Кіріспе

1967–1977 қазіргі Джибутидегі француз колониясы

Афарлар мен Иссалардың француз аумағы (FTAI;) – 1967 және 1977 жылдар аралығында қазіргі Джибутиге берілген атау, ол Францияның теңізден тыс аумағы болып саналған кезде. Бұл аймақ бұрын Француз Сомалисі (Côte française des Somalis) деп белгілі болған. Атауы Джибутидің Афар халқы мен Сомали Исса тайпасынан шыққан.

Тарих

1862 жылдан 1894 жылға дейін Таджура шығанағының солтүстігіндегі жер Обок деп аталды және оны сомали және афар сұлтандары, жергілікті билік органдары басқарды. Франция 1883 жыл мен 1887 жыл арасында олармен әртүрлі келісімдерге қол қойып, аймақта бекініп алды. Сонымен қатар, кең таралған дауысқа қатысты бұрмашылықтар туралы да айыптаулар болды. Дауыс беруге қарсы дауыс бергендердің көп бөлігі сомалиліктер болды, олар Махмуд Харби, Үкімет кеңесінің вице-президенті ұсынған біріккен Сомали құрамына қосылуды қатты жақтады. 1966 жылы Франция Біріккен Ұлттар Ұйымының Француз Сомалилендіне тәуелсіздік беру туралы ұсынысын қабылдамады. Сол жылдың тамызында, сол кездегі француз президенті, генерал Шарль де Голльдің аумаққа жасаған ресми сапары да наразылық акциялары мен тәртіпсіздіктерге ұшырады. Наразылықтарға жауап ретінде де Голль тағы бір референдум өткізуді бұйырды, нәтижесінде жарамды жеке куәліктері болмағандықтарына байланысты шамамен 10 000 сомалилік елден шығарылды. БҰҰ мәліметінше, сомалилік аудандарда жарамсыз бюллетеньдердің саны тым көп болды, бұл референдумның манипуляцияланғанын көрсетеді. Бұл аумақта сол кезде 58 240 сомали және 48 270 афар тұрғыны болса да, ресми деректер бойынша, дауыс беруге тіркелуге 14 689 сомалиға ғана, ал 22 004 афарға рұқсат берілді. Сомали өкілдері француз билігінің көршілес Эфиопиядан мыңдаған афар көшпенділерін әкеліп, осылайша өздеріне пайда табуға тырысқанын да айыптады, бірақ француз билігі мұны жоққа шығарды, сайлау тізімдерінде афарлар сомалилерден әлдеқайда көп екенін мәлімдеді. 1967 жылы референдумнен кейін көп ұзамай Француз Сомалиленді Territoire français des Afars et des Issas деп қайта аталды. Бұл үлкен афар сайлау округінің мойындалуы және сомали құрамының маңыздылығын азайту мақсатында жасалды (Исса – сомалилік субклан). 1958 жылғы референдумда «иә» деп дауыс беруге шақырган сомали саясаткері Хасан Гулед Аптидон ақырында елдің бірінші президенті (1977–1999) болды.