11 ғасырдағы қасиетті Станислав және оның шейіттік өлімі
Stanislaus of Szczepanów
Святой Станислав Щепановский: биография польского епископа, мученика, казненного королем Болеславом II. История жизни и почитание в Католической Церкви.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
11 ғасырдағы Польшаның католик епискобы, Польша патшасы Болеслав II Батылдың қолынан шейіт болған Станислав Щепановский (Stanisław ze Szczepanowa; 26 шілде 1030 – 11 сәуір 1079) – Краков епискобы қызметін атқарған және Польша патшасы Болеслав II Батылдың қолынан шейіт болған Польшаның католик дін қызметкері. Католик шіркеуінде Станислав шейіт ретінде қастерленеді (16 ғасырғы иезуит Станислав Косткадан ерекшеленеді).
11th century Polish Catholic bishop who was martyred by Polish King Bolesław II the Generous
Stanislaus of Szczepanów (Stanisław ze Szczepanowa; 26 July 1030 – 11 April 1079) was a Polish Catholic prelate who served as Bishop of Kraków and was martyred by the Polish King Bolesław II the Bold. Stanislaus is venerated in the Catholic Church as Stanislaus the Martyr (as distinct from the 16th century Jesuit, Stanislaus Kostka).
Өмір
Агиографиялық дәстүрге сәйкес, Станислав, немесе поляк тілінде Станислав, Кіші Польшадағы Шчепанов ауылында, асыл және діндар Виеслав пен Богнаның жалғыз ұлы ретінде дүниеге келген. Ол Гнезнодағы (сол кезде Польшаның астанасы) собор мектебінде, кейін, шамасы, Парижде білім алған. Польшаға оралған соң Станиславты Краков епископы Ламберт II Сула дін қызметкері етіп тағайындады. Діни сан алғаннан кейін ол Краковта каноник болып тағайындалды және уағыздауымен танылды. Кейіннен ол Краковқа жақын орналасқан Чембочтың пасторы, собор каноны және уағыздаушысы, соңынан бас викарий болды. Епископтың қайтысынан кейін (1072 жылы) Станислав оның орнына сайланды, бірақ бұл лауазымды тек Папа Александр II-нің тікелей бұйрығымен ғана қабылдады. Станислав – поляктардың алғашқы епископтарының бірі болды. Ол герцогтың кеңесшісі де болды және Польша саясатына белсенді ықпал етті. Станиславтың маңызды жетістіктерінің қатарында Папаның өкілдерін Польшаға әкелу және Гнезнода митрополиттік орнының қайта құрылуы бар. Екіншісі – герцог Болеславтың 1076 жылы патша болып тағайындалуының алғы шарты болды. Содан кейін Станислав король Болеславты Польшаны христиандықтануға көмектесу үшін бенедиктин монастырларын құруға шақырды.
According to hagiographic tradition, Stanislaus, or Stanisław in Polish, was born at Szczepanów, a village in Lesser Poland, the only son of the noble and pious Wielisław and Bogna. He was educated at a cathedral school in Gniezno (then the capital of Poland) and later, probably at Paris. On his return to Poland, Stanislaus was ordained a priest by Lambert II Suła, Bishop of Kraków. Following his ordination, he was given a canonry in Kraków and became known for his preaching. He was subsequently made pastor of Czembocz near Kraków, canon and preacher at the cathedral, and later, vicar general. After the bishop's death (1072), Stanislaus was elected his successor but accepted the office only at the explicit command of Pope Alexander II. Stanislaus was one of the earliest native Polish bishops. He also became a ducal advisor and had some influence on Polish politics. Stanislaus' major accomplishments included bringing papal legates to Poland, and reestablishment of a metropolitan see in Gniezno. The latter was a precondition for Duke Bolesław's coronation as king, which took place in 1076. Stanislaus then encouraged King Bolesław to establish Benedictine monasteries to aid in the Christianization of Poland.
Аңыз
Станиславтың Болеслав патшамен алғашқы қақтығысы жер дауына байланысты болды. Станислав Люблинге жақын Висла өзенінің жағалауындағы жерді Петр (Пьотр) деген кісіден діни округ үшін сатып алған, бірақ Петр қайтыс болғаннан кейін оның отбасы бұл жерге құқығы бар екенін мәлімдеді. Патша талапкерлердің пайдасына шешім шығарды, бірақ аңыз бойынша Станислав Петрді қайта тірілтті, осылайша ол жерді епископқа сатқанын куәландырды. XVIII ғасырдың Киелі кітап зерттеушісі Августин Кальметтің айтуынша, Станислав патшадан куәгері Петрді әкелуге үш күн уақыт сұрады. Патша мен сот бұл сұранысқа күлді, бірақ патша Станиславқа үш күн рұқсат берді. Станислав осы үш күнді үздіріспей дұға ете отырып өткізді, толық епископ киімімен, үш жыл бұрын Петр жерленген зиратқа процессиямен барды. Ол Петрдің қабірін қазып, оның сүйегін тауып шығарды. Содан кейін көптеген куәгерлердің алдында Станислав Петрді тұрғызды, Петр тұрды. Петрді шапанға орап, патша Болеславтың алдына алып келіп, Станиславтың пайдасына куәлік беруге мәжбүр етті. Сот Петрдің үш ұлын жазғырды және ол Станиславтың жер үшін төлегенін растады. Басқа шешім қабылдай алмай, патша епископқа қарсы талап арызды қабылдамады. Станислав Петрден тірі қалуға ниеті бар ма деп сұрады, бірақ Петр бас тартты, сондықтан оны қайтадан қабіріне қойып, жерледі.
Stanislaus initial conflict with King Bolesław was over a land dispute. Stanislaus had purchased for the diocese a piece of land on the banks of the Vistula River near Lublin from a certain Peter (Piotr), but after Piotr's death the land had been claimed by his family. The King ruled for the claimants, but according to legend, Stanislaus resurrected Piotr so that he could confirm that he had sold the land to the bishop. According to Augustin Calmet, an 18th century Bible scholar, Stanislaus asked the King for three days to produce his witness, Piotr. The King and the court were said to have laughed at the absurd request, but the King granted Stanislaus the three days. Stanislaus spent them in ceaseless prayer and, dressed in full bishop's regalia, went with a procession to the cemetery where Piotr had been buried three years earlier. He had Piotr's grave dug up until his remains were discovered. Then, before a multitude of witnesses, Stanislaus made Piotr rise, and Piotr did so. Piotr was then dressed in a cloak and brought before King Bolesław to testify on Stanislaus' behalf. The dumbfounded court heard Piotr reprimand his three sons and testify that Stanislaus had indeed paid for the land. Unable to give any other verdict, the King dismissed the suit against the bishop. Stanislaus asked Piotr whether he would remain alive, but Piotr declined and so was laid to rest once more in his grave and was reburied.
Болеславты жазалау
Болеслав патшамен одан да ауыр қақтығыс Рутениядағы созылған соғыстан кейін туды, шаршаған жауынгерлер үйлеріне қашып, олардың қарауылдары өздерінің иеліктері мен әйелдерін басып алып жатқандығы туралы хабар естіп қорқып кетті. Винцент Кадлубек айтуынша, патша әскерлердің адал емес әйелдерін өте қатыгездікпен жазалады және осы үшін епископ Станислав оны сынады. Бірақ Ян Длугош епископтың патшаны оның жеке өмірдегі нашарлықтары үшін сынағанын жазды. Галл Аноним өзінің лаконикалық баяндамасында "сатқын епископты" да, зорлық-зомбылыққа ұмтылған патшаны да айыптады. Олардың арасындағы қақтығыстың нақты себебі не болса да, нәтижесінде епископ Болеслав патшаны анафемаға ұшыратты. Бұл патшаның саяси қарсыластарына көмектесті, патша епископ Станиславты мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыптады, ал патшалық сот оны кінәлі деп тапты.
A more substantial conflict with King Bolesław arose after a prolonged war in Ruthenia, when weary warriors deserted and went home, alarmed at tidings that their overseers were taking over their estates and wives. According to Wincenty Kadłubek, the King punished the soldiers' faithless wives very cruelly and was criticized for it by Bishop Stanislaus. Jan Długosz, however, writes that the bishop had in fact criticized the King for his own sexual immorality. Gallus Anonymus, in his laconic account, only condemned both the "traitor bishop" and the violent king. Whatever the actual cause of the conflict between them, the result was that the bishop excommunicated King Bolesław, The excommunication aided the King's political opponents, and the King accused Bishop Stanislaus of treason and the royal court found him guilty.