Кіріспе

Исаак Азимовтың "Қор" сериясындағы көркем кейіпкер Бел Риозе – Исаак Азимовтың "Қор" сериясындағы көркем кейіпкер. 1945 жылғы "Өлі қол" повесінде ол құлдырап бара жатқан Галактикалық империяның соңғы ұлы генералы. Ол Қорды империяға қауіп деп санап, сонымен қатар өзінің амбицияларын іске асыру үшін оған шабуыл жасайды, бірақ Қор агенттері оны озастырып жеңіске жетеді. 1973 жылғы BBC Radio 4 радиоқоюындағы "Қор трилогиясы" бейімделуінде Риозенің дауысын Динсдейл Лэнден сомдады. 2021 жылғы Apple TV+ телесериалы "Қор" бейімделуінің екінші маусымында оны Бен Дэниелс бейнеледі.

Сипаттама

Риозе Рим империясының ұлы генералы Белизарийге негізделген, ол 6-шы ғасырда Юстиниан I-ге қызмет еткен. Gizmodo-дан Джош Виммер мен Аласдейр Уилкинс былай жазды:

Джеймс Э. Ганн Риозені «детерминизмге бетке тік қарап тұратын жалғыз кейіпкер» деп есептеді. Оның тарихи қажеттілік күштеріне қарсы күресінің сәтсіз аяқталуы көңілді түсіргендей болғанымен, оның басты кейіпкер еместігі оқиғаның әсерін өзгертеді: Оқырман Қорға (Фондқа) көңіл бөледі. Риозенің сәтсіздігі Қордың аман қалуын қамтамасыз ететіндіктен, қажетті нәтиже ретінде бейнеленген.

Сюжет

"Өлі қол" романында Императорлық генерал Бел Риос Сивенна планетасын басқарады. Ол Қорды зерттейді және оны империяға қауіп төндіретінін, сондай-ақ өзінің амбицияларын ілгерілету үшін жоюға бекінеді. Қор саудагері Латхан Деверс Риосқа қолға түсуге рұқсат етеді, оның ішкі жағынан Қорға қарсы қимылдарын бұзу мақсатында. Император Клеон II-нің жеке хатшысы Аммель Бродриг Риосты бақылау үшін қатысқанда, Деверс Риосты Клеонды құлатуға бағытталған болмаған қастандыққа айыптауға тырысады. Оның амалдары ашыққа шығады, бірақ Риосқа көмектесуге мәжбүр болған Қордың жақтасы Дукем Барр, Риосты есінен айнытып, Деверспен бірге планетадан қашып, одан әрі тергеуден құтылуына көмектеседі. Олар Императордың астанасы – Транторға сапар шегіп, Деверстің құрастырған, Риос пен Бродригтің қатысуын көрсететін қастандық арқылы Клеонға тікелей әсер етуді жоспарлайды. Олар құпия полицияның торына түседі, бірақ қашып үлгереді, кейін Риос пен Бродригтің мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен тұтқындалып, атылуға кесілгенін біледі. Асимов кейіннен Риос Қорды ешқашан жеңе алмайтынының саяси себептерін түсіндіреді: күшті императордың өзін-өзі сақтау сезімі оған әлеуетті қауіп тудыратын билікті дамытатын қарауындағы адамды көтере алмайды.

Радио

Риостың дауысын Динсдейл Ланден 1973 жылы BBC Radio 4 радиосындағы "The Foundation Trilogy" бейімдемесінің төртінші, "The General" атты эпизодында сомдайды.

Теледидар

Риосты 2021 жылғы Apple TV+ телесериалының «Foundation» бейімделуінің екінші маусымында Бен Дэниелс сомдайды. Ол – Император Клеонның әскерді құтқару туралы бұйрығын бұзғаны үшін түрмеге қамалған, бірақ жеңіске жеткен Суперлиминалды флоттың соңғы ұлы генералы. Риос «қателігі бар абыройлы, бірақ Галактикалық Империяға деген адалдығы әлсіреп барады» деп сипатталады. Шон Т. Коллинз Decider басылымында былай деп жазды: «Мен Бел Риостың оны жойған үкіметке қайта қосылуының себебін ұқтым, тіпті Империя оның күшінен қорқатыны анық: Клеон оны қажетсіз деп санамайтын жалғыз адам ретінде, Империя азаматтарын қорғау оның міндеті, өйткені Империяның өзі мұны істей алмайды және істемейді». Риос пен Карр «Қажетті өлім» эпизодында Империяға қарсы шығу мүмкіндіктерін талқылайды, бірақ Риос мұндай әрекеттің тым қауіпті екенін мәлімдейді. Императорлық флот «Көп бұрын, алыс емес» эпизодында «Foundation»-ға қарсы тұрады, ал Риос қақтығысты зорлық-зомбылықсыз аяқтай алатынына сенеді. Бірақ Император клоны Бауырлас Дей, Хари Сельдонның әрекетіне ілігіп, Риоске «Invictus» – «Foundation» басқаруындағы ежелгі Императорлық соғыс кемесін Терминусқа құлатып, планетаны жойып, «Foundation»-ды жоюға бұйырады. Риос Каррдың бетінде екенін білгенімен, оған бағынады. Екінші маусымның финалы «Жаратылыс мифтерінде» Риостың флагманы «Shining Destiny»-дегі Spacer, She Bends Light, флоттың соғыс кемелерін бір-біріне секіру үшін бағдарламалау үшін контрабандалық жолмен әкелінген секіру тізбегін пайдаланады, бұл бүкіл флотты жалмап, қалған Spacer-лерді Империядан босатуға мүмкіндік береді. Риос Деймен қолма-қол шайқасып, Маллоудың қамал құрылғысын телепортация арқылы Деймен орын ауыстыру үшін қолданады, Императорды ғарышқа шығарып, оны өлтіреді. Өлімге кесілген флагман кемесінде тұтқындалған Риос пен Маллоу «Shining Destiny» жарылғанда бір стақан көтеріседі. Осы уақытта Карр мен Терминус халқы Сельдонның Қақпасы арқылы планетаның жойылуынан құтылады.

Қабылдау

Коллинз: "Бен Дэниелс, шөлейттің жалғыз өмір сүрушісінен бастап, қырқылып, шашын келтіргеннен кейін телеарнадағы ең сұлу еркектердің біріне айналған, Бел рөлінде экранда керемет әсер қалдырады". Ол Риозе мен Маллоудың өлімі екінші маусым үшін жоспарланғанын айтып, "Олардың тағдыры екеуінің бірге орындалуын ұнатамын" деп қосты. Сериалда олардың гомосексуализмі ешқандай мәселе тудырмайды. Каррдың ойнаушысы Дино Фечер: "Біздің кейіпкерлердің сексуалдық бағыты жай ғана екінші дәрежелі мәселе болды, бұл өте жаңалық болды. Бұл әлемде сексуалдық бағыт өте ерекше. Сіздің көзіңіз көк, меніңіз қоңыр болғандай ғана. Көп жағынан алғанда, бұл шынымен шабыттандырады, себебі бұл аса алшақ емес болашақ".