Кіріспе
Шетелдік адам, оның елде болуына үкімет тыйым салады. Дипломатияда persona non grata (сонымен қатар PNG деп қысқартылады) (лат. "қош келмейтін адам", көпше түрі: personae non gratae) – қабылдаушы елдің отанына қайтарып шақыруын сұрайтын шетелдік дипломат. Егер адам сұралғандай қайтарылып алынбаса, қабылдаушы мемлекет оны дипломатиялық миссия мүшесі ретінде мойындаудан бас тарта алады (дипломатиялық иммунитетінен айыруды қоса алғанда). Қабылдаушы ел кез келген дипломатиялық қызметкерге кез келген уақытта ешқандай түсіндірме бермей persona non grata мәртебесін жариялай алады.
In diplomacy, a persona non grata (also abbreviated to PNG) (Latin: "person not welcome", plural: personae non gratae) is a foreign diplomat who is asked by the host country to be recalled to their home country. If the person is not recalled as requested, the host state may refuse to recognize the person concerned as a member of the diplomatic mission (including the removal of diplomatic immunity). A host country may declare persona non grata status for any member of a diplomatic staff at any time without any explanation.
Дипломатиялық
Дипломатиялық қатынастар туралы Вена конвенциясының 9-бабына сәйкес, қабылдаушы мемлекет "кез келген уақытта және шешімін түсіндірмей" кез келген дипломатиялық қызметкерді persona non grata деп жариялауға құқылы. Мұндай жарияланған адам қабылданбас тұлға саналады және әдетте өз еліне қайтарылып алынады. Егер қайта шақырылмаса, қабылдаушы мемлекет "аталған адамды миссия мүшесі ретінде мойындаудан бас тарта алады". Адамды елге кірмей тұрып-ақ persona non grata деп жариялау мүмкін, сондай-ақ есірткі саудасы сияқты айқын қылмыстық әрекеттерге қатысқан жағдайда да жариялауға болады. Бұл жариялау наразылықты білдірудің символдық жолы да болуы мүмкін. "Тізе қосып" (tit-for-tat) алмасулар болған, онда даулы мәселелердегі елдер бір-бірінің елшілерін немесе басқа дипломаттарын шығарып жіберген, әсіресе Суық соғыс кезінде. Суық соғыс аясында болмаған бір маңызды оқиға 2011 жылы АҚШ пен Эквадор арасындағы алмасу болды: Эквадор үкіметі АҚШ-тың дипломатиялық хабарламаларының жария болуына байланысты АҚШ елшісін шығарып салды, ал АҚШ Эквадор елшісін шығарып жіберіп жауап берді.
Басқа қолданылу
Дипломаттардан басқа адамдарды мемлекет persona non grata деп жариялауға болады. Филиппинде провинциялардың, қалалардың және аудандардың жергілікті заң шығарушы органдары белгілі бір адамдарды немесе топтарды, соның ішінде дипломат емес адамдарды және филиппин азаматтарын, оларға деген жағымсыз пікірді білдіру үшін міндетті емес қаулы арқылы persona non grata деп жариялай алады. Мұндай жағдай адам жергілікті тәртіп ережелерін немесе заңдарды бұзған жағдайда туындауы мүмкін. Осындай оқиғалар Испанияда да болған.