Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай ақыны, тарихшы және мемлекет қайраткері (1007–1072)
Chinese poet, historian and statesman (1007–1072)
Оуян Сю (; 1007 – 1072 CE), әкесі судья болған жерде дүниеге келген, бірақ оның отбасы қазіргі Цзянси провинциясының Джишуй (бұрын Люлинг деп аталған) аймалынан шыққан. Оның отбасы салыстырмалы түрде кедей болды, Қытай қоғамының ежелгі атаулы тегінен емес. Әкесі үш жасында қайтыс болғандықтан, оның сауатты анасы оның алғашқы біліміне жауапты болды; оның әдісі "修母畫荻" (ананың балаларының біліміне деген тамаша берілгендігі) деген chengyu фразасының пайда болуына себеп болды. Ол дәстүрлі жеке сабақтар алуға мүмкіндігі болмады және көбінесе өзімен-өзі оқыды. Хан Юдың еңбектері оның қалыптасуына ерекше әсер етті. 22 жасында үшінші рет емтихан тапсырып, 1030 жылы jinshi дәрежесін алды.
Ouyang Xiu (; 1007 – 1072 CE), where his father was a judge, though his family came from present day Jishui (then known as Luling), Jiangxi. His family was relatively poor, not coming from one of the old great lineages of Chinese society. Losing his father when he was three, his literate mother was responsible for much of his early education; her method is the origin of the chengyu 修母畫荻 ("a mother's admirable dedication to the education of her children"). He was unable to afford traditional tutoring and was largely self taught. The writings of Han Yu were particularly influential in his development. He passed the jinshi degree exam in 1030 on his third attempt at the age of 22.
Тарихшы
Уянг Танның жаңа кітабын құрастыру комиссиясын басқарды, ол 1060 жылы жұмысын аяқтады. Ол ресми қызметінен кейін «Бес әулеттің жаңа тарихы» атты еңбегін өз бетімен жазды. Кітап оның өлімінен кейін ғана табылған. Тарихшы ретінде ол тым нұсқаулық болып сынға түсті, бірақ эпиграфияны тарих жазу техникасы ретінде енгізуде маңызды рөл атқарды. Эпиграфия, сондай-ақ каллиграфия практикасы, Уянның конфуциандық эстетикаға қосқан үлесінің бір бөлігі болды. Ол «Шығыс зерттеулерінің жазбаларында» әдебиетке бейім адамдар бос уақыттарын қалай пайдаланып, рухани жағдайларын жақсарта алатынын айтады. Каллиграфиямен шұғылдану және оған байланысты өнер нысандарына құрмет көрсету – бұл интеллектуалды өмірдің даосизмге ұқсас трансформациясының ажырамас бөлігі болды. Мин әулетінің жазушысы Фэн Мэнлун өзінің «Ескі мен жаңа әңгімелер жинағында» (古今譚概) Уянның жазу стиліне қатысты, мүмкін, шындығына күмәнді анекдот жазған. Оянның серіктерімен бірге Ханлин академиясынан тыс саяхат жасағанда, олар ерекше оқиғаға куә болды: бір жылқы қорқып, көшеде шауып, онда ұйықтап жатқан итті аяқтап өлтірді. Оуянг екі серігіне осы оқиғаны жазбаша баяндауды ұсынды. Бірі: «Көшеде ит жатқан еді, шапшаң жүріп келген ат оны тепкілеп өлтірді», - деп жазды, ал екіншісі: «Көшеде ат шауып келе жатты. Жатқан ит оны кездестіріп, өлтірілді», - деп жазды. Оуянг жас әріптестерін: «Сіздердің қолыңыздағы тарих кітабы он мың томнан кейін де толық болмайды», - деп әжуалады. Одан өзінің нұсқасын сұрағанда, Оуянг күлімдеп: «Шауып келген ат жолындағы итті өлтірді», - деп жазды.
Ouyang led the commission compiling the New Book of Tang, which completed its work in 1060. He wrote New History of the Five Dynasties on his own following his official service. The book was not discovered until after his death. As a historian, he has been criticised as overly didactic, but he played an important role in establishing the use of epigraphy as a historiographic technique. Epigraphy, as well as the practice of calligraphy, figured in Ouyang's contributions to Confucian aesthetics. In his Record of the Eastern Study he states how literary minded gentlemen might utilize their leisure to nourish their mental state. The practice of calligraphy and the appreciation of associated art objects were integral to this Daoist like transformation of intellectual life. The Ming dynasty writer Feng Menglong recorded a possibly apocryphal anecdote regarding Ouyang's writing style in his collection of short stories Gujin Tan'gai (古今譚概). As the story goes, during one of Ouyang's trips outside the Hanlin Academy with his associates, they witnessed an unusual event: a horse became spooked, galloped down a busy street, and kicked to death a dog sleeping there. Ouyang challenged his two associates to express this event in writing. One wrote: "A dog was lying in the thoroughfare and was kicked to death by a galloping horse," while the other wrote: "A horse galloped down a thoroughfare. A lying dog encountered it and was killed." Ouyang teased his junior colleagues, "A history book in your hands would remain incomplete after ten thousand volumes." When asked for his own rendering, Ouyang, replying with a smile, wrote: "A galloping horse killed a dog in its path."
Поэзия
Оның өлеңдері көбінесе сабасымен, әзіл-қалжыңмен және өзін-өзі сынайтын сипатта болады; ол өзіне "Ескі маскүнем" деген лақап ат қойды. Ол ши және ци поэзиясын жазды. Оның ши өлеңдері ерте Тан дәуіріндегі маңызды мәселелерге тоқталады, ал кейінгі Тан дәуірінің әшекейлі стилінен жаңылды. Дегенмен, ол ци поэзиясымен әйгілі. Атап айтқанда, "Батыс көлі әдемі" деген он өлеңнен тұратын сериясы "Жеміс жинау" әуенімен жазылып, жанрды мазмұнды поэзия құралы ретінде танымал етуге көмектесті. Оуянның поэзиясы, әсіресе 1050 жылдардағы жетілген туындылары, бұрынғы ақындар қашқан жаңа тақырыптарды қамтыды. Оларға достармен араласу, отбасылық өмір, тағам мен сусындар, көне заттар және саяси мәселелер кіреді. Ол сондай-ақ прозалық шығармаларынан алған элементтері бар жаңа стильді қолданды. Бұған өзін-өзі пародизациялау және гипербола қолдану жатады. Оуянның поэзиясы Солтүстік Сун поэзиясына тән әдеби ойыншылдық сипатқа ие. Мысалы, көптеген өлеңдердің тақырыптары олардың рифма ойындарынан туғанын көрсетеді және олардың барлық бөлігінде кең ауқымды рифма схемалары қолданылады. Төменде Оуян Сюдың Ханчжоудағы танымал Батыс көл туралы жазған көптеген өлеңдерінің бірі келтірілген.
His poems are generally relaxed, humorous and often self deprecatory; he gave himself the title The Old Drunkard. He wrote both shi and cí. His shi are stripped down to the essentials emphasised in the early Tang period, eschewing the ornate style of the late Tang. He is best known, however, for his cí. In particular, his series of ten poems entitled West Lake Is Good set to the tune Picking Mulberries helped to popularise the genre as a vehicle for serious poetry. Ouyang's poetry, especially the mature works of the 1050s, dealt with new themes that previous poets had avoided. These include interactions with friends, family life, food and beverages, antiques, and political themes. He also used an innovative style containing elements that he had learned from his prose writing. This includes his use of self caricature and exaggeration. Ouyang's poetry bears the characteristic of literary playfulness common to Northern Song poetry. For example, many poems have titles that indicate that they originated in rhyme games, and feature extensive rhyming schemes throughout. Below is one of the many poems Ouyang Xiu wrote about the famed West Lake in Hangzhou.
Мұра
Ол 1072 жылы қазіргі Фуян, Анхуй қаласында қайтыс болды. Оның ықпалы соншалықты күшті болды, тіпті Ван Анши сияқты қарсыластары оның құрметіне әсерлі мақтаулар жазды. Ван оны замандастарының ең ұлы әдеби тұлғасы деп атады. Мин әулеті тұсында Ханлин академиясының жоғары лауазымды шенеунігі болған Ли Доньян Уян Сяуды жоғары бағалап, оны "қоғамдық қызмет пен әдеби өнерге бірдей берілген ғалымның үлгісі" деп есептеді және оның шығармаларын тыныштығы мен әдептілігі үшін мақтады.
He died in 1072 in present day Fuyang, Anhui. His influence was so great, even opponents like Wang Anshi wrote moving tributes on his behalf. Wang referred to him as the greatest literary figure of his age. During the Ming dynasty, Li Dongyang, who rose to be the highest official in the Hanlin Academy, was an admirer of Ouyang Xiu, regarding him as "an ideal example of the scholar official committed to both public service and literary art", and praising his writings for their tranquility and propriety.