Ceanothus – Солтүстік Америкаға тән гүлді өсімдіктер туысы. Батыс жағалауда кең таралған, көбінесе «Ceanothus» деп аталады. Гүлдері әдемі әрі тартымды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер туысы
Автоматты taxobox
|аты=Ceanothus
|суреті=Ceanothus americanus.jpg
|сурет сипаттамасы=Ceanothus americanus гүлдері
|таксон=Ceanothus
|авторы=L.
|бөлімше деңгейлері=Түрлер
|бөлімше=Мәтінге қараңыз
|синонимдер=Forrestia Raf.
|синонимдер сілтемесі=
Genus of flowering plants
Automatic taxobox
|name=Ceanothus
|image=Ceanothus americanus. jpg
|image caption=Ceanothus americanus flowers
|taxon=Ceanothus
|authority=L. |subdivision ranks=Species
|subdivision=See text
|synonyms = Forrestia Raf. |synonyms ref =
Бұл туыс Солтүстік Америкаға тән, ең көп түрлілігі батыс жағалауында кездеседі. Бау-бақшаларда көбінесе ғылыми атымен немесе ғылыми атаудың өңделген түрімен аталады, мысалы, C. maritimus үшін 'Теңіз ceanothus' деп аталады.
The genus is native to North America with the highest diversity on the western coast. In garden use, most are simply called by their scientific names or an adaptation of the scientific name, such as 'Maritime ceanothus' for C. maritimus.
Гүлдер мен жемістер
Гүлдері ақ, жасыл-ақ, көк, қою қызғылт көк, ашық қызғылт немесе қызғылт түсті болып, үш бөлікті тұқымдық қапшыққа дейін жетіледі. Гүлдері кішкентай, хош иісті және ірі, тығыз топтамаларда өседі. Кейбір түрлерінің иісі соншалықты күшті, тіпті құлай бергендей сезім тудырады, ал олар "жабық кеңістікте қайнаған балдың" иісін еске түсіреді. Бұл өсімдіктің тұқымы жүздеген жылдар бойы бойымен жата алады, ал Ceanothus түрлері тұқымның өнуіне ормандағы өрттердің көмегімен қол жеткізеді.
The flowers are white, greenish–white, blue, dark purple blue, pale purple or pink, maturing into a dry, three lobed seed capsule. The flowers are tiny and fragrant and produced in large, dense clusters. A few species are reported to be so intensely fragrant they are almost nauseating, and are said to resemble the odor of "boiling honey in an enclosed area". The seeds of this plant can lie dormant for hundreds of years, and Ceanothus species are typically dependent on forest fires to trigger germination of their seeds.
Тарату
Бұл туысқа жататын өсімдіктер кеңінен тараған және құрғақ, күнге толы төбелерде, жағалау бұталарынан бастап ашық ормандық алаңдарға дейін, теңіз деңгейінен 9000 фут (2743 м) биіктікке дейін кездеседі. Бұл өсімдіктер Британдық Колумбиядан оңтүстікке Колорадоға дейін, Орегон және Калифорнияның Каскад таулары мен Калифорнияның Жағалау жоталары арқылы Роки тауларында кеңінен таралған. Ceanothus velutinus осы туыстың ең көп тараған түрі болып саналады және Солтүстік Американың батыс бөлігінің көп бөлігінде өседі.
Plants in this genus are widely distributed and can be found on dry, sunny hillsides from coastal scrub lands to open forest clearings, from near sea level to 9000 feet (2743 m) in elevation. These plants are profusely distributed throughout the Rocky Mountains from British Columbia south through Colorado, the Cascades of Oregon and California, and the Coastal Ranges of California. Ceanothus velutinus is perhaps the most widespread member of this genus, occurring through much of western North America.
Жабайы табиғат
Сеанотус - бұл елендер үшін жақсы тамақ көзі, әсіресе АҚШ-тың батыс жағалауындағы құйрықты елендер үшін. Дегенмен, көктемнің соңынан күздің басына дейін жапырақтары ерте көктемдегіден кем нәрлі болады. Бұталардың сабақтары мен тұқымдарын қарғалар мен бөденелер жеп отырғаны да байқалған. Жапырақтары ақуыздың жақсы көзі, ал сабақтары мен жапырақтарында кальцийдің жоғары мөлшері бар екені анықталды.
Ceanothus is a good source of nutrition for deer, specifically mule deer along the West Coast of the United States. However, the leaves are not as nutritious from late spring to early fall as they are in early spring. Porcupines and quail have also been seen eating stems and seeds of these shrubs. The leaves are a good source of protein and the stems and leaves have been found to contain a high amount of calcium.
Өсіру
Көптеген Ceanothus түрлері бағдаршалар үшін танымал сәндік өсімдіктер болып табылады. Оның ондаған гибридтері мен сорттары таңдалған, мысалы, икемді Ceanothus, Ceanothus × flexilis (C. cuneatus × C. prostratus).
Many Ceanothus species are popular ornamental plants for gardens. Dozens of hybrids and cultivars have been selected, such as flexible ceanothus, Ceanothus × flexilis (C. cuneatus × C. prostratus).
Көбейту
Цеанотустың көбеюі тұқым арқылы жүзеге асырылады, одан кейін тұқымды сылып, қабаттау қажет. Тұқымдар 12 сағатқа суға салынып, содан кейін 1°C температурада бірден үш айға дейін салқындатылады. Ол тамырдан және/немесе сабақтан да өрбуі мүмкін. Тұқымдар өсімдік қалдықтарында көп мөлшерде сақталады. Орман жағдайларында әр гектарға шамамен екі миллион тұқым кездеседі деп есептеледі. Тұқымдар қапшықтардан күшпен таратылады және, болжам бойынша, жүздеген жылдар бойы тірі қалуға қабілетті. Табиғи ортада осы туысқа жататын өсімдіктердің тұқымдары тек далалық және ормандық өрттерге жауап ретінде ғана өнеді.
Propagation of ceanothus is by seed, following scarification and stratification. Seeds are soaked in water for 12 hours followed by chilling at 1 °C for one to three months. It can also sprout from roots and/or stems. Seeds are stored in plant litter in large quantities. It is estimated that there are about two million seeds per acre in forest habitats. Seeds are dispersed propulsively from capsules and, it has been estimated, can remain viable for hundreds of years. In habitat, the seeds of plants in this genus germinate only in response to range fires and forest fires.
Басқа қолданыстар
Американың түпкілікті халқы осы өсімдіктің кептірілген жапырақтарын дәрілік шай ретінде пайдаланған, ал алғашқы жайлаушылар оны қара шайдың орнына қолданған. Калифорниядағы мивок тайпасы цеанотус бұтақтарынан тоқулық салаттар жасаған. Солтүстік Америка тайпалары Ceanothus integerrimus түрін босануды жеңілдету үшін қолданған.
Native Americans used the dried leaves of this plant as an herbal tea, and early pioneers used the plant as a substitute for black tea. Miwok Indians of California make baskets from Ceanothus branches. Ceanothus integerrimus has been used by North American tribes to ease childbirth.
Азотты бекіту
Ceanothus актиноризалды, яғни ол Frankia бактериясымен симбиоздық қарым-қатынас арқылы азотты бекітеді. Rhamnaceae тұқымдастығындағы алты туыс актиноризалды, бірақ Ceanothus – Colletieae монофилеттік тайпасына жатпайтын жалғыз туыс. Бұл Rhamnaceae тұқымдастығында актиноризалдық симбиоз екі рет дамыған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Frankia Ceanothus түбірлерінде түйіндер құрайды, азоттаза ферментін пайдаланып атмосфералық азотты аммиакқа айналдырады.
Ceanothus is actinorhizal, meaning it fixes nitrogen through a symbiotic relationship with Frankia. Six genera within Rhamnaceae are actinorhizal, but Ceanothus is the only genus not in the monophyletic tribe Colletieae. This suggests that actinorhizal symbiosis may have evolved twice in Rhamnaceae. Frankia forms nodules on the roots of Ceanothus, converting atmospheric nitrogen into ammonia using nitrogenase.