Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы (1864–1941) сол аттас инженер
French writer (1864–1941)
the engineer with the same name
Морис Мари Эмиль Леблан (/l//ə/'/b//l//ɑː//n/; ləblɑ̃; 11 желтоқсан 1864 – 6 қараша 1941) – француз романисті және әңгімелер жазушысы, ең алдымен ойдан шығарылған әдемі ұры және детектив Арсен Люпиннің авторы ретінде танымал. Ол көбінесе Артур Конан Дойлдың Шерлок Холмс туындысының француз әріптесі деп сипатталады. Арсен Люпин туралы алғашқы әңгіме «Je sais tout» журналының 6-шы санында, 1905 жылғы 15 шілдеде жарияланды. Редакциялық тапсырыс бойынша жазылған болуы мүмкін, Леблан Октав Мирбоның 1901 жылғы «Нейрастенік күндері» кітабында Артур Лебо есімді әдемі ұры бейнеленгенін оқыған болуы мүмкін, сондай-ақ Мирбоның 1902 жылғы «Скрупульдер» комедиясын көрген болуы мүмкін, ондағы басты кейіпкер де әдемі ұры. 1907 жылға қарай Леблан толық көлемді Люпин романдарын жазуға көшті, сын-пікірлер мен сату өте жақсы болғандықтан, Леблан өзінің қалған өмірін Люпин әңгімелеріне арнады. Шерлок Холмс табысына ұялған немесе кедергі көрген Конан Дойл сияқты, Леблан да Люпиннің жетістігіне ренжігендей көрінеді. Ол бірнеше рет жеке детектив Джим Барнетт сияқты басқа кейіпкерлер жасауға тырысты, бірақ оларды ақырында Люпинмен біріктірді. Ол 1930 жылдарға дейін Люпин туралы әңгімелер жазуын жалғастырды. Леблан екі көрнекті ғылыми-фантастикалық роман да жазды: (1919), онда ғалым үш көзді венералықтармен телеарна арқылы байланысады, және «Le Formidable Evènement» (1920), онда жер сілкінісі Англия мен Франция арасында жаңа құрлықты құрайды. Леблан әдебиетке қосқан үлесі үшін Легион д’Онер орденімен марапатталды және 1941 жылы Перпиньян қаласында қайтыс болды. Ол Монпарнас зиратында жерленген. Жоржетта Леблан – оның қарындасы.
Maurice Marie Émile Leblanc (/l//ə/'/b//l//ɑː//n/; ləblɑ̃; 11 December 1864 – 6 November 1941) was a French novelist and writer of short stories, known primarily as the creator of the fictional gentleman thief and detective Arsène Lupin, often described as a French counterpart to Arthur Conan Doyle's creation Sherlock Holmes. The first Arsène Lupin story appeared in a series of short stories that was serialized in the magazine Je sais tout, starting in No. 6, dated 15 July 1905. Clearly created at editorial request, it is possible that Leblanc had also read Octave Mirbeau's Les 21 jours d'un neurasthénique (1901), which features a gentleman thief named Arthur Lebeau, and he had seen Mirbeau's comedy Scrupules (1902), whose main character is a gentleman thief. By 1907, Leblanc had graduated to writing full length Lupin novels, and the reviews and sales were so good that Leblanc effectively dedicated the rest of his career to working on the Lupin stories. Like Conan Doyle, who often appeared embarrassed or hindered by the success of Sherlock Holmes and seemed to regard his success in the field of crime fiction as a detraction from his more "respectable" literary ambitions, Leblanc also appeared to have resented Lupin's success. Several times he tried to create other characters, such as private eye Jim Barnett, but he eventually merged them with Lupin. He continued to pen Lupin tales well into the 1930s. Leblanc also wrote two notable science fiction novels: (1919), in which a scientist makes televisual contact with three eyed Venusians, and Le Formidable Evènement (1920), in which an earthquake creates a new landmass between England and France. Leblanc was awarded the Légion d'Honneur for his services to literature, and died in Perpignan in 1941. He was buried in the Montparnasse Cemetery. Georgette Leblanc was his sister.
Өмір
Морис Леблан 34 жастағы кеме иесі саудагер Эмиль Леблан мен 21 жастағы Матильда Бланш (туған тегі Брохи), бай бояушылардың қызының екінші баласы болды. Оны Густав Флобердің ағасы Ахилл Флобер дүниеге әкелді. Оның үлкен әпкесі Жеханна (1863 жылы туған) және кіші әпкесі Жоржетта Леблан (1869 жылы туған) болды. Ол 1883 жылдан 1920 жылдарға дейін актриса және опералық сопрано әншісі болды. 1870 жылғы Франко-прус соғысы кезінде әкесі Мористі Шотландияға жіберді. Францияға оралғаннан кейін ол Руанда оқуын аяқтады. Жас Морис алғашқы білімін тегін мекемеде, Патри пансионатында алды. Содан кейін 1875 жылдан 1882 жылға дейін Корнель лицейінде орта білімін аяқтады. Жасөспірім кезінде Гюстав Флобер мен Ги де Мопассанмен жиі кездесті. Әкесі карта фабрикасында жұмыс істеуге ұсынған мансабынан бас тартып, Морис 1888 жылы жазушылықпен айналысу үшін Парижге кетті. Алдымен журналист, содан кейін романда жазушы және әңгімеші болды. Оның 1893 жылы жарық көрген "Une femme" (Айел) атты алғашқы романы үлкен жетістікке ие болды, одан кейін "Des couples" (Жұбайлар), "Voici des ailes" (Қанаттар) және 1902 жылы шыққан жалғыз пьесасы "La pitié" жарық көрді, бірақ ол сәтсіздікке ұшырап, оны бір кезде театрдан бас тартуға мәжбүр етті. 1901 жылы ол "L'Enthousiasme" атты автобиографиялық романын жариялады. 1905 жылы ай сайын шығатын "Je sais tout" журналының директоры Пьер Лафитт Лебланнан Эрнест Уильям Хорнунның "A. J. Raffles" және Шерлок Холмс оқиғалары сияқты қысқа әңгіме жазуды сұрады. Нәтижесінде жарық көрген "Арсен Люпинді ұстау" (L'Arrestation d’Arsène Lupin) үлкен табысқа ие болды. Екі жылдан кейін "Арсен Люпин, ұлттық қарақшы" кітабы жарық көрді, онда француз журналында жарияланған кейіпкерді бейнелейтін алғашқы тоғыз әңгіме бар. Келесі кітап "Арсен Люпинге қарсы Герлок Шолмс", Морис Леблан жазған Арсен Люпин әңгімелерінің екінші жинағы, Шерлок Холмстың авторы Конан Дойлді ашуландырды, ол Лебланның Герлок Шолмс және Уилсонды Дойлдың туындыларын пародизациялауға арналған кейіпкерлер деп есептеді. Морис Леблан 1908 жылдың 17 қаңтарында сол кездегі Көркем өнер жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары Этьен Дюжардин Бомец ұсынған Құрмет легионы орденімен марапатталды. Жастық шағында француз радикалды социалистерін қолдаған және еркін ойлаушы болған Леблан Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде буржуазиялыққа жақын болды. Леблан Арсен Люпин туралы әңгімелер жазудан жалықты. 1910 жылы "813" әңгімесіндегі кейіпкерін өлтіруге тырысты, бірақ "Кристалл тоқтатқыш" әңгімесінде оны қайта тірілтті. 1918 жылы Морис Леблан Этретатта жартылай ағаштан салынған англо-нормандық үй сатып алды (оған Клоз Люпин деп ат қойды), онда ол 19 роман мен 39 әңгіме жазды. Нацистік Германиямен соғыс қаупі туғанда, ол 1939 жылы Кло-Люпиннен кетіп, Перпиньянға паналады, онда 1941 жылы өкпе қабынуынан қайтыс болды.
Maurice Leblanc was the second child of Émile Leblanc, 34 year old ship owner merchant, and of Mathilde Blanche (née Brohy) daughter of rich dyers, aged 21 and was delivered by Achille Flaubert, Gustave Flaubert's brother. He had an elder sister Jehanne (born in 1863) and a younger sister Georgette Leblanc (born in 1869) who from 1883 until the 1920s was an actor and star operatic soprano. During the Franco German War of 1870, his father sent Maurice to Scotland. Upon his return to France, he completed his studies in Rouen. The young Maurice received his first education in a free institution, the Patry pension. Then, from 1875 to 1882, completed his secondary studies at the Lycée Corneille. As a teenager, he frequently encountered Gustave Flaubert and Guy de Maupassant. Refusing the career that his father intended for him at a card factory, Maurice instead headed to Paris in 1888, to pursue writing. First a journalist, then novelist and storyteller. His first novel, "Une femme" (A Woman), published in 1893 was very successful, and was followed by other works, such as "Des couples" (The Couples), "Voici des ailes" (Here are wings) and his only play, "La pitié", released in 1902, which is a failure, causing him to give up the theater for a while. In 1901, he published "L'Enthousiasme", an autobiographical novel. In 1905, Pierre Lafitte, the director of the monthly Je sais tout, commissioned a short story from Leblanc, that was to be in the vein of A. J Raffles by Ernest William Hornung and the adventures of Sherlock Holmes. The resulting "L'Arrestation d’Arsène Lupin" (The Arrest of Arsène Lupin) proved to be a great public success. Two years later, the book Arsène Lupin, Gentleman Burglar was released, containing the first nine stories depicting the character that were published in the French magazine 'Je sais tout'. The following book Arsène Lupin versus Herlock Sholmes, a second collection of Arsène Lupin stories written by Maurice Leblanc, angered the Sherlock Holmes creator Conan Doyle, who saw Leblanc's Herlock Sholmes and Wilson as parody characters designed to ridicule Doyle's work. Maurice Leblanc received the Legion of Honor on January 17, 1908, presented by then Under Secretary of State for Fine Arts, Étienne Dujardin Beaumetz. While a supporter of French radical socialists and free thinker in his early age, Leblanc became more bourgeois around the time of the First World War. Leblanc would start to grow weary of writing Arsène Lupin stories. As early as 1910, he tried to kill his hero in the story "813", but would resuscitate the character in the story The Crystal Stopper. In 1918, Maurice Leblanc bought a half timbered Anglo Norman house in Étretat (which he would name Clos Lupin), where he wrote 19 novels and 39 short stories. Faced with the imminent war with Nazi Germany, he left Clos Lupin in 1939 and took refuge in Perpignan, where he died of pneumonia in 1941.
Жеке өмір
1888 жылдың соңында Морис Лебланк Руаннан Парижге көшуге шешім қабылдады, онда 1889 жылдың 10 қаңтарында Мари Эрнестин Фланнелге (1865-1941) үйленді. Олар 1895 жылы ажырасты. Мари Эрнестин Фланнелден Луиза Амелия Мари Лебланк (1889-1974) дүниеге келді. Кейін Морис Маргарита Вормсерге (1865-1950) ғашық болды, оның Клод Оулман (1902-1994) деген ұлы болған. Аталған ұлға Лебланк есімін алуға жарлықпен рұқсат берілді. Морис денсаулығына қатысты мәселелерге тап болып, депрессияға түсті, бұл Маргаританың бірінші күйеуінен ажырасу ісі сотта ұзаққа созылуымен күшейді. Лебланк пен Вормсер 1906 жылдың 31 қаңтарында ғана неке қиды.
At the end of 1888, Maurice Leblanc decided to leave Rouen for Paris where he married, on January 10, 1889, Marie Ernestine Flannel (1865 1941). They divorced in 1895. By Marie Ernestine Flannel he fathered Louise Amélie Marie Leblanc (1889 1974). Maurice later fell in love with Marguerite Wormser (1865 1950) who already had a son Claude Oulmann (1902 1994), who was subsequently authorized by decree to bear the name of Leblanc. Maurice had health problems and sank into a depression, which was compounded by Marguerite's divorce from her first husband taking time to go through the courts. Leblanc and Wormser did not marry until January 31, 1906.
Мұра
"Арсен Люпиннің достары қауымдастығы" 1985 жылы философ Франсуа Жорж құрған. Оның мүшелері кейде "лупинофилдер" деп аталады. Лебланктың туындылары Гастон Леруға (Рулетабильдің авторы), сондай-ақ Сувестр мен Аллайнға (Фантомас авторлары) шабыт берді. Арсен Люпеннің оқиғалары астанада және Морис Леблан жақсы білген Пей-де-Кода өңірінде болды. Пошта карточкаларын коллекциялаушы болғандықтан, ол Гавр, Руан және Дипп арасындағы кемінде төрт жүз мырзалық үйді тізімдеген. "Лупинофилдер" Нормандияда Лебланктың сюжеттерінде айтылған жерлерді зерттейді: Этретат және Франция патшаларының қазынасы, Танкарвиль, Джумиег монастырінің ортағасырлық қазынасына жететін жер асты жолы және т.б.
The "Association des Amis d’Arsène Lupin" (Association of Friends of Arsène Lupin) was founded in 1985 by the philosopher François George. Its members are sometimes known as "lupinophiles". Leblanc's work inspired Gaston Leroux (creator of Rouletabille), as well as Souvestre and Allain (creators of Fantômas). Arsène Lupin's exploits took place in the capital and in Pays de Caux, which Maurice Leblanc knew well. Being a collector of postcards, he had listed no less than four hundred manors between Le Havre, Rouen and Dieppe. The "lupinophiles" roam the places mentioned in the intrigues of Leblanc in Normandy: Étretat and the treasure of the kings of France, Tancarville, the underground passage of Jumièges leading to the medieval treasure of the abbeys, etc.
Танымал мәдениетте
Жапондық кейіпкер Люпин III, алғаш рет 1967 жылы «Люпин III» манга сериясында пайда болды, Арсен Люпиннің немересі ретінде жазылған. Бұл Лебланның мұрагерлерінің рұқсатысыз жасалғандықтан, кейіннен сотқа шағымдануға себеп болды, бірақ Лебланның шығармаларына авторлық құқық мерзімі өткен. Аниме нұсқасы Францияда көрсетілгенде кейіпкер Эдгар, ле детектив камбриолер («Эдгар, қарақшы детектив») деп аталды. Әртүрлі «Люпин III» туындыларының авторлары Лебланның романдарынан шабыт алып жатады; атап айтқанда, «Кальястро қамалы» фильмі «Ла-Контесса де Кальястро» («Кальястро графинясы») романының негізінде жасалған. Леблан және оның әдемі ұры кейіпкері «Persona 5» ойынында да еске алынады, онда басты кейіпкердің персонасы Арсен. Ойын барысында басты кейіпкер «Кафе Лебланның» шатырында тұрады. Жақында, 2021 жылдың қаңтар айында шыққан Netflix сериясының басты кейіпкері Лупинді өзінің ірі ұрлығына шабыт көзі ретінде пайдаланды. Лупин кітаптарының біріне сүйеніп, ол бірнеше жыл бұрын әкесіне таңсық айып тағылғанын өшіктірмек болады. Ол Арсен Люпиннің стилін ұстана отырып, Луврден сол алқаны ұрлап алуға шешім қабылдайды. Бірінші бөлімнің соңғы эпизодының бір бөлігі Этретат қаласында түсірілді. Бұл орынның маңызы бар, өйткені Морис Леблан осы коммунада тұрған. Ол өз шығармаларының бір бөлігін сол жердегі үйінде жазған. Қазіргі таңда ғимарат Кло Лупин мұражайы болып табылады.
The Japanese character Lupin III, first appearing in manga series Lupin III in 1967, was written as the grandson of Arsène Lupin. As this was done without permission from Leblanc's estate, this was later the source of a lawsuit, though the copyright on Leblanc's work has since expired. When the anime version was broadcast in France, the character was renamed Edgar, le détective cambrioleur ("Edgar, the Burglar Detective"). The authors of various Lupin the Third properties sometimes draw on Leblanc's novels as inspiration; notably, the film The Castle of Cagliostro was loosely based on La Comtesse de Cagliostro (The Countess of Cagliostro). Leblanc and his gentleman thief character are also referenced in Persona 5, where the main character's persona is Arsène. During the game, the main character resides in the attic of Café Leblanc. Most recently, the main character of the Netflix series Lupin, released in January 2021, used Lupin as an inspiration for his own grand theft. Inspired by one of the Lupin books, he tries to avenge his father's wrongful accusation of stealing a necklace years earlier. He decides to steal the same necklace from the Louvre by mimicking the style of Arsène Lupin. Parts of the final episode of Part One were filmed in the town of Étretat. This location is significant because Maurice Leblanc lived in the commune. Some of the works were written at his residence there. The building is now the Clos Lupin Museum.