Кіріспе
Конституциялық сот - негізгі жұмысы конституциялық құқық саласындағы мәселелерді қарастыратын жоғары сот. Оның басты құзыреті – күмәнді заңдардың конституцияға қайшы екенін анықтау, яғни олардың конституциялық белгіленген қағидаларға, құқықтар мен бостандықтарға сәйкес келіп-келмейтінін шешу.
A constitutional court is a high court that deals primarily with constitutional law. Its main authority is to rule on whether laws that are challenged are in fact unconstitutional, i. e. whether they conflict with constitutionally established rules, rights, and freedoms, among other things.
Тәуелсіз конституциялық сот құрылғанға дейін
1919 жылға дейін АҚШ, Канада және Австралия соттары арқылы соттық тексеру институтын қабылдады, бұл олардың ұқсас ортақ құқық жүйелерінің ортақ принциптеріне негізделген, ал олар бұл жүйелерді британдық отарлық заңынан мұра еткен. 1799 жылы Марио Пагано жазған Партенопея Республикасының конституциясы конституциялық заңды тексеруге арналған судьялар органы – эфоратты көздеген, бірақ ол тек 6 ай ғана сақталды. 1776 жылғы Пенсильвания және 1777 жылғы Вермонт конституциялары үкіметтің басқа салаларынан бөлек "цензорлар кеңесін" құрды, олардың міндеті – "конституция принциптеріне қайшы келетін заңдарды жоюды заң шығарушы органдарға ұсыну" болды, бұл институт шамамен қазіргі конституциялық сотқа ұқсас.
Тәуелсіз конституциялық сот құрылғаннан кейін
1919 жылы Бірінші Австрия Республикасы алғашқы арнаулы конституциялық сотты, Австрияның Конституциялық сотын құрды. Алайда, сот 1920 жылдың 10 қазанында елдің жаңа конституциясы күшіне енгенге дейін тек қана атпен ғана болды, содан кейін ол Австрияның федеративтік штаттарының заңдарын қарау құқығын алды. 1920 жылдың 2 ақпанында күшіне енген Чехословакияның 1920 жылғы Конституциясы парламенттік заңдарды сот арқылы тексеру үшін арнайы сот құруды көздеген алғашқы құжат болды, бірақ сот 1921 жылдың қарашасына дейін жиналмады. Екі соттың ұйымдастырылуы мен өкілеттіктері Ханс Келсеннің конституциялық теорияларымен әсер етті. Кейіннен, ұлттық заң шығарушы органның актілерінің конституциялық заңдылығын ғана қарастыратын жеке арнайы конституциялық сот құру идеясы «Австрия жүйесі» деп аталды және оны көптеген елдер қабылдады, мысалы, Лихтенштейн (1925), Грекия (1927), Испания (1931), Германия (1949) және т.б.