Көне Римнің Минерва құдайына арналған Quinquatria мерекесі

Кіріспе

Көне Римнің діни мейрамы

Көне Рим дінінде Квинкватрия немесе Квинкватрус – 19–23 наурыз аралығында тойланатын, Минерва құдайына арналған қасиетті мейрам. Вароның сөзіне қарағанда, ол Идтан кейінгі бесінші (quinqu) күні өткізілгендіктен осылай аталған, дәл сол сияқты тускулалықтар Идтан кейінгі алтыншы күнді Сексатрустың, ал жетінші күнді Септиматрустың мейрамы деп атаған. Варо мен Фест Квинкватрус бір күн ғана тойланатынын айтады, бірақ Овидий оны бес күн тойлағандарын, содан да атының шыққандығын жеткізеді: алғашқы күні қан төгілмеген, ал соңғы төрт күні гладиаторлардың жарыстары өткізілген. Бірінші күн – нағыз мейрам, ал келесі төрт күні Цезар заманында халықты қуанту үшін қосылған. Ежелгі Римнің діни күнтізбесінде бұл мейрам бір күнмен ғана көрсетілген. Овидий бұл мейрамның Минерваның туған күнін еске алу үшін өткізілгенін айтады, ал Фесттің пікірінше, Минерваға қасиетті болған, себебі Авентин төбесіндегі оның ғибадатханасы сол күні қасиеттендірілген. Овидийдің айтуынша, мейрамның бесінші күні қасиетті обрядтарда қолданылатын бұрыштар тазартылған, бірақ бұл бастапқыда Tubilustrium деп аталатын бөлек мейрам болған сияқты, ал ежелгі күнтізбелер оны 23 наурызға белгілейді. Квинкватрус мейрамы бес күнге созылғанда, Тубилустриум сол мейрамның соңғы күніне келген. Бұл мейрам Минерваға арналғандықтан, әйелдер осы күні бақсылар мен болжаушылардан кеңес сұраған. Домициан бұл мейрамды әр жыл сайын Альбан тауларының етегінде орналасқан Альбан вилласында өткізуді бұйырды және мейрамды ұйымдастыру үшін коллегия құрды, ол жабайы аңдардың көрсетілімдерінен, пьесалар қоюдан, сондай-ақ шешендер мен ақындардың жарыстарынан тұрды. Сондай-ақ, осы атпен тағы бір мейрам болды – Quinquatrus Minusculae немесе Quinquatrus Minores, ол маусымның Идінде тойланатын, онда тибициндер Минерва ғибадатханасына процессиямен баратын.

In ancient Roman religion, the Quinquatria or Quinquatrus was a festival sacred to the Goddess Minerva, celebrated from the 19–23 of March. According to Varro, it was so called because it was held on the fifth (quinqu ) day after the Ides, in the same way as the Tusculans called a festival on the sixth day after the Ides Sexatrus or one on the seventh Septimatrus. Both Varro and Festus state that the Quinquatrus was celebrated for only one day, but Ovid says that it was celebrated for five days, hence the name: on the first day no blood was shed, but that on the last four there were contests of gladiators. The first day was the festival proper, and that the following four were an expansion made perhaps in the time of Caesar to gratify the people. The ancient Roman religious calendars assign only one day to the festival. Ovid says that this festival was celebrated in commemoration of the birthday of Minerva; but according to Festus it was sacred to Minerva because her temple on the Aventine was consecrated on that day. On the fifth day of the festival, according to Ovid, the trumpets used in sacred rites were purified; but this seems to have been originally a separate festival called Tubilustrium, which ancient calendars place on 23 March. When the celebration of Quinquatrus was extended to five days, the Tubilustrium would have fallen on the last day of that festival. As this festival was sacred to Minerva, it seems that women were accustomed to consult fortune tellers and diviners upon this day. Domitian caused it to be celebrated every year in his Alban villa, situated at the foot of the Alban hills, and instituted a collegium to superintend the celebration, which consisted of shows of wild beasts, of the exhibition of plays, and of contests of orators and poets. There was also another festival of this name called Quinquatrus Minusculae or Quinquatrus Minores, celebrated on the Ides of June, on which the tibicines went through the city in procession to the temple of Minerva.

Тарихи маңызы

59 жылы Квинкватрия мерекесінде Нерон анасы Агриппина Кішіні Баияға жақын вилласына шақырып, оны өлтіруге әрекеттенді. Оның бұрынғы ұстазы Анисетус, Мизен флотының капитаны қызметіне тағайындалған еді, ешкім күдік тудырмайтын, батып кететін кеме жасауды өз міндеті еткен. Агриппина Баия мен Мизен мүйісі арасындағы Баулиге қонды және саяхатын паланкинмен аяқтады. Дастарханнан кейін, түн құлпыра бастағанда, оны өлімі үшін дайындалған кемеге Баулиге қайтуға көндірді. Бірақ механизм жоспарланғандай жұмыс істемеді, және Агриппина жағаға жүзіп шығып, одан Лукрина көліндегі вилласына бет алды. Бірақ, көп ұзамай Нерон Анисеттің қосымша көмегімен мақсатына қол жеткізді.