Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландияның Сыртқы Гебрид аралдары, Ұлыбритания
Island in Outer Hebrides, Scotland, UK
Скарп (An Sgarp) – Шотландияның Сыртқы Гебрид аралдарында, Харрис аралындағы Хушиништің батысында орналасқан, адам тұрмайтын арал. Бұрын адамдар тұрған, аралда сәтті болмаған ракеталық пошта эксперименттері өткізілген, осы оқиға екі фильмде бейнеленген.
Scarp (An Sgarp) is an uninhabited island in the Outer Hebrides of Scotland, west of Hushinish on Harris. Once inhabited, the island was the scene of unsuccessful experiments with rocket mail, since commemorated in two films.
География
Скарптың ауданы 16 кронфқа бөлінген. Жердің көп бөлігі тасты және өңделмеген, оған екі төбе басымдық құрайды, олардың ең биік нүктесіне жетеді. Аралдың оңтүстік-шығыс бұрышында төмен жатқан, құнарлы жерлер бар, және осы жерде, Харриске ең жақын жерде, арал тұрғындары бұрын өмір сүрген. Скарп халқы 1881 жылы 213 адамға жеткен, ал 1940 жылдары 100-ден астам адам тұрғандығы хабарланған. 1810 жылы аралға сегіз шаруа отбасы қоныстанды, ал Харристегі жерді босатудан кейін халық саны екі жүзден асып кетті. Халықты азықтандыру қиын болды, себебі өңдеуге жарамды жер аз, сонымен қатар, кез келген ауа райына төтеп бере алатын порты болмады, нәтижесінде көптеген отбасылар көшіп кетті. Тіпті 1950 жылдары экономика қарапайым болды, картоп, капуста, сұлы, түйнек, сүт, балық және лобстер аулауға тәуелді болды. Скарп, Сент-Килда және Ханда сияқты бірнеше шотланд аралдарының бірі болды, онда аралдың барлық ер адамдары әр таңертең «парламент» деп аталатын жерде жиналып, күніне атқарылатын жұмыстарды келісетін. Мұндай жиналыстар кейде сағаттағанға дейін созылып, осы уақытта аралдың әйелдерінен басқа ешкім жұмыс істемейтін. Арал тұрғындарының өмір салты – қой және сүт малын өсіру, сондай-ақ балық аулау, ал соңғы жылдары негізінен лобстер аулау, ол шамамен 12 отбасыға табыс әкелді. Арал тұрғындары дінге берілген, ал Шотландия шіркеуінің миссионерлік үйі сенбі күндері құдайға сыйынған және апталық дұға жиналыстарын өткізетін орталық болды. 1950-ші және 1960-шы жылдары арал халқының саны тағы да азайды. 1967 жылы бастауыш мектептің және 1968 жылы пошта бөлімінің жабылуы соңғы соққы болды, ал 1971 жылғы халық санауында халық саны 12 адамға дейін азайды. 1971 жылдың соңына қарай Скарптың соңғы тұрақты тұрғындары Харриске көшіп кетті. Дегенмен, аралдағы бірнеше үйлер әлі де жеке демалыс үйлері ретінде пайдаланылады.
Scarp has an area of , divided into 16 crofts. The majority of the land is rocky and uncultivated, and is dominated by two hills, of which the higher reaches There is a small area of low lying fertile land in the south east corner of the island, and here, closest to Harris, is where the inhabitants of the island once lived. The population of Scarp peaked at 213 in 1881, and as recently as the 1940s it was reported to be over 100. The island was settled by eight farming families in 1810, and the population rose, following clearances on Harris, to over two hundred. This population could not be supported as there is little cultivatable land and no all weather harbour, resulting in many families drifting away. Even in the 1950s the economy was still basic, relying on potatoes, cabbages, oats, turnips, milk, fish, and some lobster fishing. Scarp was one of several Scottish islands, including St Kilda and Handa, where all the men of the island would gather every morning in a so called "parliament", to agree the work to be done on that day. Such meetings would sometimes last for many hours, and on these occasions no work would be done, except by the women of the island. Crofting was the way of life on the island, mainly comprising sheep and dairy cattle rearing and fishing, in latter years principally lobster fishing, which provided an income for around 12 families. Islanders were deeply religious and a Church of Scotland Mission House was the focal point for Sunday worship and weekly prayer meetings. The 1950s and 1960s saw a further decline in the island's population. The closure of the primary school in 1967 and the post office in 1968 were final blows and by the time of the 1971 census the population had dwindled to 12. By the end of 1971, the last permanent inhabitants of Scarp had moved to Harris. However, a few houses on the island are still in occasional use as private holiday homes.
Байланыс
Аралға Хушиништен Скарптың Кайл арқылы қысқа қайықпен жетуге болады, бірақ мұндағы теңіз өте жай және толқын болған кезде Скарпқа қону қиын болуы мүмкін. 1934 жылдың шілдесінде Цукер Скарп пен Харрис арасында ракеталық пошта атуға екі рет сәтсіз тырысты. Жарылған ракетадан күйген конверттер әлі де арал мұражайында сақталып тұр.
The island is reached by a short boat crossing across the Kyle of Scarp from Hushinish, but the sea here is very shallow and landing on Scarp can be difficult when there is a swell. In July 1934 Zucker made two unsuccessful attempts at firing rocket mail between Scarp and Harris. Singed envelopes from the exploded rocket can still be seen at the island museum.
БАҚ және өнер
Ракеталық пошта экспериментінің көркемделіп баяндалған оқиғасы "Ракеталық пошта" фильмінің негізі болды, ол Харрис және Тарансей аралдарында түсірілді, ал режиссері Стивен Уиттакер болды. Фильм 2006 жылы көрсетілімге шықты. Бастапқыда фильмді Скарп аймағында түсіру жоспарланған, бірақ кейіннен иесі рұқсат бермей, түсіру орны Тарансейге көшірілді.
A fictionalised account of the rocket mail experiment was used as the basis of the film, The Rocket Post, filmed on Harris and Taransay and directed by Stephen Whittaker, which was finally released in 2006. The film was originally intended to be filmed on location on Scarp but the owner later refused permission and location was moved to Taransay.
Меншік
Скарп 1978 жылы панамалық компанияға 100 фунт стерлингке спекуляциялық мақсатта сатылды, 1983 жылы Libco Ltd компаниясына 50 000 фунт стерлингке сатылды, содан кейін дерлік бірден Orbitglen Ltd компаниясына 500 000 фунт стерлингке қайта сатылды. Соңғы екі мәмілені қазір банкрот болған BCCI банкі қаржыландырды. Назмудин Вирани, Уганда бизнесмені және BCCI директоры, осы мәмілелерді ұйымдастырды. Вирани алаяқтық қылмысы үшін түрмеге қамалды, ал BCCI құлағаннан кейін мүлік 1995 жылы 155 000 фунт стерлингке Андерсон Дьюк Бэйквеллға сатылды, ол қазіргі иесі болып табылады.
Scarp was bought by a Panamanian company for £100 in 1978 as a speculation, sold in 1983 for £50,000 to Libco Ltd, then resold almost immediately to Orbitglen Ltd for £500,000. The last two deals were financed by the now failed BCCI bank. Nazmudin Virani, a Ugandan businessman who was a director of BCCI, brokered the deals. Virani was jailed for fraud and when BCCI collapsed the property was resold in 1995 for £155,000 to Mr Anderson Duke Bakewell who is the current owner.