Кіріспе

Грек-француздық фашист жазушысы (1905–1982)

Савитри Деви Мукерджи (туған Максимиани Джулия Портас, мак. си. мжа. ни пɔʁ. та; 30 қыркүйек 1905 – 22 қазан 1982) – Францияда туған грек фашисі, нацистік көзқарасты қолдаушы және Үндістанда одақтас күштерге қарсы тыңшылық қызметін атқарған, Остік державаларға қызмет еткен тыңшы. Савитри индуизм мен нацизмнің синтезін жақтады, Адольф Гитлерді индуизм құдайы Вишнудың аватарі деп жариялады. Ол Гитлерді адамзат үшін жасалған құрбандық ретінде бейнеледі, бұл әлемнің ең жаман дәуірі – Кали Юганың аяқталуына әкеледі деп сенді, оның ойынша, бұл еврейлердің жасауынан туындаған, оларды ол жаман күштер деп қарады. Оның жазбалары неонацизм мен нацистік оккультизмге әсер етті. Иудаизм мен христиан дінін қабылдамай, ол пантеистік монизмнің бір түріне, құдайлық энергиядан тұратын табиғаттың жалғыз ғаламына сенді. Неонацизмде ол оккультизмді, экологияны және Жаңа дәуір қозғалысын насихаттады, сондай-ақ ол оңшылдарға да әсер етті. Ол Чили дипломаты Мигель Серраноға да әсер етті. 1982 жылы Франко Фреда оның "Тұстағы алтын" атты еңбегінің неміс тіліндегі аудармасын жариялады, ал оның жылдық шолуының төртінші томы, "Рисгуардо" (1980–), Савитри Девиге "арий дінінің миссионері" ретінде арналды. Савитри соғыстан кейінгі жылдары Франсуаза Диормен және Иоганн фон Лерспен серіктес болды. 1932 жылы ол "жасампаздық бөлінудің ең жақсы үлгісін" іздеу үшін, өмір сүретін арий мәдениетін табу мақсатымен Үндістанға сапар шекті. Индуизмді ресми түрде қабылдап, ол Савитри Деви (хинди: सावित्री देवी; санскритте "Күн сәулесінің құдайы" деген мағынаны білдіреді) деген атқа ие болды. Ол индуизм мен христиан діндеріне қарсы күресу үшін индуистік миссияда жұмыс істеді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Девидің Окү державаларымен байланысы анасымен қақтығысқа әкелді, ол Германия Францияны басып алған кезде француз қарсыласының құрамында қызмет еткен. 1940 жылы Деви нацистік көзқарастарды ұстанатын бенгалдық брахман Асит Кришна Мукерджиге тұрмысқа шықты, ол «Жаңа Меркурий» атты Германияны қолдайтын газеттің редакторы болды. 1941 жылы Деви Грекияға қарсы итальяндық және неміс күштеріне қарсы одақтастардың Грекияны қолдауын Грекияға жасалған шабуыл ретінде қарастыруды жөн көрді. Деви мен Мукерджи Калькуттада тұрып, Окү әскері үшін құпия ақпарат жинауды жалғастырды. Олар одақтас әскерлерінің өкілдерін қабылдап, олардан әскери мәселелер туралы сұрақтар қойып, ақпарат алуға мүмкіндік алды. Олар жинаған ақпаратты жапондық барлау қызметкерлеріне жеткізді, ал жапондық әскерилер оны одақтастардың әуе базалары мен әскери бөлімшелеріне шабуыл жасағанда пайдалы деп тапты. Содан кейін ол Исландияға сапар шекті, онда 1947 жылдың 5-6 сәуірінде Гекла тауының атқанын көрді. Ол қысқа уақытқа Англияға оралды, содан кейін Швецияға барып, Свен Хединмен кездесті. 1948 жылдың 15 маусымында ол «Норд Экспресс» пойзымен Даниядан Германияға сапар шекті, онда «Германияның ерлері мен әйелдеріне» «ұлттық-социалистік сенімімізге берік тұрып, қарсы тұруға» шақыратын қолжазба парақтардың мыңдаған данасын таратты. Ол өзінің өмірбаянын «Тұстаған алтын» атты еңбегінде баяндады (оның қайта өңделген басылымы «Тұстаған алтын: Соғыстан кейінгі Германиядағы тәжірибелер» деп жарық көрді, бұл оның туғанына 100 жыл толуына орай жасалды). Ол парақтарды таратқаны үшін тұтқындалып, 1949 жылдың 5 сәуірінде Дюссельдорфта Германия аумағында нацистік идеяларды насихаттағаны үшін сотталды және үш жылға бас бостандығынан айырылды. Ол Верл түрмесінде тұрып, нацистік және СС тұтқындарымен достық қарым-қатынас жасады («Қарсылық» еңбегінде баяндалғандай), 1949 жылдың тамызында босатылып, Германиядан қуылды. Содан кейін ол Францияның Лион қаласына барып орналасты. 1953 жылдың сәуір айында ол Германияға қайта кіру үшін туған қызының атымен грек паспортын алды, және ол жерде болғанда, ол нацистік «қасиетті» орындарға саяхат жасады. Ол Афинадан Римге ұшып, содан кейін «Бренер асуы» арқылы теміржолмен «Ұлы Германияға» барды, оны ол «барлық нәсілдік саналы қазіргі арийлердің рухани үйі» деп санайтын. Ол Адольф Гитлердің өмірі мен нацистік партияның (НСДАП) тарихында маңызды орын алған бірнеше орындарға, сондай-ақ неміс ұлтшыл және ескі діндік ескерткіштерге саяхат жасады («Саяхат» атты 1958 жылғы кітабында баяндалғандай). Савитри Деви Ханс Ульрих Рудельдің досы болды және ол 1956 жылдың наурыз айында оның үйінде «Жылтқыр мен күн» атты қолжазбасын аяқтады. Оның таныстыруы арқылы ол Испания мен Таяу Шығыста бірнеше нацистік эмигранттармен кездесті. 1957 жылы ол Египеттегі Иоганн фон Лирстің үйіне барып, Таяу Шығысты аралап, Нью-Делидегі үйіне оралғаннан кейін Бейрут, Дамаск, Бағдад, Тегеран және Захедан қалаларында аялдады. 1961 жылы Мадридте Отто Скорзенимен кездесті. Савитри Деви 1960 жылдары Францияда оқытушылықпен айналысты, жазғы демалысын достарымен Берхтесгаденде өткізді. 1961 жылдың көктемінде Лондонға Пасха демалысына барғанда ол алғашқы Британдық Ұлттық партияның бар екендігін білді. Бұл партия Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылды, онда Британдық фашистер одағының бұрынғы бірнеше мүшелері жаңа атау алды. (Бұрынғы БҰП қозғалыс одағына тез сіңірілді – оның қазіргі БҰП-мен тікелей байланысы жоқ). Ол Британдық Ұлттық партиясының президенті Эндрю Фонтейнмен кездесті. Колин Джорданмен хат алыса бастаған ол Ұлттық-социалистік қозғалыстың адал жақтасы болды. 1962 жылдың тамызында Савитри Деви Глостерширдегі халықаралық нацистік конференцияға қатысты және ол сонымен қатар Ұлттық социалистердің әлемдік одағын (WUNS) құрған Котсвольд келісімінің негізін қалаушысы болды. Осы конференцияда ол Джордж Линкольн Роквеллмен кездесіп, оның сөздерінен қатты әсер алды. Роквелл WUNS-тің басшысы болғаннан кейін, ол Уильям Лютер Пирсті оның жаңа журналының редакторы етіп тағайындады: «Ұлттық социалистік әлем» (1966–68). Пирс Джордан мен Роквеллдің мақалаларымен бірге журналдың алғашқы санының сексен бетіне жуық бөлігін «Жылтқыр мен күн» атты кітаптың қысқартылған нұсқасына арнады. Оқырмандардың ынтасымен Пирс келесі сандарға «Тұстаған алтын» және «Қарсылық» кітаптарынан тарауларды енгізді. 1970 жылы оқытушылық қызметтен зейнетке шыққаннан кейін Савитри Деви өзінің естеліктерін жазып жатқанда өзінің жақын досы Франсуаза Диордың Нормандиядағы үйінде тоғыз ай тұрды. Алғашында оны жылы қарсы алғанмен, оның жағымсыз әдеттері үйдің тұрғындарының өмірін бұза бастады (оның әдеттерінің арасында ол тұрған кезеңде моншаға түспеді және үнемі сарысақ жеді). Зейнетақысы Үндістанда көбірек мүмкіндік беретінін түсініп, Франсуаза Диордың ынталандыруымен ол 1971 жылдың 23 маусымында Парижден Бомбейге ұшып келді. Тамызда ол Нью-Делиге көшіп, жалғыз өмір сүрді, көптеген мысықтармен және кем дегенде бір кобрамен бірге. Савитри Деви Еуропа мен Америкадағы нацистік идеяларды жақтаушылармен, әсіресе Колин Джорданмен, Джон Тиндалмен, Мэтт Кельмен, Мигель Серраномен, Эйнар Обергпен және Эрнст Зундльмен хат алысып тұрды. Ол Зундльге нацистердің еврейлерді геноцид жасағаны туралы айтқан алғашқы адам болды, ол оған жазбаша сұхбат жүргізуді ұсынды (1978 жылдың қараша айында жүзеге асырылды) және 1979 жылы «Жылтқыр мен күн» кітабының жаңа суреттерімен толықтырылған басылымын жариялады.

Жануарлар құқығын қорғау белсенділігі

Деви жануарлар құқығын қорғаушы, сонымен қатар жас кезінен бастап вегетариандық болды және ол өзінің шығармаларында экологтық көзқарастарды жақтады. Ол 1959 жылы Үндістанда "Адамды соттан алу" деген еңбегін жазды, онда жануарлар құқығы және табиғатқа қатысты өз пікірлерін білдірді. Оның ойынша, адамдар жануарлардан жоғары тұрмайды; экологтық көзқарасы бойынша адамдар экожүйенің бір бөлігі және осының нәтижесінде олар барлық тіршілікті, соның ішінде жануарларды және табиғаттың барлығын құрметтеуі керек. Ол әрқашан вегетариандыққа қатысты радикалды пікірде болды және "табиғатты немесе жануарларды құрметтемейтін" адамдарды жазалау керек деп сенді. Ол сондай-ақ тірі кесу, цирктер, мал сою және тері өнеркәсібі сияқты салалар өркениетті қоғамға лайық емес деп есептеді.

Өлім

1970 жылдардың аяғына қарай оның көзінде катаракта пайда болды, нәтижесінде көру қабілеті тез нашарлады. Үндістандағы француз елшілігінің кеңсе қызметкері Мириам Хирн оны күткен, үнемі үйіне барып тұрды. Ол 1981 жылы Германияға, Баварияға оралып, Үндістаннан кетіп, кейін 1982 жылы Францияға көшті. Савитри 1982 жылы Англияның Эссекс графтығындағы Сибл-Хедингхемде досының үйінде қайтыс болды. Өлімнің себебі – жүрек талмасы және коронарлық тромбоз деп тіркелді. Ол қайтыс болған кезде Маттиас Кёльдің шақыруымен АҚШ-қа лекция оқуға бара жатқан еді. Девидің күлі Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Америкалық нацистік партия штаб-пәтеріне жіберілді, онда олар Висконсин штатының Нью-Берлиндегі «нацистердің құрмет залында» Джордж Линкольн Роквеллдің күлімен бірге қойылды деген хабар бар.

Шығармалары

Жарияланған жылы Жазылған жылы Атауы ISBN Қысқаша 1935 Эссе критикалық Тэофил Кайрис Грек педагогы және философы Теофил Кайристің өмірі мен ой-пікірлері туралы алғашқы докторлық диссертациясы. 1935 La simplicité mathématique Математикадағы қарапайымдылықтың мәні туралы 500 беттік диссертация. Леон Бруншвик туралы талқылауды қамтиды және Джордж Буль, Готлоб Фреге, Бертран Рассел, Анри Пуанкаре және Альфред Норт Уайтхедтің еңбектеріне сүйенді. 1940 1935–1936 L'Etang aux lotus (Лотос тоғаны) Үндістаннан алған әсерлер. Саяхат жазбалары мен философиялық, мәдени және саяси ой-толғамдардың біріктірілімі. 1936 Индустарға ескерту Индуизм ұлтшылдығы мен тәуелсіздікке қолдау көрсету және Үндістанда христиандық пен исламның таралуына қарсылықты күшейту үшін жазылған. 1940 Үндістанның біртұтас болуы үшін үндістер әлеуметтік көзқарастардан және діни араздықтан бас тартып, тәуелсіздікке қол жеткізу үшін саяси бірлік құруы керек деген идеяны қолдайды. 1946 Құдайдың ұлы: Мысыр патшасы Ахнатонның өмірі мен философиясы Египеттік монотеисттің (Зигмунд Фрейдтің «Мұса және монотеизм» еңбегінде «Мұса» деп болжайтын) өмірін баяндайды. 1951 Defiance 1949 жылы оккупацияланған Германиядағы үгіт-насихат миссиясы, тұтқындалуы, сотталуы және түрмеде отыруы туралы автобиографиялық есеп. 1952 1948–1949, қайта басылған 2005 «Тұстаған алтын» және соғыстан кейінгі Германиядағы жағдай. 1958 1953–1959 Қажылық Әр түрлі ұлттық-социалистік қасиетті орындарға жасаған қажынаты туралы есеп. 1958 1948–1956 Жарық пен Күн (қысқартылған) Индуизмнің циклдік тарих философиясын нацизммен үйлестіретін еңбек. Шыңғыс хан, Ахнатон және Адольф Гитлердің өмірбаяндары бар. Гитлердің Вишну құдайының аватары екені туралы мәлімдемесімен танымал. 1959 1945 Адамның сот процесі Жануарлардың құқықтары және экология. 1965 1957–1960 Ұзын мисық мұрттары және екі аяқты құдай, немесе «Ең наразылық тудыратын нацист» және жарты ондаған мысықтың шын өмірдегі оқиғасы. Оның сүйікті мысықтары туралы ойдан шығарылған автобиографиясы және естеліктері. 1976 1968–1971 Souvenirs et réflexions d’une aryenne (Арий әйелінің естеліктері мен ойлары) Көптеген естеліктер емес, философиялық эсселер жинағы, оның философиясының ең толық тұжырымы. 2005 1978 And Time Rolls on: The Savitri Devi Interviews 1978 жылғы автобиографиялық сұхбаттар, бастапқыда Калькуттада жазылған. 2012 1952–1953 Мәңгілік және мәңгілік: Ықылас өлеңдері Адольф Гитлерге арналған ынтымақ өлеңдер жинағы.