Кіріспе

Ровинь (хорв. Rovinj; венец. Rovigno; истрийск. Ruvèigno немесе Ruveîgno; грек. Ρυγίνιον; лат. Ruginium) – Хорватиядағы Адриатика теңізінің солтүстігінде орналасқан қала. 2011 жылғы мәлімет бойынша халқы 14 294 адамды құрайды. Истрия түбегінің батыс жағалауында орналасқан бұл қала, белсенді балық аулау порты болумен қатар, танымал туристік курорт және жағажай демалысының танымал орны болып табылады. Бұрын Истрияның осы бөлігінде кеңінен таралған роман тобына жататын истриот тілінде әлі де кейбір тұрғындар сөйлейді. Қала ресми түрде хорват және итальян тілдерінде екі тілді, сондықтан екі қала атауы да ресми және тең дәрежеде қолданылады.

Тарих

Ровиньді римдіктер басып алғанға дейін ол венециялық немесе иллирий тайпаларының қонысы болған, олар оны Арупиний немесе Монс Рубиней деп атаған, ал кейіннен Ругиний және Рувиний деп атаған. Жағалауға жақын аралда салынған, ол 1763 жылы каналды толтыру арқылы ғана құрлықпен байланысты. Ровинь ақырында Византия империясына қосылды, кейіннен 6-ғасырда Равенна экзархатының бөлігі болды, ал 788 жылы франктер империясы оны басып алды. Келесі бірнеше ғасыр бойы ол феодалдық билеушілердің тізбегімен басқарылды, ал 1209 жылы Вольфгер фон Эрла басшылығымен Аквилея патриархаты оны сатып алды. 1283 жылдан 1797 жылға дейін Ровинь Венеция Республикасы басқарған Истриядағы ең маңызды қалалардың бірі болды. Осы кезеңде үш қала қақпасы салынды және Ровинь екі қатар қорғаныс қабырғаларымен нығайтылды, олардың қалдықтарын бүгін де көруге болады. Ровинь портында 1680 жылға дейін салынған Балби аркасы және кеш Ренессанс дәуіріндегі сағат мұнарасы орналасқан, бұл ескі қала қақпаларының бірі. Бірінші қала заңы 1531 жылы қабылданды. 1797 жылы Венеция құлағаннан кейін және одан кейінгі Наполеон кезеңінен кейін Ровинь Австрия империясының құрамына кірді, ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін сақталды. 1911 жылғы соңғы австриялық санақ бойынша, халықтың 97,8% итальян тілінде сөйлеген. Ровинь 1918 жылдан 1947 жылға дейін Италия Корольдігіне қарады, содан кейін ол SR Хорватияның бөлігі ретінде Югославияның СФР-на берілді. Алғашқы қала атауы "Ровиньо" кейін "Ровинь" деп өзгертілді. Соғыстан кейінгі кезеңде көптеген итальяндық тұрғындар Ровиньді қалдырды, бұл қаланың демографиялық құрылымында маңызды өзгерістерге әкелді. 1991 жылы Хорватия тәуелсіздік алғаннан кейін Ровинь Истрия округінің маңызды орталықтарының біріне айналды, бұл округ Истрияның көп бөлігін қамтитын әкімшілік бірлік. Ровинь бүгінде округтің ең көп халқы бар үшінші қаласы болып табылады, Пула мен Поречтен кейін.

Климат

Ровинь – Хорватияның батысындағы Истрия облысындағы қала ретінде ресми түрде тағайындалған тоғыз елді мекеннің бірі. Онда ылғалды субтропиктік климат (Köppen: Cfa) басым, қаңтар айында орташа температурасы – , шілде айында – . Жылдық орташа температурасы – . Теңіз температурасы маусымның ортасынан қыркүйекке дейін – градустан жоғары. Теңіздің жылдық орташа температурасы – . Мамырдан қыркүйекке дейін Ровиньде күніне 10 сағаттан астам күн сәулесі түседі. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері – , ал ауаның ылғалдылығы 72 пайызды құрайды. Алғашқыда қала орналасқан түбек құрлықтан арнамен бөлінген арал болған. Аталған арна 1763 жылы толтырылған. Ровинь архипелагына 22 кішкентай арал кіреді.

Демография

2021 жылғы халық санауы бойынша оның халқы 12 968 адамды құрады, оның 11 629-ы қаланың өзінде тұрады. Муниципалитеттегі тағы бір елді мекен – Ровинское Село. 2011 жылғы халық санауында Ровинь муниципалитетінде 14 294 адам тұрды. Хорваттар 63,3% құрайтын басым бөлігін құрайды, ал этникалық азшылықтарға итальяндықтар (11,3%), өңірлік белгілілікпен анықталатындар (10,5%), сербтер (4,2%), албандар (2,7%) және босниялықтар (2,1%) кіреді.

Экономика

Ровиньдегі негізгі экономикалық қызмет туризм болып табылады және ең жақсы маусымда (мамыр-қыркүйек) оның барлары, мейрамханалары және өнер галереялары ұзақ уақыт бойы жұмыс істейді, ал маусымнан тыс кезеңде жұмыс уақыты шектеулі. Ең көп қозғалыс байқалатын аймақ – Ровиньнің орталық бөлігі, ол негізгі автобус станциясынан қаланың ескі бөлігіне дейін созылады, мұнда көптеген барлар мен клубтар орналасқан. Қаланың басты орталық көшесі – толыққанды жаяу жүргіншілерге арналған Карера көшесі, онда көптеген жеке дүкендер мен өнер галереялары бар. Фермерлер базары қаланың тарихи бөлігінің шетінде, Вальдибора алаңының жанында орналасқан. Истрия туристік кеңесінің жинаған мәліметтеріне сәйкес, Ровинь округ бойынша түндеу саны бойынша екінші ірі туристік орын. Ең жақын әуежайлар Пула (Хорватия) және Триест (Италия) қалаларында орналасқан. Жазғы маусымда Ryanair сияқты бюджеттік әуе компаниялары Батыс Еуропадан екі әуежайға тікелей рейстерді орындайды. Easyjet жаз айларында Ұлыбритания мен Пула қалалары арасында рейстерді жүзеге асырады. Қаланың өзінде көптеген қонақүйлер бар, жаз айларында орын жеткілікті болғанымен, көбінесе толыққа жақын болады. Қонақжайлар жеке бөлмелер мен пәтерлерден бастап, бунгалоларға, кемпингтерге және 2-ден 5 жұлдызға дейін қонақүйлерге дейін алуан түрлі. Қалада сонымен қатар үш сәнді, 5 жұлдызды қонақүй бар: Hotel Monte Mulini, Hotel Lone және Grand Park Hotel Rovinj, барлығы Maistra қонақүй тобына тиесілі. Материктегі қонақүйлерден басқа, Ровиньді қоршаған кішкентай аралдарда да бірнеше қонақүйлер бар, олар қала орталығынан аралдардағы қонақүйлерге қатынайтын қайықтар арқылы материкке қосылған.

Көлік

Ровиньді аралау үшін ең қолайлы көлік құралы – автомобиль. Ровинь Истрияның қалған бөлігімен және Триест, Венеция, Риека, Любляна және Загреб сияқты аймақтағы ірі қалалармен жақсы байланысқан. Ровиньдің ескі қалашығын қамтитын орталық бөлігі жаяу жүруге өте ыңғайлы, ал велосипед немесе скутермен жүру көптеген жергілікті тұрғындар үшін танымал көлік түрі. Ең жақын коммерциялық халықаралық әуежайлар: Пула (32 км), Триест Рончи (113 км) және Риека Крк (129 км). Ең жақын ірі халықаралық әуежайлар – Венеция және Загреб. Әрбір әуежайда көлік жалдауға болады. Жазғы маусымда Венеция Ровиньмен тікелей паром қатынасы арқылы байланысады, саяхатқа шамамен 2,5 сағат уақыт кетеді. Ровиньге Кафанар теміржол станциясы (16 км) қызмет көрсетеді, ол аймақты Риекамен байланыстырады. Дегенмен, автобуспен саяхаттау, шектеулі қатынастар мен кестеге байланысты, пойызбен саяхаттаудан артық деп есептеледі. Басты автобус станциясы Карера көшесінің оңтүстік-шығыс жағында орналасқан. 1876 және 1966 жылдар аралығында Ровинь Канфанармен Истриани теміржолының тармақ желісі арқылы байланысқан, ол Югославияның көліктік инфрақұрылымға жасаған инвестицияларына байланысты жабылды. Теміржол жолдары мен станциялардың көпшілігі, JŽ-ға сатылғанмен, әлі де көрініп тұр. Сондай-ақ, жазғы маусымда Венеция мен Ровинь арасында жылдам паром қатынасы бар. 2012/13 жылдарға дейін Равенна және Чезенатико порттарына апталық жылдам паром қатынасы да жазғы маусымда қолжетімді болды, бірақ Emilia Romagna желілері, оператор, банкротқа ұшырағандықтан тоқтатылды.