Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1996 жылы американдық экипажбен Мир ғарыш стансасына жасалған ғарыш сапары.
1996 American crewed spaceflight to Mir
STS-79 – «Атлантис» ғарыш кемесінің 17-ші ұшысы және ғарыш шаттлдары бағдарламасының 79-шы миссиясы болды. Бұл сапарда «Атлантис» Ресейдің «Мир» ғарыш стансасына жабдықтар, жабдықтамалар және ауыстыруға келген маманды жеткізді. «Атлантис» экипажы ғарышта түрлі ғылыми тәжірибелер жүргізді. Бұл толық құрастырылған «Мир» стансасымен кездесуге арналған алғашқы шаттл миссиясы және ғарыш стансасымен шаттлдың төртінші кездесуі болды.
STS 79 was the 17th flight of Space Shuttle Atlantis, and the 79th mission of the Space Shuttle program. The flight saw Atlantis dock with the Russian space station Mir to deliver equipment, supplies and relief personnel. A variety of scientific experiments were also conducted aboard Atlantis by her crew. It was the first shuttle mission to rendezvous with a fully assembled Mir, and the fourth rendezvous of a shuttle to the space station.
Миссияның басты оқиғалары
STS 79 – Природа модулі келгеннен кейін толық аяқталған Мир ғарыш станциясына жіберілген алғашқы шаттл миссиясы болды. Атлантис орбиталық түйістіру жүйесін алып жүрді. Бұл ғарыш сапары американдық астронавт Шэннон Люсидтің 188 күн ғарышта болғаннан кейін қайта оралуымен, Ресейдің Мир ғарыш станциясында алғашқы американдық экипаж алмасуымен және төртінші Мир-шатлл түйістіруімен ерекшеленді. Ол 22 наурызда STS-76 миссиясымен Мирге аттанды. Оның орнына Джон Блаха келді, ол 1997 жылдың қаңтарында STS 81 экипажымен бірге шамамен төрт айдан кейін оралды. Оның орнына американдық астронавт Джерри Линенгер келді. STS 79 сондай-ақ Шаттл-Мир түйістіруін қолдау үшін SPACEHAB модулінің екінші және SPACEHAB қос модулінің тұңғыш ұшуын белгіледі. Бес күндік біріктірілген операциялар кезінде екі экипаж Мирге 350 мыңнан астам жүк, соның ішінде логистикалық жабдықтар, азық-түлік және Атлантистің отын жасушаларымен өндірілген су жіберді. Үш эксперимент те жеткізілді: шеміршек дамуын зерттеуге арналған Биотехнологиялық жүйе (BTS); жоғары температуралы суперөткізгіш материалдардың электрлік қасиеттерін өлшеуге арналған Материалдарды құрылғыларда зерттеу (MIDAS) эксперименті; және бірнеше кішігірім эксперименттерді қамтитын Коммерциялық жалпы биоөңдеу аппараты (CGBA), оның ішінде автономды су жүйелері. Мир стансасынан Атлантиске шамамен 400 мың эксперименттік үлгі мен жабдықтар жіберілді, ал стансаға және одан жіберілген жалпы логистикалық жүк осы уақытқа дейін ең көп көлемді құрады. Мирде шамамен алты ай болған кезінде Люсид келесі салаларда зерттеулер жүргізді: озық технологиялар, Жер ғылымдары, фундаменталдық биология, адам өмірінің ғылымдары, микрогравитация зерттеулері және ғарыш ғылымдары. Нақты эксперименттерге мыналар кірді: Мирдегі иондаушы сәулелену деңгейін анықтау үшін қоршаған ортадағы сәулеленуді өлшеу; микрогравитацияның өсімдіктерге, әсіресе бидайға тигізетін әсерін зерттеу үшін жылыжайдағы интеграцияланған өсімдіктер эксперименттері; және ұзақ мерзімді ғарыш сапарының адам иммундық жүйесіне тигізетін әсері туралы деректерді жинау және қан сарысуы мен сілекей үлгілерін алу үшін ұзақ мерзімді ғарыш сапарындағы гуморальдық иммундық функцияны бағалау. Осы зерттеулердің бір бөлігі Люсид Мирде болған кезінде стансаға келген ең жаңа және соңғы Мир модулі – Природада жүргізілді. Атлантисте үш эксперимент қалды: Экстремалды температуралық аударма пеші (ЭТТФ), ғарышта 871 градус Цельсийге дейін және одан жоғары температурада өңдеуге мүмкіндік беретін жаңа пеш конструкциясы; 12 түрлі ақуызды қамтитын 128 жеке үлгіден тұратын Коммерциялық ақуыз кристалдарын өсіру (CPCG); және жер сілкінісі мен тау жылауы кезінде Жер бетінің қалай жауап беретінін жақсырақ түсінуге көмектесетін, біріктірілмейтін түйіршікті материалдардың мінез-құлқын одан әрі зерттеуге арналған түйіршікті материалдардың механикасы. Барлық Шаттл-Мир ұшуларындағыдай, Халықаралық ғарыш станциясын дамыту тәуекелін азайтуға көмектесу үшін тәуекелді азайту эксперименттері жүргізілді. Бірінші рет ұшуға белсенді тіреу изоляциялық жүйесі (ARIS) – жүктерді діріл және басқа да бұзылыстардан қорғауға арналған эксперименттік тіреуіш. STS 79 сапарының соңында Атлантистің орбитасын төмендету үшін шағын верниерлік қозғалтқыштарды сынау жүргізілді. Осыған ұқсас маневр екінші Хаббл ғарыш телескопын қызмет көрсету миссиясының соңында, STS 82 кезінде, Хабблды орбиталық жүк бөлімінде болған кезде жоғарырақ орбитаға қайта көтеру үшін жасалды.
STS 79 was the first shuttle mission to a fully completed Mir space station, following the arrival of its Priroda module. Atlantis carried the Orbiter Docking System. This spaceflight was highlighted by the collection of American astronaut Shannon Lucid after 188 days in space, the first American crewmember exchange aboard the Russian Space Station Mir, and the fourth Shuttle Mir docking. She embarked to Mir March 22 on the STS 76 mission. Succeeding her on Mir for an approximately four month stay was John Blaha, who returned in January 1997 with the STS 81 crew. American astronaut Jerry Linenger replaced him. STS 79 also marked the second flight of the SPACEHAB module in support of a Shuttle Mir docking and the first flight of the SPACEHAB Double Module configuration. During five days of mated operations, the two crews transferred more than of supplies to Mir, including logistics, food, and water generated by Atlantis's fuel cells. Three experiments were also transferred: the Biotechnology System (BTS) for study of cartilage development; the Material in Devices as Superconductors (MIDAS) experiment to measure electrical properties of high temperature superconductor materials; and the Commercial Generic Bioprocessing Apparatus (CGBA), containing several smaller experiments, including self contained aquatic systems. About of experiment samples and equipment were transferred from Mir to Atlantis and the total logistical transfer to and from station of more than was the most extensive to date. During her approximately six month stay on Mir, Lucid conducted research in the following fields: advanced technology, Earth sciences, fundamental biology, human life sciences, microgravity research and space sciences. Specific experiments included: Environmental Radiation Measurements to ascertain ionizing radiation levels aboard Mir; Greenhouse Integrated Plant Experiments, to study effect of microgravity on plants, specifically dwarf wheat; and Assessment of Humoral Immune Function During Long Duration Space Flight, to gather data on effect of long term spaceflight on the human immune system and involving collection of blood serum and saliva samples. Some of this research was conducted in the newest and final Mir module, Priroda, which arrived at station during Lucid's stay. Three experiments remained on Atlantis: Extreme Temperature Translation Furnace (ETTF), a new furnace design allowing space based processing up to 871 degrees Celsius (1,600 degrees Fahrenheit) and above; Commercial Protein Crystal Growth (CPCG) complement of 128 individual samples involving 12 different proteins; and Mechanics of Granular Materials, designed to further understanding of behavior of cohesionless granular materials, which could in turn lead to better understanding of how Earth's surface responds during earthquakes and landslides. As with all Shuttle Mir flights, risk mitigation experiments were conducted to help reduce development risk for the International Space Station. Flying for first time was the Active Rack Isolation System (ARIS), an experiment rack designed to cushion payloads from vibration and other disturbances. Conducted near the end of STS 79 was a test using Atlantis's small vernier jets to lower her orbit. A similar maneuver was made at end of second Hubble Space Telescope servicing mission, STS 82, to re boost Hubble to a higher orbit while still in orbiter payload bay.