Кіріспе

Герберт Денби (20 қаңтар 1889 – 29 наурыз 1953) – XX ғасырдың бірінші жартысында иудаизмге қатысты көзқарастардың өзгеруіне орталық тұлға болған ағылшын шіркеуінің дін қызметкері және жазушы.

Білім

Денби Лидстегі Чирч орта сынып мектебінде және Оксфордтағы Кебл колледжінде білім алған. Ол Холройд музыкалық стипендиясын иеленді және 1907 жылы Корольдік органшылар колледжінің мүшесі атанды. Ол өмір бойы музыкаға және гольфқа деген ынтасын сақтады. Денби Оксфордта көрнекті мансапқа қол жеткізіп, Жас Септуагинт сыйлығын, Пузи және Эллертон стипендиясын, Хоутон сириялық сыйлығын және Кенникотт аға стипендиясын жеңіп алды. Ол Шығыс тілдерінен үздік диплом алды және 1914 жылы магистр дәрежесін тамамдады. Жұмысын бастағаннан кейін де оқуын жалғастырып, 1923 жылы дінтану докторы ғылымын қорғады, бұл, ішінара, 1919 жылы жарық көрген «Tractate Sanhedrin, Mishna and Tosefta» аудармасы үшін болды.

Ерте мансап

Денби 1913 жылы диакондыққа бекітілді және Букингемширдегі Уэдсдон приходының көмекші пасторы болып жұмыс істеді. 1914 жылы священник ретінде тағайындалып, 1914-19 жылдары Флинтширдегі Хавардендегі Сент-Дейниол кітапханасының орынбасары болды.

Иерусалим

1919 жылы Денби Иерусалимге көшіп келіп, Санкт-Джордж соборының кітапханашысы болды. 1921–1936 жылдары ол сондағы тұрақты каноник қызметін атқарды. 1923 жылдан бастап Палестина жоғары білім кеңесінің деканы және Палестина мен Трансжорданиядағы «Таймс» газетінің тілшісі болды. 1928 жылдан бастап Иерусалим епископының емтиханшы капелланы болды. 1920 жылдан бастап Палестина шығыстану қоғамы журналының редакторы, ал 1934 жылы осы қоғамның президенті болды. Ол еврей әдебиетін зерттеумен шұғылданды және 1933 жылы Мишнаның толық ағылшын тіліне аудармасын жариялады – Мишнаның ағылшын тіліне жасалған тұңғыш толық аудармасы. Ол сонымен қатар Жозеф Клаузнердің «Назареттен шыққан Иса» атты көрнекті еңбегін де аударды.

Оксфорд

1936 жылы ол Оксфордқа еврей тілі саласының Regius профессоры және Христос шіркеуінің каноны ретінде оралды. 1939–43 жылдары Септуагинт бойынша Гринфилд лекцияларын оқыды, 1939–41 жылдары Монмут епискобының жеке хатшысы болды және 1943 жылдан бастап Христос шіркеуінің кафедральді қазынашысы қызметін атқарды. Ол Маймонидтің "Мишне Тора" еңбегінің Йель университетінде жасалған аудармасына көмектесті. Оның 20 ғасырдағы интеллектуалдық айналымдардағы антисемитизмнің төмендеуіне қосқан үлесі зор болды. Маймонидтің "Тазалық кітабының" аудармасын жаңартумен айналысып жатқанда, өлімге әкелетін ауруға шалдығып, көз жұмды. Оның жақын достарының қатарында Оксфорд университетінің профессоры Годфри Роллс Драйвер және Лондон еврей колледжінің раввины, доктор Исидор Эпштейн болды.