Кіріспе

IPA-дағы ɦ дауыссыз дыбысы, одан кейін ʱ белгісімен көрсетілген. Ылғалды глоттальды фрикатив, кейде тынысты дауысты глоттальды өту деп аталады, – кейбір тілдерде қолданылатын дыбыс түрі. Ол фонетикалық тұрғыдан фрикатив немесе жақын дауыссыз дыбыс сияқты үлгіде болады, бірақ көбінесе дауыссыз дыбыстың әдеттегі фонетикалық қасиеттерінен айырылады. Халықаралық фонетикалық әліпбиде осы дыбысты білдіретін символ – , ал X SAMPA-дағы баламасы – h\. Көптеген тілдерде оның артикуляциялық орыны мен тәсілі болмайды. Сондықтан, фонетикалық тұрғыдан қарағанда, ол келесі дауыстының ылғалды дауысты әдеспен айтылуы ретінде сипатталады. Дегенмен, оның ерекшеліктеріне алдыңғы дауыстылар мен оны қоршаған басқа да дыбыстар да әсер етеді. Осылайша, оны мұндай тілдерде ылғалды дауысты әдеспен айтылуы тұрақты ерекшелік болатын сегмент деп сипаттауға болады. Ол көптеген тілдерде (мысалы, фин тілінде) нақты глоттальды тартылысқа ие болуы мүмкін, осылайша ол фрикативке айналады. Шанхай диалектісі сияқты солтүстік У тілдері ылғалды және құрғақ глоттальды фрикативтерді ажыратады. Екі глоттальды фрикатив та жарылысты дауыссыз дыбыстар сияқты жұмыс істейді.

Пайда болуы

Тіл Word IPA Мағынасы Ескертулер Африкаанс Стандартты hoekom 'неге' Әзербайжан Стандартты möhkəm / مؤحکم 'берік' Албан тілі Солтүстік Тоск menjëherë udhëtari [ðɛ miɲɜˈɦɛɹoθˈtai]' және саяхатшы дереу /h/ байланысты сөйлеуде кездейсоқ аллофоны. Баск тілінің солтүстік-шығыс диалектілері hemen 'мұнда' дауыссыз болуы мүмкін. Чех тілі [[Чех орфографиясы 'бас' Чех фонологиясын қараңыз Дания тілі [[Даниялық әліпбиі 'Жаңбыр жауды ма деп ойлап тұрмын.' Дауыстылар арасындағы жалпы аллофон. [[Голланд тілінің орфографиясы 'жек көру' Голланд тілінің фонологиясын қараңыз Ағылшын тілі Австралиялық behind 'артында' Дауысты дыбыстар арасындағы аллофон. Австралия ағылшын тілінің және ағылшын тілінің фонологиясын қараңыз. Еврей тілі [[Еврей әліпбиі 'жылдам' Қазіргі еврей фонологиясын қараңыз. Хиндустани [[Деванагари / 'мын' Хиндустани фонологиясын қараңыз. Венгр тілі Кейбір сөйлеушілер tehát 'сонымен' Басқа сөйлеушілер үшін дауыссыз интервокалды аллофон. Венгр фонологиясын қараңыз. Жапон тілі Кейбір сөйлеушілер 少し話して/sukoshi hanashite 'біршама сөйлейді' Индонезия тілі Кейбір сөйлеушілер bahan 'ингредиенттер' Калабари hóín 'таныстыру' Корей тілі [[Хангуль / [[Корей тілінің қайта жаңартылған романы 'саяхаттау' Дауысты дыбыстар арасында аллофон ретінде пайда болады. Корей фонологиясын қараңыз. Лимбургтік hart 'жүрек' Мысал сөз Маастрихт диалектісінен алынған. Маастрихт диалектісінің фонологиясын қараңыз. Литва тілі юмор 'юмор' [ɣ] орнына жиі айтылады. Литва фонологиясын қараңыз. Маратхи [[Деванагари 'гүл шоғы' Одия тілі [[Одия жазуы/хала 'соқа' Непали тілі [[Деванагари 'шешім' Непали фонологиясын қараңыз. Поляк тілі Подаль диалектісі [[Поляк әліпбиі 'өрт гидранты' Стандартты поляк тілінен өзгеше. Поляк фонологиясын қараңыз. Креси диалекті Португал тілі Бразилияның көптеген диалектілері [[Португал орфографиясы 'бұл жас жігіт' (е) Португал фонологиясы және гутуральды R қараңыз. Көптеген сөйлеушілер [[Португал орфографиясы 'таспашалар' Бразилияның кейбір диалектілері [[Португал орфографиясы 'бірдей' Сөз соңындағы буынға байланысты немесе жойылуы мүмкін. Сеаренс диалектісі [[Португал орфографиясы 'адамдар' , немесе Минейро диалектісі [[Португал орфографиясы 'ұйықтау' Басқа дауысты дауыссыздардың алдында, әйтпесе панджаби [[Гурмухи / 'ауа' Риффиан бербері hwa 'төмен түсу' Румын тілі Трансильвания диалектілері [[Румын әліпбиі 'көкшегі' Стандартты румын тіліндегіге сәйкес келеді. Румын тілінің фонологиясын қараңыз. Силезиялық хангрыс 'қазбалқа' Словакия тілі хора 'тау' Словакия фонологиясын қараңыз. Словен тілі Жағалау диалектілері хора 'тау' Skofja Loka–Planina сызығының батысындағы барлық словен диалектілерінің жалпы ерекшелігі. Басқа диалекттердегіге сәйкес келеді. Словения фонологиясын қараңыз. Ровте диалектілері Розен аңғарының диалектісі Силеті [[Силет Нагари 'кептірілген балық' Телугу హల్లు 'Дауыссыз' Украин тілі [[Украин әліпбиі 'дауыс' Фарингеальды ретінде де сипатталады. Украин фонологиясын қараңыз. У тілі Шанхай [[қытай таңбалары/ghe gho 'тіл' Солтүстік У фонологиясын қараңыз. Сучжоу тілі [[қытай таңбалары/5sy ghau6 'Батыс айының төртінші күні' Зулу тілі ihhashi 'ат'