Кіріспе
Рейхсдойше – 1871 жылы құрылған Германия мемлекетінде тұратын этникалық немістерді атауға қолданылған ескі термин. Қазіргі қолданыста бұл сөз Германия азаматтарын білдіреді, яғни Германия Рейхінен, атап айтқанда 1871-1949 жылдар аралығында Германияның ресми атауы болған Императорлық Германиядан шыққан адамдарды көрсетеді. Рейхсдойшеге қарама-қарсы, контекстке және тарихи кезеңге байланысты Volksdeutsche, Auslandsdeutsche (көбінесе шетелде тұратын неміс азаматтарын білдіреді) немесе Балтық немістері, Волга немістері (Wolgadeutsche) сияқты қоныстанған аймаққа қатысты нақтырақ термин қолданылуы мүмкін.
Мерзім
Рейхсдойч, фольксдойч, [[неміс диаспорасы (тегі неміс, азаматтығы немесе ұлты бойынша) және осымен байланысты терминдердің басты мәселесі – сөздердің қолданылуы көбінесе контекстке, яғни оларды кім, қайда және қашан қолданады, оған байланысты. Осы тұрғыдан алғанда, жалпы заңдық немесе «дұрыс» анықтамалар жоқ, бірақ 20 ғасырда барлық терминдер заңдық – сонымен қатар өзгермелі – анықтамаларға ие болды. Айырмашылықтың себебі – ұлтқа жататындықтың мағынасындағы тарихи өзгерістер. 19 ғасырдың басына дейін «неміс» сияқты этноним – теодиск тілінен басқа – аса маңызды болған жоқ, бірақ кем дегенде Наполеон соғыстарының неміс науқанынан бастап бұл ұғым, әрине, болды. Көбінесе ол мәдени ұғым ретінде қарастырылды. Йохан Готфрид Гердер (1744–1803) және Йохан Готлиб Фихте (1762–1814) сияқты философтар жақтаған Культурнация идеясы неміс тілін, дінді (әртүрлі формаларда) және кейде неміс тегін, шығуын немесе нәсілін шамалы дәрежеде қамтиды. 1871 жылы Пруссия жетекшілігімен Германияның бірігуімен неміс халқы туралы ұғым алғаш рет заңды саяси мағынаға ие болды, оны олар осы күнге дейін сақтап келеді. Дегенмен, Германия империясы неміс мәселесіне «Кіші Германия» ретінде жауап ретінде неміс тілінің үштен екі бөлігін қамтыған жоқ. Өзін неміс санайтын, бірақ шетелде тұратын адам үшін, мысалы, көпұлтты Австрия-Мажарстанда, рейхсдойч – неміс рейхінің азаматы болған кез келген неміс, шетелде тұратын адамнан (әдетте неміс паспорты жоқ) ерекшеленді. Шетелде тұратын этникалық неміс азшылықтарының жеке басын анықтаудағы маңызды бөлігі – классикалық мысал, Балтық немістері – 1871 жылға дейінгі ұғымды қолдана отырып, өздерін неміс ретінде анықтау болды. Алайда, 19 ғасырдың соңында Ресейлік Балтық провинцияларына келген рейхсдойчтар, мысалы, Балтық немістерінің неміс екендігі туралы талаптарына наразылық білдірді. Себебі Рейхтен келген немістер үшін неміс болу – неміс азаматы болуды білдірсе, Балтық немістері үшін ол мәдени-тарихи жататындықты білдірді. Бірақ 1913 жылғы неміс азаматтығы заңы (Reichs- und Staatsangehörigkeitsgesetz) неміс рейхінің азаматтығын толыққанды бекіткенге дейін, бұрынғы саяси құқықтар (жеке куәлік пен паспорт алу құқығын қоса) Германия империясының бірінен азаматтығына байланысты болды. Кейбір неміс мемлекеттерінің азаматтары неміс ұлтынан басқа жергілікті немесе иммигрант этникалық азшылықтарды да қамтыды, сондықтан Германия империясының азаматтары әрқашан неміс ұлтынан басқа ұлт өкілдерінен (мысалы, даттар, француздар, фриздер, поляктар, ромдар, сорбтар және т.б.) құралды. Неміс азаматтығы ата-анадан балаға (jus sanguinis) ұлтына қарамастан беріледі. Алайда, шетелдіктерді неміс азаматы ретінде натурализациялау кезінде олардың неміс ұлты белгілі бір жағдайларда артықшылықты құрады немесе әлі де құрады (Aussiedler қараңыз). Нацистік Германияда 1935 жылғы Рейхсбюргер заңы, Нюрнберг заңдарының бір бөлігі, рейхсбюргерлердің, яғни «неміс немесе туысқан қанның» неміс азаматтарының құқықтық мәртебесін бекітті. Нәтижесінде яһудилер мен «мишлингелер» ресми түрде екінші дәрежелі азаматтарға айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және 1949 жылы Батыс Германия Федеративтік Республикасының құрылуынан кейін, ұқсас терминдер [[Федералды немістер (яғни, Федералды немістер) және [[Федералды немістер (яғни, Федералды азаматтар) де-факто азаматтарды неміс азаматтығына құқығы бар, бірақ шын мәнінде оны қолдануға дайын емес немесе оны жүзеге асыра алмайтын адамдардан ажырату үшін қолданылды, мысалы, Шығыс Германияның (ДДР азаматы) және Шығыс Берлиннің немесе Саар протекторатының азаматтары.