Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Голландиялық математик (1900–1959)
Dutch mathematician (1900–1959)
Дэвид ван Данциг (23 қыркүйек 1900 – 22 шілде 1959) – голландиялық математик, топологияда соленоид құрастыруымен белгілі. Ол Significs тобының мүшесі болған.
David van Dantzig (September 23, 1900 – July 22, 1959) was a Dutch mathematician, well known for the construction in topology of the solenoid. He was a member of the Significs Group.
Өмірбаян
1900 жылы Амстердамда еврей отбасында дүниеге келген ван Данциг 1917 жылы Амстердам университетінде химияны оқуға түсті, онда Геррит Маннури дәріс берді. Ол 1931 жылы Гронинген университетінде Бартель Леендерт ван дер Вэрденнің жетекшілігімен «Studien over topologische algebra» тақырыбында диссертация қорғап, доктор ғылымын алды. Топологиялық алгебра алғаш рет Кюршактың еңбегінде кездеседі, онда бағалауы бар абстракт өрістің анықтамасы нақты берілген. Негізгі қағидалар ван Данцигтің диссертациясында толықтырылды; онда топологиялық топтар, сақиналар, өрістер және сызықтық кеңістіктер анықталып, олардың негізгі қасиеттері белгіленді. Ван Данциг профессорлар Дж. Г. Ван дер Корпут және Дж. Ф. Коксмамен бірлесіп, Амстердамдағы «Математикалық орталықты» құруда маңызды рөл атқарды. Бұл институт мемлекеттік және өнеркәсіптік қаржыландырумен қамтамасыз етіліп, таза және қолданбалы математиканың барлық салаларын біріктіру мақсатымен құрылды. Математикалық статистика кафедрасының меңгерушісі ретінде ван Данциг ғылыми зерттеулерді жандандыруға және консультациялық қызметтерді дамытуға зор үлес қосты, бұл оған ұлттық және халықаралық деңгейде кең танымал атақ әкелді. 1938 жылы Делфт технологиялық университетінде, ал 1946 жылы Амстердам университетінде профессор болып тағайындалды. Оның докторанттарының арасында Ян Хемельрейк (1950), Йохан Кемперман (1950), Дэвид Йоханнес Стокер (1955) және Констанс ван Иден (1958) болды. Ван Данцигтің математика және статистика ғылымдарына қосқан үлесі көптеген тағайындамалармен және мүшеліктермен мойындалды. 1949 жылы ол Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының (Koninklijke Akademie van Wetenschappen) мүшесі болды. Ол Математикалық статистика институтының, Америка статистикалық қауымдастығының және Корольдік статистикалық қоғамның мүшесі болды. Оның мүшелігі Халықаралық статистика институтына дейін созылды, сонымен қатар ол Нидерланд статистикалық қауымдастығының (Vereniging voor Statistiek) белгілі өкілі болды. Бұған қоса, ван Данциг 1951 жылы Берклидегі Калифорния университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді және Вашингтондағы Ұлттық стандарттар бюросында белсенділік танытты. Оның осы жұмысы бойынша бірнеше жүз беттен тұратын толық есеп оның қайтыс болған күні үстелінен табылған.
Born to a Jewish family in Amsterdam in 1900, van Dantzig started to study Chemistry at the University of Amsterdam in 1917, where Gerrit Mannoury lectured. He received his PhD at the University of Groningen in 1931 with a thesis entitled "Studien over topologische algebra" under supervision of Bartel Leendert van der Waerden. Topological algebra made its first appearance in the paper of Kürschak , where the definition of an abstract field with a valuation is clearly set forth. The foundation was completed in the thesis of van Dantzig ; topological groups, rings, fields, and linear spaces are there defined, and their basic properties are established. Van Dantzig, in collaboration with Professors J. G. Van der Corput and J. F. Koksma, played a pivotal role in establishing the 'Mathematical Centre' in Amsterdam. This institution, funded by both government and industry, was designed to amalgamate all facets of pure and applied mathematics under a single entity. As the head of the Department of Mathematical Statistics, van Dantzig was instrumental in enhancing research and fostering consultancy, gaining widespread recognition both nationally and internationally. He was appointed professor at the Delft University of Technology in 1938, and at the University of Amsterdam in 1946. Among his doctoral students were Jan Hemelrijk (1950), Johan Kemperman (1950), David Johannes Stoker (1955), and Constance van Eeden (1958). Van Dantzig's contributions to mathematics and statistics were acknowledged through numerous appointments and memberships. In 1949 he became member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (Koninklijke Akademie van Wetenschappen). He was a Fellow of the Institute of Mathematical Statistics, the American Statistical Association, and the Royal Statistical Society. His memberships extended to the International Statistical Institute, and he was a prominent figure in the Dutch Statistical Association (Vereniging voor Statistiek). Additionally, van Dantzig held the position of Visiting Professor at the University of California, Berkeley in 1951 and spent time working at the National Bureau of Standards in Washington, D. C. A comprehensive report on this work, spanning several hundred pages, was found on his desk on the day of his death.