had to waive the establishment of a communist dictatorship in the Soviet zone. The Soviets had begun mass expropriations of entrepreneurs, real estate owners, and banks in September 1945, a process that had continued ever since. The Bizone was the first step in coordinating the policies in at least two zones of occupation in Germany, which up to that time had operated mostly unconnected due to French obstructionism. The establishment of the Bizone became the nucleus of the future West Germany, ignoring for the time being the SVAG dominated policy in the Soviet zone and the anti collaboration attitude imposed onto the states in the French zone. At the Washington Conference of Foreign Ministers (4–8 April 1949) France agreed to merge its zone with the Bizone into the Trizone. The unification of the three zones materialised only six weeks before the formation of the Federal Republic of Germany on 24 May 1949, with France only reluctantly having permitted the participants from its zone to join the necessary preparations. The economic management of the two zones was handled by the Administrative Council for the Economy, based in Minden. Later, administrative cooperation expanded, paving the way to a West German rump state, even though many West German politicians were still strongly opposed to this. With the Bizone, the foundation for new constitutional and economic developments was laid, cemented by the currency reform of June 1948. On the other hand, Germany was now on a track to the eventual division into an East and a West. The United States and the United Kingdom had emphasised the administrative and economic nature of the Bizone, but it still counts as the basis for the founding of the Federal Republic of Germany, which took over the rights and duties of the administration of the Bizone (Article 133 of the Grundgesetz). On 29 May 1947, the American and British military governments signed an agreement creating an Economic Council for the Bizone, to be based in Frankfurt am Main. Lewkowicz argues that the establishment of the Bizone was the most significant factor in the creation of two blocs in Europe and therefore in the configuration of the Cold War international order.
Тризония, одақтастар арасындағы бақылаудың аяқталуы және Батыс Германияның құрылуы
Бизонияның басқаруы 1 тамыз 1948 жылы француз оккупациялық аймағын да қамтуға кеңейтілді, ал нәтижесінде пайда болған құрылым ресми емес түрде Тризония немесе Тризонезия деп аталды. Төрт оккупациялық держава арасындағы қарым-қатынас одан әрі нашарлады және төртжақты құрылымдарды басқару мүмкін болмай қалды. 1948 жылдың наурыз айында Одақтас Бақылау Кеңесі жұмысын тоқтатты және Тризона үшін Одақтас Жоғары Комиссиясымен ауыстырылды. Содан кейін Тризона 1949 жылдың 23 мамырында Германия Федеративтік Республикасы болып құрылды, бұл әдетте Батыс Германия деп белгілі. Кеңес тарапынан қолдау көрсетілген Командура 1948 жылдың маусымында жұмысын тоқтатты.
Bizonia governance was extended to include the French occupation zone on 1 August 1948 and the resulting structure was unofficially called either Trizonia or Trizonesia. Relations among the four occupying powers continued to deteriorate, and the quadripartite structures became unmanageable. In March 1948, the Allied Control Council ceased to operate and was replaced for the Trizone by the Allied High Commission. Subsequently, the Trizone became the Federal Republic of Germany, commonly known as West Germany, on 23 May 1949. The Soviet sponsored Kommandatura ceased to operate in June 1948.
География және халық саны
Бизонға Шлезвиг-Гольштейн, Гамбург, Төменгі Саксония, Бремен, Солтүстік Рейн-Вестфалия, Гессен, Бавария және Вюртемберг-Баден – кейінірек құрылған Баден-Вюртембергтің солтүстік бөлігі – кірді, бірақ француз аймағындағы Вюртемберг-Гогенцоллерн, Баден, Рейнланд-Пфальц, сондай-ақ совет аймағындағы Мекленбург, Бранденбург, Саксония-Анхальт, Тюрингия және Саксония штаттары кірген жоқ. Берлиннің ешбір бөлігі Тризонға қосылмады, сонымен қатар Саар сияқты Германияның бұрынғы аймақтары да 1946 жылдың ақпанынан бері одақтас (француздық) бірлескен басқаруында болған жоқ. Бизонның халқы шамамен 39 миллион адамды құрады.
The Bizone included the Länder Schleswig Holstein, Hamburg, Lower Saxony, Bremen, North Rhine Westphalia, Hesse, Bavaria, and Württemberg Baden – the northern part of the later Baden Württemberg – but not the states of the French zone, to wit Württemberg Hohenzollern, Baden, Rheinland Pfalz, or those in the Soviet zone Mecklenburg, Brandenburg, Saxony Anhalt, Thuringia, and Saxony. Neither part of Berlin was part of the Trizone nor were any former parts of Germany, such as the Saarland, which, since February 1946, had not been under the joint allied (French) occupational control. The Bizone had a population of approximately 39 million people.