Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әзілдің соңғы бөлігі – әзілдердің ерекшелігі.
Last part of a joke
a feature of jokes
Панчлайн (немесе панч-лайн, панчлайн) әзілді аяқтайды; оның мақсаты адамдарды күлдіру. Бұл әдеттегі әзіл құрылымының үшінші және соңғы бөлігі. Ол әзілдің кіріспе бөлігінен және панчлайнға дайындау жасайтын оқиғадан кейін келеді. Көбінесе "панчлайн" термині кез келген қойылымның, жағдайдың немесе оқиғаның күтпеген және қызықты аяқталуын білдіру үшін де қолданылады.
A punch line (also punch line or punchline) concludes a joke; it is intended to make people laugh. It is the third and final part of the typical joke structure. It follows the introductory framing of the joke and the narrative which sets up for the punch line. In a broader sense, "punch line" can also refer to the unexpected and funny conclusion of any performance, situation or story.
Этимология
Терминнің шығу тегі белгісіз. 20 ғасырдың басында вадевильде классикалық "дайындау, бастама, қырықпақ" форматындағы комедиялық формула жақсы қалыптасқан болса да, "қырықпақ" термині алғаш рет 1910 жылдары тіркелген; Merriam-Webster сөздігі оның алғашқы қолданылуын 1916 жылға жатқызады.
The origin of the term is unknown. Even though the comedic formula using the classic "set up, premise, punch line" format was well established in Vaudeville by the beginning of the 20th century, the actual term "punch line" is first documented in the 1910s; the Merriam Webster dictionary pegs the first use in 1916.
Тілдік талдау
Виктор Раскин өзінің скрипт негізіндегі семантикалық әзіл теориясында панчлайнға жауап беру механизмін лингвистикалық тұрғыдан түсіндіреді. Әзіл, панчлайндегі белгілі бір фактор тыңдаушыны оқиғаны бастапқы (немесе көзге көрінетін) түсінігінен екінші, қарсы түсінікке кенеттен ауыстырғанда туындайды. "Панчлайн – әзіл мәтінін түсіндіруге [қайта түсіндіруге] қажетті [семантикалық] скрипттер арасындағы ауысуды көрсететін, әзіл мәтінінің өзегі". Сөздік әзілдегі әзілді тудыру үшін екі түсінік (яғни, скрипттер) әзіл мәтінімен сәйкес келуі керек, сонымен қатар бір-біріне қарама-қарсы немесе үйлесімсіз болуы керек. Психолог Томас Р. Шульц Раскиннің лингвистикалық теориясын "сәйкессіздіктің екі кезеңі: қабылдау және шешілу" арқылы кеңейтеді. Ол "күлкінің құрылымын түсіндіру үшін жай ғана сәйкессіздік жеткіліксіз. [ ] Осы аяда әзілді бағалау – алдымен сәйкессіздікті табу, содан кейін оны шешуден тұратын екі кезеңді процесс ретінде қарастырылады." Шешім күлкіге апарып соқтырады.
A linguistic interpretation of the mechanics of the punch line response is posited by Victor Raskin in his script based semantic theory of humor. Humor is evoked when a trigger, contained in the punch line, causes the audience to abruptly shift its understanding of the story from the primary (or more obvious) interpretation to a secondary, opposing interpretation. "The punch line is the pivot on which the joke text turns as it signals the shift between the [semantic] scripts necessary to interpret [re interpret] the joke text." To produce the humor in the verbal joke, the two interpretations (i. e., scripts) need to be both compatible with the joke text and opposite or incompatible with each other. Thomas R. Shultz, a psychologist, independently expands Raskin's linguistic theory to include "two stages of incongruity: perception and resolution". He explains that "incongruity alone is insufficient to account for the structure of humour. [ ] Within this framework, humour appreciation is conceptualized as a biphasic sequence involving first the discovery of incongruity followed by a resolution of the incongruity." Resolution generates laughter.
Прозодикалық белгілері
Адамдардың әзілді қалай жеткізуі туралы көптеген халықтық теориялар бар, мысалы, әзілдің алдындағы сөйлеуге қарағанда дауысы қаттырақ және биік болуы, немесе әзіл айту алдындағы драмалық үзіліс. Алайда, зертханалық жағдайларда, осы өзгерістердің ешқайсысы да күлкілі оқиғаларды айту кезінде статистикалық тұрғыдан маңызды деңгейде қолданылмайды. Мысалы, "Радиода сабын жоқ" әзілі: "Екі піл ваннада жуынып жатыр. Біреуі: "Маған сабынды беріңізші", - деді. Екіншісі: "Сабын жоқ, радио", - деп жауап берді". Мұнда әзілге күтілетін жауап жоқ, ал көрермен әзілдің нысанына айналады.
There are many folk theories of how people deliver punchlines, such as punchlines being louder and at a higher pitch than the speech preceding it, or a dramatic pause before the punchline is delivered. In laboratory settings, however, none of these changes are employed at a statistically significant level in the production of humorous narratives. One example of this is the no soap radio punch line: "Two elephants were taking a bath. One said, 'Please pass the soap.' The other replied, 'No soap, radio.'" Here the anticipated resolution to the joke is absent and the audience becomes the butt of the joke.
Жапсырма сызықтары
Шылтауда бір ғана оқиға және соңында бір ғана күлкілі тұс болады. Ұзақ әзілді мәтіндерді талдау үшін, олардың құрылымын түсінуге көмектесетін кеңейтілген модель қажет. Осыны ескере отырып, вербальдық әзілдің жалпы теориясы (GTVH) ұзын әзілді мәтіндерді де қамту үшін кеңейтілді, GTVH наративтік құрылымын оларды жіктеу үшін пайдаланды. Мәтіннің ішіндегі күлкілі тұсты белгілеу үшін "жаб сызығы" деген жаңа термин енгізілді, ол әрқашан соңында болатын күлкілі тұсқа қарама-қарсы. Жаб сызығы функциялық тұрғыдан күлкілі тұсқа ұқсас, бірақ оны мәтіннің кез келген жеріне орналастыруға болады, тек соңына ғана емес. "Жаб және күлкілі сызықтар семантикалық жағынан ажыратылмайды (), бірақ наратологиялық деңгейде ерекшеленеді". Сонымен қатар, "жаб сызықтары – олар пайда болатын әңгімеге толыққанды енген күлкілі элементтер (яғни, олар әңгіме ағынын бұзбайды, өйткені олар сюжеттің немесе мәтіннің дамуына қажетті, немесе оған қарсы емес)". GTVH-ның кеңейтілген наративтік құрылымын және жаб сызықтарының жаңа терминологиясын қолдану арқылы, әдебиет және әзіл зерттеушілері енді роман, әңгіме, телесериал, пьеса, фильм және әзілдерді қоса алғанда, кез келген вербальдық әзілді талдап, түсіндіруге мүмкіндік беретін бір теориялық базаға ие болды.
A joke contains a single story with a single punch line at the end. In the analysis of longer humorous texts, an expanded model is needed to map the narratological structure. With this in mind, the general theory of verbal humor (GTVH) was expanded to include longer humorous texts together with jokes, using the GTVH narrative structure to categorize them. A new term "jab line" was introduced to designate humor within the body of a text, as opposed to the punch line, which is always placed at the end. The jab line is functionally identical to the punch line, except that it can be positioned anywhere within the text, not just at the end. "Jab and punch lines are semantically indistinguishable ( ), but they differ at a narratological level." Additionally, "jab lines are humorous elements fully integrated in the narrative in which they appear (i. e., they do not disrupt the flow of the narrative, because they either are indispensable to the development of the 'plot' or of the text, or they are not antagonistic to it)". Using the expanded narrative structure of the GTVH and this new terminology of jab lines, literature and humor researchers now have a single theoretical framework, with which they can analyze and map any kind of verbal humor, including novels, short stories, TV sitcoms, plays, movies as well as jokes.