Кіріспе

Жапондық Конго класындағы броненосный крейсер

19151926: Жауынгерлік крейсер

1915 жылы 19 сәуірде Харуна Кобеде ресми түрде қолданысқа берілді. 1915 жылы 13 желтоқсанда сегіз айлық сынақтардан кейін, ол 2-ші флоттың 3-ші линкор дивизиясына бекітілді. 1916 жылы 9 сәуірде ол Шығыс Қытай теңізіндегі операциялар үшін Сасебо әскери-теңіз базасынан жол тартты және 10 күннен кейін Жапонияға қайтып оралды. 1916 жылы 1 желтоқсанда капитан Сабуро Хьякутаке 1917 жылдың 15 қыркүйегіне дейін Харунаның басқаруын өз қолына алды, содан кейін капитан Наоми Танигучи оны алмастырды. 1917 жылы 1 желтоқсанда Бірінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы әрекеттері аяқталғандықтан, ол резервке жіберілді. Шарт бойынша, 1931 жылға дейін Жапонияға жаңа капиталдық кемелер салуға тыйым салынды және ешқандай капиталдық кемеге белгілі бір шектен артық үлкейтуге рұқсат берілмеді. Жаңа қосымшалар шектен аспаса, қолданыстағы капиталдық кемелерді жақсартылған торпедоға қарсы қорғау және палуба бронясымен жаңартуға рұқсат етілді.

1926-1933: Жауынгерлік кеменің қайта құрылуы

1931 жылға дейін жаңа капиталдық кемелерді салу мүмкін болмағандықтан, Жапония жауынгерлік кемелер мен жауынгерлік крейсерлерді жаңартуға көшті. 1926 жылдың шілдесінде Харуна Йокосука әскери-теңіз арсеналындағы сулық докта кең ауқымды модернизация мен модификациядан өткен Жапонияның алғашқы кемесі болды. Келесі 12 ай бойы ол Сасебо, Порт-Артур және Шығыс Қытай теңізі арасында қызмет етті. 1929 жылдың 1 ақпанында император Хирохитоның кіші інісі Такамацу ханзадасы экипажға бекітілді. 1929 жылдың 20 қарашасында ол 1-ші жауынгерлік кемелер дивизиясына қайта тағайындалды. 1930 жылдың 1 желтоқсанында резервке жіберілді. 1926 жылы басталған реконструкция жұмыстары 1931 жылдың 1 қазанында аяқталды деп жарияланды.

1933-1941 жж. Жедел жауынгерлік кеме

Харуна 1933 жылғы 20 мамырда қайта іске қосылып, 1-ші линкор дивизиясына тағайындалды. Харунаның бронясы да кеңейтілді. Оның негізгі белдеуі 8 дюймдік біркелкі қалыңдыққа дейін күшейтілді (бұрынғы 6-дан 8 дюймға дейінгі өзгермелі қалыңдықтан), ал диагональді бөлімдер әртүрлі тереңдіктегі нығайтулармен негізгі бронелистовой белдеуді нығайтты. Мұнараның бронясы күшейтілді, ал палуба бронясының бөліктеріне қосылды. Бір айдан кейін Харуна жапон армиясының күштерін Қытайдың материгіне тасымалдады, Қытай ұлтшылдарының аумағына жорықтарға дайындық жүргізді. 1937 жылғы 1 желтоқсанда ол қайтадан резервке жіберілді. 1941 жылғы 4 желтоқсанда Басты Корпус Оңтүстік Сиам және Солтүстік Малайя жағалауына келді, төрт күннен кейін Сиам мен Малайя түбегіне басып кіруге дайындық жүргізді. Ұлыбританияның "Z күші" – линкор және шайқас крейсері Жапонияның құрлықтағы және авианосецтерден ұшқан ұшақтарымен жеңілгеннен кейін, Харунаның шайқас тобы Малайя суларынан шығып кетті. Шайқас тобы кейіннен желтоқсанның ортасында Индокитайдан Малайяға күшін нығайтуға арналған конвойды қорғау үшін үш күнге және 18 желтоқсанда Филиппиндегі Лингаен шығанағына армияның қонуын жабу үшін Индокитайдан шықты. Басты Корпус 23 желтоқсанда француз Индокитайындағы Камрань шығанағынан Тайваньға қарай жолға шығып, екі күннен кейін жетті. 1942 жылғы 18 қаңтарда Кондоның Басты күштері екі жылдам авианосецпен бірге Палауға келді, Жапонияның Борнеоға және Голланд Индиясына басып кіруін қамтамасыз ету мақсатында. 1942 жылғы 5 сәуірде жойылғаннан кейін Харуна оңтүстік-батысқа жіберілді, Ұлыбританияның Шығыс Флотының қалған бөлігін, адмирал Джеймс Сомервилль басқаруымен іздеу үшін. 9 сәуірде оның бір гидросамолеті Тринкомалиден оңтүстікке қарай авианосецті байқады; жапондық әуе шабуылы сол күні авианосецті батырды. 4 маусымда ол американдық торпедо тасымалдаушыларынан бірнеше әуе шабуылына ұшырады, бірақ зардап көрмеді және бес американдық ұшақты атып түсірді. 20 қыркүйекте флотқа Трукке қайтуға бұйрық берілді.

Самардағы шайқас

Жалған шегіну АҚШ-ты жапондық орталық күштердің шайқастан мүлдем шығып кеткеніне сендірді, нәтижесінде адмирал Холси адмирал Озаваның алдаушы күштерін қуды. 25-і күні әлсіреген орталық күш Таффи 3 тобын – алты эскортты тасымалдаушы, үш эсминец және төрт эсминец-эскорттан тұратын АҚШ-тың шағын күшін анықтады, бұл Харунаны атуға итермеледі. Бастапқыда ол USS Джонстон эсминцін 152 мм-лік қосалқы зеңбіректерімен нысанаға алды, бірақ оқтары сәтті болмады, содан кейін эскортты тасымалдаушыларды қайта нысанаға алды. 7:54-те Харуна USS Kalinin Bay эскортты тасымалдаушысына 14 дюймдік (356 мм) снарядпен 16 400 ярд (15 000 метр) қашықтықтан оның авиациялық ангарына соқты, оның ұшақтарды көтеру құрылғысын істен шығарды. Содан кейін Харуна эсминецтерден ұшырылған торпедалардың нысаны болды, бірақ барлығы өткіріп жіберді. 8:10-да Харуна (деген жорамалмен) USS Gambier Bay эскортты тасымалдаушысының кормасын 14 дюймдік (356 мм) снарядпен соқты, бұл елеусіз зақым келтірді, себебі шамамен бір уақытта Ямато оны 18,1 дюймдік (46 см) снарядпен соқты, ол оның авиациялық ангарынан өтті. Харуна Гамбиер шығанағына қайтадан тимеді, өйткені Ямато оның батып кетуіне себеп болған зиянның көп бөлігін келтірді. Лейте шығанағындағы жапон теңіз күштерінің жеңілісінен кейін Харуна жөндеу үшін Бруней мен Лингаға қайтты. 1944 жылдың 22 қарашасында ол Линга жанындағы коралл рифіне тіреліп, су өткізбейтін бөлімдеріне ауыр зақым келді, нәтижесінде Сасебоға қайта оралуға мәжбүр болды, онда корпусы жөнделді.

1945: Жоғалту

1945 жылдың 1 қаңтарында «Харуна» деактивацияланған 3-ші линкор дивизиясынан алынып, 2-ші флоттың 1-ші линкор дивизиясына ауыстырылды. 10 ақпанда «Харуна» Куре теңіз округіне бекітілді. 1945 жылдың 19 наурызында американдық авианосецтер Куредегі Жапон Әскери-теңіз күштерінің қалған бөлігіне шабуыл жасады. Базаны Пёрл-Харборға шабуылды жоспарлаған Минору Генда басқарған, «Каваниси N1K J «Шиден»» немесе «Джордж» истребитерін ұшқан тәжірибелі жапондық ұшқыштар қорғады. Олар шабуылшыларды күтпеген жерден шапты, бірнеше американдық ұшақты жойды және базаны шабуылдың күшінен қорғады. «Харуна» оң жағынан түскен бір бомбадан жеңіл зақым алды.

1945 жылдың 24 шілдесінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 38-ші жедел тобы Куре теңіз базасына, Жапонияның теңіз күштерінің соңғы қалдықтарын жою мақсатымен әуе шабуылын бастады. Сол күні жапондық «Хюга» линкоры батып, «Харуна» бір бомбаға түсіп, жеңіл зақымдар алды.

Жалпы сілтемелер

Бойл, Дэвид (1998). Екінші дүниежүзілік соғыс фотосуреттерде. Лондон. Rebo Productions. Джексон, Роберт (2000). Әлемдегі ең ұлы соғыс кемелері. Brown Books. Джексон, Роберт (редактор) (2008). 101 ұлы соғыс кемесі. Лондон: Amber Books. МакКерти, Фрэнсис (1989) [1945]. "Джейннің Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери кемелері". Лондон: Bracken Books. Рейнольдс, Кларк Г (1982). Авиатасымалдаушылар соғысы. Time Life Books. Шом, Алан (2004). Бүркіт пен күннің батуы: Жапон-американ соғысы, 1941–1943 жж. Norton & Company. Штайнберг, Рафаэль (1980). Филиппинге оралу. Time Life Books Inc. Стилль, Марк (2008). Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің соғыс кемелері 1941–1945. Оксфорд: Osprey Publishing. Суонстон, Александр және Суонстон, Малкольм (2007). Екінші дүниежүзілік соғыстың тарихи атласы. Лондон: Cartographica Press Ltd. Уилмотт, H. P. және Киган, Джон (2002) [1999]. Екінші дүниежүзілік соғыс Қиыр Шығыста. Smithsonian Books. LCCN 2004049199.