Кіріспе

USS Michigan – Америка Құрама Штаттарының теңіз күштерінің алғашқы темір қабықпен жабдықталған соғыс кемесі және Американдық Азаматтық соғыста қызмет етті. 1905 жылы ол USS Wolverine деп қайта аталды.

Құрылыс және жобалау

Мичиган борттық пароходы 1830-шы жылдардың соңындағы Канада көтерілісіне жауап ретінде британ үкіметі екі пароходты қаруландырғаннан кейін салынды. Әскери-теңіз министрі Абель П. Апшур темір корпустың кемелер үшін осындай "арзан және жойылмас материалды" пайдалану мүмкіндігін сынау мақсатында оны таңдады. Кемені Сэмюэл Хартт жобалаған, ал 1842 жылдың соңғы жартысында Питтсбургте бөліктері жасалып, құрлық арқылы тасымалданып, Эриде құрастырылды. 1843 жылдың 5 желтоқсанындағы тегіс түсірілу сәтсіз аяқталды, кеме шамамен 15 метрге жылғалысымен тоқтап қалды және түсірілуді аяқтауға жасалған әрекеттер түнде тоқтатылды. Таңертең келген Хартт Мичиганның "түнде өзіндік түсірілгенін" және Эри көлінде жүзіп отырғанын көрді. 1908 жылы "Американ теңіз инженері" журналында бұл кеме сол кездегі ең көне металл корпусты кеме екені және кеме жасының ерекшелігі инженерлерге қызығушылық тудырғаны жазылған. Екі двигатель – 1908 жылы жақсы жұмыс істеген, еңкейтілген қарапайым бу двигательдері. Үш қазандықтың біріншісі – қайтарымды түтік түрінде болды, ол елу жыл бойы жұмыс істеді, содан кейін кірпішпен қаланған қайтарымды түтік түріне ауыстырылды. Жұмыс қысымы төмен болды, двигательдерді 20 айналымда қозғалуға жеткілікті, машина бөлімінің құбырлары қалың мыстан жасалған және мыс фланцтық қосылыстармен біріктірілген. Шамамен 1905 жылы кеме керосин шамдарын электрге ауыстырғанда, динамо үшін төмен қысымды бумен жұмыс істейтін арнайы двигатель жасау қажет болды. Бу қазаннан тікелей ыстық сумен бортқа шабуылдаушыларды ысыратуға арналған ерекше жүйеде де қолданылды. Соңғы модификацияларға дейін көмірдің сағатына екі тонна, ал модификациялардан кейін сағатына жарты тоннаға дейін тұтыну болды. Кемеде екі бу қайығы бар еді. Кеме президент Уильям Маккинлидің қазасына байланысты тәртіпсіздіктерді болдырмау үшін 1901 жылдың 6 қыркүйегінде Кливленд портынан Буффалоға жіберілгенге дейін тіпті он түйінге де жете алмады. Қауіпсіздік жүйесі салмақталғаннан кейін, ол бір сәтте 30 айналымда шамамен он төрт түйінге жетті.

Ерте мансап

Мичиган 1844 жылдың 29 қыркүйегінде командир Уильям Инман басшылығымен тапсырылды және өзінің барлық қызмет кезеңінде Пенсильвания штатының Эри қаласынан Ұлы көлдерде дислокацияланды. 1851 жылдың мамыр айында ол "Патша Джеймс I" деп танылған Джеймс Джесси Стрэнг мырзаның тұтқындалуына көмектесті, ол Мичиган көлінің басында, Маккинак бұғазынан шамамен 60 шақырым қашықтықта орналасқан Бивер аралындағы мормондық қарсыластар колониясын басқарды. Стрэнг көп ұзамай босатылды, бірақ 1856 жылдың 19 маусымында оның екі ізбасары оны өлтірді. Ол кісі өлтірушілер Мичиганға паналап қашып, Макинакқа жеткізіліп босатылды. 1850 жылдары Ұлы көлдердегі "ағаш пираттарымен" болған қақтығыста бір кеме Мичиганға шабуыл жасады. Пираттық кеме маневр кезінде қиын жағдайға түсіп, қолға түсті. Мичиган – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің темір корпусты алғашқы кемесі.

Америка Азаматтық соғысы

Америка Азаматтық соғысы кезінде Мичиган штаты 30 фунттық Parrott зеңбірегімен, бес 20 фунттық Parrott зеңбірегімен, алты 24 фунттық тегіс ұңғылы зеңбірекпен және екі 12 фунттық катер гаубицасымен қаруланған болды. Америка Конфедерациялық Штаттары Канададан Солтүстікке қарсы шабуыл жасау мүмкіндігін қарастырды. 1863 жылдың басында лейтенант Уильям Генри Мёрдо, CSN, Конфедерация әскери-теңіз офицерлерінің тобын Канадаға апаруды жоспарлады, онда олар кішкентай бу кемесін сатып алып, оны канадалықтармен толықтырып, Эриге жүзіп, Мичиганға шабуыл жасап, Ұлы көлдердегі шлюздер мен кемелерге қарсы пайдалануды көздеді. Бірақ Конфедерация президенті Джефферсон Дэвис бұл жоспарға келіспеді. Мичиган соғыстың көп бөлігінде Ұлы көлдерде жүзіп, тұрақтылық пен қауіпсіздікке үлес қосты. 1863 жылдың 28 шілдесінде, Нью-Йорк қаласындағы тәртіпсіздіктерден кейін, Вирджинияда туған командир Джон К. Картер Детройттен хабарлағандай: «Мен адамдардың тәртіпсіздікке байланысты үлкен қорқынышқа толы екенін байқадым. Кемелердің болуы, мүмкін, наразыларды ұстамдауға көмектескен шығар, және әрине, толқулы, күмәнданатын адамдардың алаңдауын басуға үлкен үлес қосты». 1863 жылдың тамызында Мичиган Нью-Йорк штатының Буффало қаласында да осындай міндеттерге шақырылды. 1864 жылы Канададағы Конфедерацияның құпия жоспарлары туралы әңгімелер қайта естілді. Наурыз айында Әскери-теңіз министрі Гидеон Уэллс Мичиганға «мұз ерігеннен кейін активті қызметке дайын болуды» бұйырды. Күзде Конфедерациялықтар соққы берді. Актілік капитан Джон Йейтс Билл басшылығымен 20 Конфедерациялықтар кемеге жолаушы ретінде мінгізіп, оны жаулап алды. Содан кейін олар кемені тұтқынға алып, өртеп жіберді. Осы уақытта, Эри көлі аймағындағы Конфедерациялық агенті капитан Чарльз Х. Коул, Мичиган офицерлерінің сенімін жеңіп алуға тырысты, ал Мичиган Джонсон аралынан Конфедерациялық тұтқындарды күзетуге көмектесіп тұрғанда. Бірақ командир Картер Коулдың екіжүзділігін ашып, Билл Джонсон аралына жеткенге дейін оны тұтқындады. Жағалаудан күтілген сигналдар келмегендіктен, Билл өз жоспарынан бас тартып, Сандвичке (қазіргі Виндзор, Онтарио) қайтып, Фило Парсонсты жойды және өртеп жіберді.

Кейінгі уақытта АҚШ-тың әскери-теңіз флотында қызмет етеді

Азамат соғысынан кейін «Мичиган» АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызметін жалғастырды. 1866 жылы Буффалоның жанындағы Канадаға жасаған шабуылдан қайтып келген «Фениандық бауырластық» әскерін тоқтатып, тұтқындаған кеме осы болды. 1902 жылдың 16 шілдесінде Пенсильвания штатының Эри портында толық жылдамдықпен келе жатқан кен тасымалдаушы кеме «Мичиганның» мұртына жанама соққы берді, содан кейін «Мичиган» мен порт арасына кіріп, теңіз арқандарын жыртып алды. «Мичиган» осыдан кейін портың бойымен итеріліп кетті. «Мичиганның» мұрты, алдыңғы бөлігі және алдыңғы қабырғасы қирады, кеменің бүкіл сол жақ бөлігі зардап шекті. Артындағы сол жақ батареясының алты фунттық Дриггс Шрёдер зеңбіректері бүгіліп, сол жақтағы қайық қирады. Зардаптың мөлшері 10 000 – 15 000 долларға бағаланды. 1905 жылдың 17 маусымында «Мичиган» атауын жаңа «Мичиган» линкорына пайдалану үшін босату мақсатында USS «Wolverine» деп қайта аталды. «Wolverine» 1912 жылдың 6 мамырында қызметтен шығарылды.

Пенсильвания теңіз әскери жасағы

Вулверин 11 жыл бойы қызмет еткен Пенсильвания теңіз милициясына берілді, ол АҚШ Теңіз резерві үшін жаз айларында оқу круиздерін жасады. 1913 жылы 1812 жылғы соғыстың 100 жылдығына арналған Эри көлі шайқасының құрметіне Вулверин Ниагара бригін порттан портқа сүйреп, тойлау шараларының бір бөлігі ретінде қатысты. 1920 жылдың ортасында АҚШ Теңіз күштері қазіргі заманғы әріптік-сандық корпус нөмірлеу жүйесін қабылдағанда, ол "әртүрлі қосымша" ретінде жіктелді және IX 31 деп белгіленді. 1923 жылдың 12 тамызында Вулверин кемесінің сол жақ цилиндрінің білігі жыртылып, оның активті қызметі аяқталды.

Қалпына келтіру

1927 жылы «Вулверийн» кемесі Преск-Айл мемлекеттік паркінің жарты аралындағы Мизери-Бейдегі құмдыққа итеріліп, Пенсильвания штатының Эри қаласына ескерткіш ретінде берілді. 1948 жылдың 19 шілдесінде ол «Оригинал USS Мичиган» кемесін сақтау қорына сатылды. Бірақ, кемені қалпына келтіру және сақтау үшін жеткілікті қаржы жинау әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін, 1949 жылы «Ace Junk & Salvage Company» компаниясына металл терісіне сатылды. Компания иесі Сэм Таненбаум кеменің бауын Эри қаласына қайтарып берді. 1950 жылы «Вулверийн» кемесінің бауы Эри қаласындағы «Вулверийн» саябағында, оның салынған кеме жасаушылығының жанында ескерткіш ретінде орнатылды. 1998 жылдың 22 ақпанында бау қалпына келтіру үшін Эри теңіз мұражайына көшірілді. Бүгінде оны мұражайдың ішінде көруге болады.