Кіріспе

Британдық авиатор (1903–1941)

Эми Джонсон (1 шілде 1903 жылы туған, 5 қаңтар 1941 жылы жоғалған) – британдық пилот, Лондондан Австралияға жеке ұшқан әйелдердің алғашқысы. 1930 жылдары ол жеке немесе күйеуі Джим Моллисонмен бірге көптеген қашықтық рекордтарын орнатты. 1933 жылы «Кристофер Стронг» фильміндегі Кэтрин Хепберннің кейіпкері Джонсоннан шабыттанды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әуе көлігінің қосымша құрамында қызмет етіп, барып қайтатын рейс барысында жоғалып кетті. Оның қаза болу себебі көп жылдар бойы пікірталас тудырып келеді.

Ерте өмір

1903 жылы Йоркширдің шығыс бөлігіндегі Кингстон-апон-Халл қаласында туған Эми Джонсон – Халл қаласының мэрі Уильям Ходжтың немересі, Эми Ходжтың қызы және Эндрю Джонсон, Кнутсон және Компания фирмасында балық саудагерлері болған Джон Уильям Джонсонның қызы. Ол үш әпкелердің үлкені болды, одан кейін бір жас кіші Ирен туды. Джонсон Бульвар муниципалдық орта мектебінде, кейін Кингстон орта мектебінде және Шеффилд университетінде оқыды, онда экономика бакалавры дәрежесін алды. Одан кейін ол Лондонда Уильям Чарльз Крокердің заңгерінің хатшысы болып жұмыс істеді. Ұшуды хобби ретінде бастап, 1929 жылдың 28 қаңтарында №8662 әуеші куәлігін және 1929 жылдың 6 шілдесінде №1979 "А" ұшқыш лицензиясын Лондондық әуешақ клубында капитан Валентин Бейкердің жетекшілігімен алды. 1929 жылы ол жер инженерінің "С" лицензиясын алған алғашқы британдық әйел атанды. Джонсон Фред Слингсбидің досы және әріптесі болды, оның Йоркширдегі Слингсби Авиация компаниясы (Кирбимурсайд, Солтүстік Йоркшир) Ұлыбританиядағы ең танымал планерлерді шығарушыға айналды. Слингсби Саттон Банкте Йоркшир желкендеу клубын құруға көмектесті және 1930 жылдары ол клубтың алғашқы мүшесі және оқушысы болды.

Әуе қатынасы

Джонсон өзінің алғашқы ұшағын әкесінен – ол әрқашан оның ең жақын қолдаушысы болғаннан және Лорд Уэйкфилдтен алды. 1930 жылы Джонсон Англиядан Австралияға жалғыз ұшқан әлемдегі алғашқы әйел ретінде танымал болды. 5 мамырда Суррейдегі Кройдон әуежайынан G AAAH Jason ұшағымен ұшып, 24 мамырда Солтүстік территориядағы Дарвинге 18 000 км (11 000 миль) қашықтықты қысқа жолмен жетті. Алты күннен кейін Брисбен әуежайында желге қарсы қону кезінде ұшағына зақым келтірді және ұшағы жөнделгенге дейін капитан Фрэнк Фолеттпен бірге Сиднейге ұшты. Кейін капитан Лестер Брэйн Jason ұшағын Сиднейдегі Маскотқа жеткізді. Қазір Jason Лондонның Ғылым мұражайындағы Ұшу галереясында тұрақты түрде қойылған. Ол бұл жетістігі үшін Гармон трофейін және Джордж V-нің 1930 жылғы туған күніне орай табысталған CBE орденін алды, сондай-ақ Австралияның 1921 жылғы Әуе қатынасы ережелері бойынша №1 азаматтық ұшқыш куәлігіне ие болды. Джонсон кейін de Havilland DH.80 Puss Moth G AAZV ұшағын сатып алды және оны Jason II деп атады. 1931 жылдың шілдесінде ол және серік ұшқышы Джек Хамфрис Лондоннан Мәскеуге бір күнде ұшып, 2832 км (1760 миль) қашықтықты шамамен 21 сағатта жүріп өтті – бұл рекордтық көрсеткіш еді. Одан кейін олар Сибирь арқылы Токиоға дейін ұшып, Ұлыбританиядан Жапонияға дейінгі жаңа рекорд орнатты. 1933 жылдың шілдесінде Джонсон мен Моллисон de Havilland DH.84 Dragon I ұшағымен (G ACCV, Seafarer деп аталды) Нью-Йорктан Бағдадқа тоқтамай ұшу бойынша Моллисонның рекордтық әрекетіне бастау нүктесіне жеткізуді мақсат етті. Отын азайып, қараңғыда ұшу кезінде олар Нью-Йоркке жақын жерге қонуға мәжбүр болды. Коннектикут штатының Стратфорд қаласындағы, қазіргі Сикорский мемориалдық әуежайының жарықтарын көріп, оны бес рет айналып, содан кейін әуежайдан шалқап түсті, су бұрқасына құлады. Екеуі де ұшақтан лақтырылып, тек кесіктер мен сызаттар алды. Жазылғаннан кейін олар Нью-Йорк қоғамымен құттықталды және Уолл-стритте шеруге қатысты. Джонсон Элизабет М. Кеннедиден осы лауазымды мұра етті. Эдит Мэри Дуглас Джонсонның орнын басты. Ол қайтыс болғанға дейін қоғамда белсенді қатысып тұрды. 1936 жылдың 4 мамырында Джонсон өзінің соңғы рекордтық рейсін жасады, Грейвсенд әуежайынан ұшып, G ADZO (Percival Gull Six) ұшағымен Ұлыбританиядан Оңтүстік Африкаға дейінгі рекордын қайтадан жаңартты. 1936 жылы ол Корольдік Аэро Клубының алтын медалін алды. 1938 жылы Джонсон Уолсолл әуежайында (Англия) көрсетілімнен кейін қону кезінде желкенді ұшағын аударды, бірақ ауыр жарақат алмады. Апаттан кейін ол журналистерге: «Мен әлі де желкенді ұшудың ең қауіпсіз түрі екенін айтамын» деді. Джонсон бизнес, журналистика және сән саласында өмірлік табыс табудың басқа жолдарын іздеуді бастады. Ол дизайнер Эльза Шиапарелли үшін киім үлгілерін жасады және өзінің атымен сатылатын саяхат сөмкесін жасады. 1939 жылы Джонсон Портсмут, Саутси және Уайт аралы авиациялық компаниясында жұмысқа орналасып, Солент арқылы қысқа рейстер жасады, сондай-ақ жарық шамдары мен зениттік артиллериялықтардың жаттығулары үшін нысана ретінде ұшты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Джонсонның жұмыс істеген компаниясына тиесілі ұшақтар 1940 жылдың наурыз айында Әуе министрлігіне берілді. Барлық ұшақтар соғысқа жұмылдырылғандықтан, ол компаниядағы барлық басқа ұшқыштармен бірге жұмыстан босату туралы хабарлама алды. Ол бір апталық жалақысын және жұмыстан босату ақысы ретінде тағы төрт апталық 40 фунт стерлинг алды. Екі айдан кейін Джонсон жаңа құрылған Әуе көлігінің қосымша құрылымына (ATA) қосылды, ол Корольдік әуе күштерінің ұшақтарын ел бойынша тасымалдады. Ол досы және әріптес ұшқыш Полин Гоуэрдің басшылығымен бірінші офицер болды. Оның бұрынғы күйеуі де соғыс бойы ATA үшін ұшқан. Джонсон ATA-дағы күнделікті өмірін 1941 жылы, өлімінен кейін «The Woman Engineer» журналында жарияланған әзілді мақаласында сипаттады. Ауа райы нашар болды: теңіз толқынды, күшті ағыс болды, қар жауып, суық болды. Джонсонның су өткізбейтін ұшу сөмкесі, бор журналы және чектік кітапшасы кейіннен суға шығып, апат орнынан табылған.

Даулы мән-жайлар

1999 жылы Джонсонның өліміне достық оттың себеп болуы мүмкін деген хабар тарады. Соссекс округының Кроубороу қаласынан Том Митчелл, Джонсонның ұшағын ұшып бара жатқанда дұрыс идентификациялық кодты екі рет беруден бас тартқандықтан атып түсіргенін айтты. Митчелл ұшақтың қалай көрілгенін және радиоарна арқылы қалай байланысқа шыққандарын түсіндірді. Олардан сигнал сұралды. Ол екі рет қате сигнал берді. "16 оқ атылды және ұшақ Темза сағасына құлады. Біз оны жау ұшағы деп ойлағанбыз, бірақ келесі күні газеттен оның Эми екенін білдік. Оқиғаға қатысқандар бізге осы жағдайды ешкімге айтпауды бұйырды". АТА мүшесі болғандықтан және белгілі қабірі болмағандықтан, оның денесі табылған жоқ. Джонсон Эми В. Джонсон атымен Руннимдедегі Әуе күштерінің ескерткішіндегі Ұлттар Достастығы Соғыс қабірлері комиссиясымен еске алынады.