Кіріспе
Гюссинг (Немецújvár, Немец Újvár) – Австрияның Бургенланд аймағындағы қала. Географиялық координаталары бойынша орналасқан, 3,610 (2023) тұрғыны бар және Гюссинг ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. Ғасырлар бойы қала Мажарстан Корольдігінің батыс шекарасында маңызды стратегиялық орынға ие болды. Қазіргі таңда қала ең көне Бургенланд қамалымен және өшірілген жанартаудың үстіне салынған көрнекті аймақтық ескерткіш ретінде танымал.
Güssing (; Németújvár, Német Újvár, ) is a town in Burgenland, Austria. It is located at , with a population of 3,610 (2023), and is the administrative center of the Güssing district. For centuries the town occupied an important position on the western edge of the Kingdom of Hungary. The town is now most famous for its castle, which is the oldest in Burgenland and a prominent regional landmark, built on an extinct volcano.
Шолу
Гюссингтің тарихы 1157 жылға дейін жетеді, осы жылы қаланың маңындағы шағын елді мекенмен бірге қамал салынды. 1355 жылы Людовик IV Гюссингке арнайы құқықтар берді. Орта ғасырларда дін, өнер және қолөнер өте маңызды болды. Шекаралық қала болғандықтан, Гюссинг қазіргі Венгриядан болатын шабуылдарды тойтару үшін нығайтылды. Басқыншылық қаупіне қарамастан, Гюссинг гүлденді, сол кезде қала тұрғындарының арасында Артуалық ботаник Каролус Клюзиус және типограф Иоганн Манлиус болды. Қалада Клюзиусқа арналған ескерткіш және оның атымен аталатын Клюзиусвег көшесі бар. 16 ғасырда Гюссинг толық қалалық заңдары бар еркін императорлық қала болды. 1619 жылы қала қабырғамен қоршалды. Сол кезде қалада төрт аудан болды: Форштадт, Драшковичтер үйінің жанындағы Унтере-Штадт, монастырьдан қала әкімшілігіне дейінгі Инере-Штадт және Хохштадт. Гюссинг иелері (венгр тілінде: Kőszeg, словак тілінде: Kysak) – Австрия мен Венгрия Корольдігінің шекаралық аймағындағы ақсүйектер отбасы. 1274 жылы осы отбасы Гюссингтен жақын орналасқан венгр қаласы Кёссегке (неміс тілінде Гюнс деп аталады) қоныс аударғанын атап өткен жөн. 1522 жылы Кёссег Венгрияның ең танымал магнаттық отбасыларының бірі – Батьяньилердің резиденциясына айналды. Батьяньи отбасы әлі күнге дейін Гюссинг қамалының атамекенін иеленеді. 1540 жылы Франц Батьяньи Венгрия, Хорватия және Богемияның патшасы Фердинанд I-ден магнаттық дәреже алды, бұл оған кен орындарын ашуға мүмкіндік берді, ал 1549 жылы император оған қалада базарлар өткізуге рұқсат берді. Қалада әр айдың бірінші дүйсенбісінде әлі де базар өткізіледі. Бұл аймақ, қазіргі Бургенландтың қалған бөлігі сияқты, 1921 жылға дейін Венгрияға қарасты. 1898 жылдан бастап қала Будапешт үкіметінің мадьяризация саясатының нәтижесінде венгр Németújvár атауын пайдалануға міндетті болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, қала Германияның Батыс Венгриясының (Deutsch Westungarn) құрамында болды және 1919 жылы Сен-Жермен-ан-Лай және Трианон шарттары бойынша қиын келіссөздерден кейін Австрияға берілді. 1921 жылдан бері бұл аймақ жаңа құрылған Бургенланд штатының бөлігі болып табылады. 1973 жылы бұл аймақ ресми түрде қала деп жарияланды. 20 ғасырда Гюссинг Венгрия шекарасына жақындығы және салдарынан Суық соғыс кезеңіндегі Темір Қоршау салдарынан экономикалық қиындықтарға тап болды. Көптеген тұрғындар жұмыс іздеу үшін басқа жерге көшіп кетті немесе алыс қашықтықтарға жүріп жұмыс істеді.
География
Қала Бургенландтың оңтүстігінде, Венгрия шекарасына жақын, Стрем өзенінің аңғарында, теңіз деңгейінен 229 метр биіктікте орналасқан. Жер аумағының шамамен жартысы егіс жері, ал дерлік 40 пайызы орманды. Қаланың солтүстігінде Тобадж, шығысында Стрем, оңтүстік-шығысында Хайлигенбрунн, оңтүстігінде Кляйнмюрбиш және Гросмюрбиш, оңтүстік-батысында Нойштифт-бей-Гюссинг және солтүстік-батысында Геррсдорф-Зульц жатыр. Қала ішінде орналасқан Гюссинг балық шарбақтары – кішкентай шағала, сұр қаз және үлкен шоқыр қаз популяциясымен әйгілі Рамсар қорғалатын аймағы.