Кіріспе

Монакодағы опера театры

Опера де Монте-Карло – Монако Князьдығында орналасқан Монте-Карло казиносының бір бөлігі болып табылатын опера театры. 1870 жылдары Монакода мәдени көңіл көтеру мүмкіндіктерінің шектеулі болуына байланысты, принц Карл III, Société des bains de mer компаниясымен бірге казино құрамына концерт залын қосуға шешім қабылдады. Залға басты кіреберіс казинодан болса, Карл III-нің жеке кіреберісі батыс жағында орналасқан. Ол 1879 жылы ашылды және жобасын жасаған сәулетші Шарль Гарнье атымен Salle Garnier деп аталды. 2004–2005 жылдары Salle Garnier-дің жөнделу кезінде компания операларын жергілікті Гримальди форумындағы Принцтер залында қойды, ол заманауи конференциялар мен қойылымдар өткізілетін орын, онда Монте-Карло балеті және Монте-Карло филармониялық оркестрі тұрақты түрде өнер көрсетеді.

Саль Гарнье

Сонымен қатар, сәулетші Шарль Гарнье қазіргі Гарнье сарайы деп аталатын Париж опера үйін де жобалаған. Саль Гарнье 524 орынға ие, бұл Палас Гарньенің шамамен 2000 орынынан әлдеқайда аз. Париж театры 1861 жылы салына бастап, 1875 жылы ғана аяқталған, ал Саль Гарнье тек сегіз жарым айда бой көтерді. Дегенмен, оның әсем стилі Гарнье сарайының стиліне күшті әсер етті, және көптеген суретшілер екі театрдың да құрылысында жұмыс істеді, олардың ішінде Густав Буланже де бар. Монте-Карло театры бастапқыда опера үшін арналмағанмен, көп ұзамай осы мақсатта жиі пайдаланылды және 1898–99 жылдары Анри Шмит опера қойылымдарына ыңғайлы ету үшін қайта жаңғыртты. Зал 1879 жылғы 25 қаңтарда Сара Бернхардттың нимфа киімін киіп, өнер көрсетуімен ашылды. Алғашқы опера – Роберт Планкеттің «Шевалье Гастон» операсы, ол 1879 жылғы 8 ақпанда қойылды, содан кейін алғашқы маусымда тағы үш опера көрсетілді. Бірінші режиссер Жюль Коэннің (Аделина Паттиді шақыруда маңызды рөл атқарды) ықпалымен және 1892 жылдан бастап жаңа режиссер Рауль Гансбург пен Карл III-нің мұрагері Альберт I-нің операны сүйетін американдық әйелі, принцесса Алисаның арқасында, компания әлемдік опера қоғамдастығының сахнасына шықты. Гунсбург алпыс жыл бойы қызмет етті, 1893 жылы Гектор Берлиоздың «Фаусттың лағынымы» сияқты премьералық қойылымдарды ұйымдастырды, сондай-ақ 1894 жылғы қаңтарда Вердидің «Отелло» операсында итальяндық тенор Франческо Таманьоның алғашқы өнеріне куә болды, ол осы операның Италиядағы премьерасында бас рөлді орындаған еді. Дирижер Артуро Вигна 1895 жылдан 1903 жылға дейін Монте-Карло операсының музыкалық директоры болды. ХХ ғасырдың басында Гарнье залында Нелли Мельба мен Энрико Карузоның «Богема» және «Риголетто» (1902) опералары, Федор Шаляпиннің Жюль Массенедің «Дон Кихот» (1910) операсының премьерасы қойылды. Бұл қойылым компания мен Массене және оның опералары арасындағы ұзақ байланыстың бір бөлігі болды, олардың екеуі де ол жерде автор қайтыс болғаннан кейін ұсынылды. Монте-Карло сахнасында ХХ ғасырдың басқа да танымал әншілері Титта Руффо, Джеральдин Фаррар, Мэри Гарден, Тито Шипа, Бениамино Джигли, Клаудия Муцио, Жорж Тилл, Лили Понс және Мэри МакКормик болды. Массененнен басқа, Монте-Карлода тұңғыш рет орындалған композиторларға Сент-Сенс («Хелен», 1904), Маскани («Амика», 1905) және Пуччини («Ла рондайн», 1917) кірді. Шындығында, театр ашылғаннан бері 45 операның әлемдік премьерасын өткізді. Рене Блум Монте-Карлодағы «Орыс балеті» құруға шақырылды. Саль Гарньенің «алтын ғасыры» өтті, себебі шағын үйлері бар шағын компаниялар өте қымбат қойылымдарды ұйымдастыра алмайды. Дегенмен, қазіргі компания әлі де бес немесе алты операдан тұратын маусым ұсынады.

Гала-сайыстар Гарнье залында

130 жылдық тарихында Опера театры үш рет керемет кештер өткізуге арналған орынға айналды. Бірінші рет 1966 жылы Грейс Келли мен Рейнир III Монте-Карлоның 100 жылдығын тойлау үшін ұйымдастырған шара болды; екінші рет – ханзада Альберт II мен ханшайым Шарлиннің патшалық тойы. Опера үшінші рет 2013 жылдың 27 шілдесінде "Ашық жүрек" қоры ұйымдастырған Love Ball қайырымдылық кешін қабылдау үшін өзгертілді.