Кіріспе

Квебектің 4-ші премьер-министрі (1878–1879)

Сэр Анри Густав Жоли де Лотбиньер (5 желтоқсан 1829 – 16 қараша 1908) – заңгер, кәсіпкер және саясаткер, Квебек провинциясының төртінші премьер-министрі, федералды министрлер кабинетінің мүшесі және Британдық Колумбияның жетінші вице-губернаторы болып қызмет еткен.

Алғашқы жылдар

Сер Анри Густав Жоли де Лотбиньер, ПК Францияның Эперней қаласында Генри Густав Жоли ретінде дүниеге келген. Оның әкесі Швейцариядан шыққан дәстүрлі гугеноттар отбасының мүшесі, ал анасы – рим-католик. Бастапқыда гугенот болған Генри Густав 1856 жылы үйленбес бұрын англикан дініне көшкен. Оның әкесі Гаспар Пьер Густав Жоли де Лотбиньер – ерте фотографияның пионері (1839 жылы Акропольды суретке түсірген алғашқы адам), ол Грекия, Египет және Киелі жерлерге жасаған саяхаты барысында бірқатар дагерротиптер жасаған. Генри Густавтың анасы – Джули Кристин, 1828 жылы Лотбиньер иелігін мұра еткен Мишель-Эсташ Гаспар Ален Шартье де Лотбиньердің кіші қызы. Оның ата-анасының некесі бақытты болмаған, мүмкін, бұл таңқаларлық емес, себебі оның әкесі алғашында Джули Кристиннің үлкен әпкесі Луиза Жозефке, Водреульдің иесіне ұсыныс жасаған, бірақ ол Роберт Унвин Харвудқа үйленуді жөн көрген. Генри Густав Жоли 1836-1849 жылдары Парижде оқып, Сорбоннадан әдебиет бакалавры дәрежесін алған. 1850 жылы Канадаға оралып, 1855 жылы адвокаттық практикаға қабылданған. Жоли 1860 жылы Лотбиньердің жерін және титулын мұра еткен.

Отбасы

Жоли Квебектің Хаммонд Гоуэннің қызы Маргаретта Жозефа Гоуэнге (25 шілде 1837 – 14 тамыз 1904) үйленді және он бір баланың әкесі болды, олардың жетісі (төрт қыз және үш ұл) ересек жасқа жетті. Олардың қызы Маргаретта Анна, Август Мередит Нэнтонның інісі Бригадир генерал Герберт Колборн Нэнтонға (1863–1935) үйленді. Оның ұлы Эдмонд Густав Жоли де Лотбинер 1908 жылы Лотбинер иелігін мұраға алды. Сэр Анри Густав 1935–1940 жылдары Британдық телерадио корпорациясының директоры болған Сеймур де Лотбинердің әкесі болды.

Облыстық саяси мансап

Жоли 1861 жылы Канада провинциясының Лотбиньерден Заң шығарушы Ассамблеясына «Блю» – орташа либерал ретінде сайланды, бірақ 1863 жылы қайта сайланғанда радикалды «Parti rouge» партиясының мүшесі болды. Генри Густав Жоли 1867 жылы Конфедерация кезінде Квебек либералдарының жетекшісі атанды және Лотбиньер федералды сайлау округіның депутаты болды. Ол 1872 жылғы Канада сайлауында Лотбиньер округінен қайта сайланды. 1878 жылы консервативті премьер-министр Шарль Эжен Буше де Бушевиль 2 наурызда отставкаға кетті, себебі ол губернатор-лейтенант Люк Летелье де Сен-Жаст тарапынан қызметтен алынуға тиіс болды. Олардың арасында теміржол заңнамасы мәселесіне байланысты жанжал туды, де Сен-Жаст оны конституцияға қайшы деп таныды. Осының нәтижесінде Жоли 1878 жылдың 8 наурызында Квебек премьер-министрі болды және Квебек премьер-министрі болған алғашқы либерал атанды. Ол бүгінгі күнге дейін Квебек провинциясының басшысы болған жалғыз шетелдік және протестант болып табылады. 1878 жылдың 1 мамырында өткен сайлауда либералдар консерваторлардан бір орынға кемірек жеңіске жетті (сонымен қатар екі тәуелсіз консерватор да болды). Дегенмен, Жоли шамамен бір жарым жыл бойы азшылық үкіметін басқарды. Оның үкіметі бес либералдың (оның ішінде болашақ премьер-министр Эдмунд Джеймс Флинн) консерваторларға өткеніне байланысты сенімсіздік дауысымен құлатылды. Оппозиция жетекшісі Жозеф Адольф Шапло 1879 жылдың 31 қазанында үкімет құруға шақырылды. Жоли 1883 жылға дейін Либералдық партияның жетекшісі болды. Барлығында, ол шамамен 17 жыл либералдық партияны жетектеді, бірақ премьер-министр қызметін қысқа ғана уақытқа ие болды. 1883 жылы Жоли либералдық партия жетекшісі лауазымынан қанағаттанды және Оноре Мерсьеге жол ашты. 1885 жылдың қараша айында ол Заң шығарушы Ассамблея мүшелігінен кетті. 1888 жылы ол өзінің тегіне анасының бойжеткен кезіндегі тегін көрсететін «де Лотбиньер» деген қосымшаны қосты.

Федералды саясаттағы және орман шаруашылығындағы мансап

Жоли де Лотбиньер 1896 жылғы федералды сайлауда тағы бір рет Федералдық Палатаға сайланды, бұл жолы Портнефтен өкіл болып. Ол 1897 жылдан 1900 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін федералды кабинет министрі қызметін атқарды. 1900 жылдың наурыз айында сэр Анри, Дж.Р. Бут, Уильям Литтл, Томас Саутворт және доктор Уильям Сондерс Канаданың ағаш және орман шаруашылығының бас инспекторы Элиху Стюарттың шақыруымен Канада Орман шаруашылығы қауымдастығын құруға қатысты. 1900 жылдың 8 наурызында бұл адамдар Оттавадағы Федералдық Палатаның Теміржол комитетінің мәжіліс залында кездесті, онда ағаш өңдеушілер, орманшылар, мемлекеттік қызметкерлер, теміржол басшылары және Канаданың ормандарының сақталуы мен болашақ пайдалануына алаңдаған басқа да мамандар болды. CFA – шын мәнінде ұлттық ұйым болды, онда әр провинциядан және Ассинибоя, Атабаска, Киуатин және Юкон аудандарынан өкілдер қатысты. Сэр Анридің төрағалығымен делегаттар Канаданың ең көне табиғатты қорғау ұйымы – Канада Орман шаруашылығы қауымдастығының жарғысын және конституциясын бекітті. Осы кезеңдегі табиғатты қорғаушылар жаңартылатын ресурстардың барлық саласы – орман, су, жануарлар дүниесі, топырақ және демалыс мүмкіндіктерінің өзара байланысты екенін түсінді. CFA-ның миссиясы – Канаданың орман, су және жануарлар дүниесі ресурстарын қорғау және тиімді пайдалануды ілгерілету болып табылады. Оның Канада Орман шаруашылығы қауымдастығының алғашқы президенті ретіндегі қатысуы оның саяси қызметіне кедерес келтірмеді. Ол орман шаруашылығы саласындағы жаңа идеяларды ұсынуын жалғастырды. 1906 жылы CFA Канаданың алғашқы ұлттық орман шаруашылығы конвенциясын өткізді, оның төрағасы CFA-ның құрметті президенті сэр Уилфрид Лориер болды. Сэр Анри орман шаруашылығы секторының метрикалық жүйеге көшуін қарастыру туралы баяндама жасады, бірақ бұл өзгеріс Канадада 1980 жылдарға дейін іске аспады. 1905 жылы Квебек қаласында өткен Канада Орман шаруашылығы қауымдастығының жылдық мәжілісінде сэр Анридің әйелінің өткен жылы қайтыс болғанына байланысты көңіл айтылды. Мәжіліс протоколынан үзінді: «Содан кейін біздің құрметті президентіміз сэр Анри Жоли де Лотбиньер мен оның отбасы Леди Жолидің қазасына байланысты туған қайғыға ортақ көңіл білдіруіміз керек. Біз бәріміз сэр Анриді жақсы көреміз және оның есімі осы елде ағаштар өскенше, оның жасаған жақсылықтары үшін есте қалатынына сенеміз. Оның басына келген қайғыға шын жүректен көңіл айтамыз». Премьер-министр Лориер оны 1900 жылы Британдық Колумбияның лейтенант-губернаторы етіп тағайындады, ол 1906 жылға дейін қызмет етті. Ол 1908 жылы Квебек қаласында қайтыс болды және 1908 жылдың 18 қарашасында Силеридегі Гермон тауының зиратына жерленді.

Партия жетекшісі сайлауы

Ол 1878 жылғы сайлауда жеңіске жетті (либералдар консерваторлардан бір орын кем алды, бірақ ол бірнеше консерватордың қолдауымен премьер-министр қызметін сақтап қалды). Ол 1881 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырады.