Кіріспе
Америка Құрама Штаттары Конгресінің арнайы, уақытша комитеті – Америка Құрама Штаттары Конгресінің тұрақты комитетінің өкілеттігінен немесе мүмкіндігінен тыс арнайы функцияны орындау үшін тағайындалған комитеті. Арнайы комитет әдетте оның міндеттері мен өкілеттіктерін және мүшелерін тағайындау тәртібін белгілейтін қаулы арқылы құрылады. Арнайы және уақытша комитеттер көбінесе заң шығарудан гөрі зерттеушілік сипатта болады, бірақ кейбір арнайы және уақытша комитеттер заң жобаларын әзірлеу және есеп беру құқығына ие. Арнайы комитеттер, әдетте, белгіленген міндеттерін орындағаннан кейін таратылады, бірақ оларды жаңартуға болады. Кейбір арнайы комитеттер Палата мен Сенат ережелері бойынша тұрақты комитеттер ретінде қарастырылады және екі палатада да тұрақты болып табылады, бір Конгрестен екіншісіне жалғасады. Мысалға, Палатадағы Барлау жөніндегі тұрақты арнайы комитеті және Сенаттағы Барлау жөніндегі арнайы комитеті. Сенаттың Үндістер ісі жөніндегі комитеті – арнайы комитет, бірақ «арнайы» сөзі оның атауының бір бөлігі емес. Кейбір арнайы комитеттерді ерекше комитеттер деп атайды, мысалы Сенаттың Қартаю жөніндегі ерекше комитеті. Дегенмен, олар басқалардан ешқандай маңызды айырмашылыққа ие емес. 19-ғасырдың басында тұрақты комитеттер пайда болғанға дейін Өкілдер палатасы заң шығару жұмысының көп бөлігін орындау үшін негізгі арнайы комитеттерге сүйенді. Комитет жүйесі жылдар бойы дамып, жетілді. Ең алғашқы Конгрестерде белгілі бір функцияны орындау үшін құрылған және тапсырма орындалғаннан кейін таратылған арнайы комитеттер комитет жұмысының басым бөлігін орындады. Конгресс алғаш рет 1789 жылдың 2 сәуірінде Бірінші Конгрес кезінде комитет құрды. Бұл Палата отырысы үшін тұрақты ережелер мен тәртіптерді дайындау және есеп беру үшін тағайындалған арнайы комитет болды және ол бес күн ғана жұмыс істеді, есебін Палатаға ұсынғаннан кейін таратылды. Сол кезден бері Конгресс өз жұмысын атқару үшін үнемі комитеттерге сүйеніп келеді. Қазіргі заманғы комитет жүйесі Палата мен Сенаттың процедурасында нығайып, әр Палатаның ережелері тұрақты комитеттердің толық тізімін құрып, барлық заңнамалық мәселелерді олардың арасында бөліп тағайындайды. Бірақ, арнайы комитеттер қажет болған жағдайда бірегей және қиын мәселелерге жауап беру үшін қолданылады. Алғашқы арнайы комитеттер өздерінің белгіленген функцияларын орындап, кейін таратылды. Бұл комитеттерді қадағалауды қиындатады, өйткені көптеген комитеттер құрылған күнімен немесе оларға жіберілген өтініш немесе басқа құжаттар арқылы белгілі болды. Көптеген жағдайларда ресми журналдар мен басқа конгресс басылымдары жеке комитетті әрқашан бірдей атаумен атамады. Мұндай қайшылықтар 20-ғасырда да кездескенмен, олар сирек болды. Төрағасы Генри Клей.
A select or special committee of the United States Congress is a congressional committee appointed to perform a special function that is beyond the authority or capacity of a standing committee. A select committee is usually created by a resolution that outlines its duties and powers and the procedures for appointing members. Select and special committees are often investigative, rather than legislative, in nature though some select and special committees have the authority to draft and report legislation. A select committee generally expires on completion of its designated duties, though it can be renewed. Several select committees are treated as standing committees by House and Senate rules and are permanent fixtures in both bodies, continuing from one Congress to the next. Examples include the Permanent Select Committee on Intelligence in the House and the Select Committee on Intelligence in the Senate. The Senate Indian Affairs Committee is a select committee, though the word select is no longer a part of its name. Some select committees are called special committees, such as the Senate Special Committee on Aging. However, they do not differ in any substantive way from the others. Prior to the advent of permanent standing committees in the early 19th century, the House of Representatives relied almost exclusively on select committees to carry out much of its legislative work. The committee system has grown and evolved over the years. During the earliest Congresses, select committees, created to perform a specific function and terminated when the task was completed, performed the overwhelming majority of the committee work. The first committee to be established by Congress was on April 2, 1789, during the First Congress. It was a select committee assigned to prepare and report standing rules and orders for House proceedings and it lasted just five days, dissolving after submitting its report to the full House. Since that time, Congress has always relied on committees as a means to accomplish its work. While the modern committee system is now firmly established in both House and Senate procedure, with the rules of each House establishing a full range of permanent standing committees and assigning jurisdiction of all legislative issues among them, select committees continue to be used to respond to unique and difficult issues as the need arises. Early select committees were fluid, serving their established function and then going out of existence. This makes tracking committees difficult, since many committees were known by the date they were created or by a petition or other document that had been referred to them. In a number of instances, the official journal and other congressional publications did not consistently refer to an individual committee by the same title. Though such inconsistencies still appeared during the 20th century, they were less frequent. Chaired by Henry Clay,
Конгресс палатасының 6 қаңтарда Капитолийге жасалған шабуылды тергейтін арнайы комиссиясы
2021 жылдың 1 шілдесінде спикер Нэнси Пелоси АҚШ Сенатының 6 қаңтардағы шабуылды зерттеу үшін екі партиялық комиссия құруға жасаған тырысы республикашылдардың филибүстеріне тап болғаннан кейін, АҚШ Капитолиумына 2021 жылдың 6 қаңтарында жасалған шабуылды тергеу үшін арнайы комитет құрды. Комитет құрамындағы екі партиялық өкілдік мәселесі күрт саяси тартыс тудырды. Лиз Чейни мен Адам Кинзингер комитетте қызмет еткен жалғыз екі республикашыл өкіл болды, ал Республикалық Ұлттық Комитеті оларды қатысқандары үшін сөкпеледі.
Ұсынылған арнайы комитеттер
Таңдамалы комитеттер құру бойынша бірнеше сәтсіз ұсыныс жасалған. Мысалы, 2017 жылы өкіл Майк Томпсон және Конгрестің 162 демократ мүшесі АҚШ-тағы қару-жарақ зорлық-зомбылығын алдын алу жөніндегі Палатаның арнайы комитетін құру туралы ұсыныс жасады, бірақ ол қабылданбады. Сол жылы Делавэр штатының демократ сенаторы Крис Кунс және республикашыл сенатор Кори Гарднер кіберқауіпсіздік жөніндегі арнайы комитет құру үшін екіпартиалық заң жобасын ұсынды. АҚШ Палатасының Сот жүйесі комитетінің Федералдық үкіметтің құралдануын зерттеу жөніндегі арнайы кіші комитеті 2023 жылдың 10 қаңтарында Кевин Маккартидің Палата спикері сайлау кезіндегі уәделерін орындау мақсатында, Байден әкімшілігінің федералдық үкіметтің құралдануына қатысты айыптауларын тергеу үшін құрылды.