Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аңыздағы фондық ақпарат; төрт риторикалық стильдің бірі. Аңыздың баяндамасы, қазір көбінесе жай ғана баяндама деп аталады, – бұл оқиға немесе аңыз ішіндегі фондық ақпаратты енгізу. Бұл ақпарат оқиғаның орны, кейіпкерлердің өмірі, бұрынғы оқиғалар, тарихи жағдай сияқты мәліметтерді қамтуы мүмкін. Әдебиетте баяндама, аңызға енгізілген баяндамалық мәтін түрінде кездеседі.
Background information within a narrative; one of four rhetorical modes
background information in a story
Narrative exposition, now often simply exposition, is the insertion of background information within a story or narrative. This information can be about the setting, characters' backstories, prior plot events, historical context, etc. In literature, exposition appears in the form of expository writing embedded within the narrative.
Демпингке әкеп соқтыратын
Ақпараттық шөгінді (қазір көбірек қолданылатын, infodump) – автордың сюжетті әрі қарай дамыту үшін қажет деп санайтын маңызды ақпаратты бірден көп беруі. Бұл повестьте жаман тәжірибе, ал диалогта қолданғанда тіпті нашар. Ақпараттық шөгінді кейбір жағдайларда тиімді болуы мүмкін, бірақ көбінесе сюжетті баяулатып, оқырмандардың оқиғаға толыққанды енуіне кедергі келтіреді. Экспозиция ең жақсы жағдайда автордың тек қана қажетті ең төменгі деңгейдегі ақпаратты ұсынып, оқырмандарға өздері ашуға мүмкіндік беруімен жұмыс істейді.
An information dump (more commonly now, infodump) is a large drop of information by the author to provide background they deem necessary to continue the plot. This is ill advised in narrative and is even worse when used in dialogue. There are cases where an information dump can work, but in many instances it slows down the plot or breaks immersion for the readers. Exposition works best when the author provides only the bare minimum of surface information and allows the readers to discover as they go.
Тікелей емес әсер/оның ішінде
Кешіктірілген экспозиция, кейде жасырын экспозиция деп те аталады, – оқиға өтетін әлем туралы негізгі ақпаратты оқырманға біртіндеп жеткізу арқылы әлем құрудың бір тәсілі. Мақсаты – автор құрастырып жатқан әлем туралы оқырмандарды ең болмаса байқамай-ақ хабардар ету. Бұл әртүрлі жолдармен жасалуы мүмкін: диалогтар, флэшбэктер, кейіпкерлердің ойлары немесе баяндаушының оқиғаны айтуы арқылы. Кешіктірілген экспозиция әңгіме айтуда әрдайым кездесетін нәрсе, бірақ қазіргі әдебиетте бұл техника алғаш рет Рудьярд Киплингтің шығармаларында нақты анықталды. "Жұңғар кітабы" сияқты Үндістандағы оқиғаларында Киплинг батыс оқырмандарының сол елдің мәдениеті мен ортасы туралы білімі жетпеуіне тап болды, сондықтан ол мысалдар арқылы түсіндіру тәсілін бірте-бірте дамытты. Бірақ бұл, Киплингтің ғылыми-фантастикалық әңгімелерімен салыстырғанда, салыстырмалы түрде нәзік болды, онда ол осы тәсілді әлдеқайда айқын және қажетті түрде қолданды, кез келген оқырманға беймәлім, толығымен фантастикалық әлемді түсіндіру үшін – "Түнгі поштамен" (1905) повесінен бастап, оның Әуелік Бақылау кеңесі әлемінде. Киплингтің шығармалары басқа ғылыми-фантастика жазушыларына да әсер етті, әсіресе "Ғылыми фантастиканың деканы" атанған Роберт Хайнлайнға, ол өзінің жетілген риторикалық және әңгімелеу тәсілдерімен, соның ішінде кешіктірілген экспозициямен танымал болды. "Инклюзия" сөзі фантастика және ғылыми-фантастика авторы Джо Уолтонға жатқызылады. Ол оны "мәтін арқылы ақпаратты біркелкі тарату процесі, оқиғаны тоқтатып, ақпарат берудің орнына" деп анықтады. "Ақпараттық төмпе" (немесе ақпарат төмпесі) – жазушыларден сақтануға тиіс ашық экспозицияға берілген термин. "Ақымақ лекциясында" кейіпкерлер бір-біріне аудитория үшін түсіндірілуі керек, бірақ әлемдегі кейіпкерлер бұрыннан білетін ақпаратты айтады. Жазушыларға "Сіз жақсы білесіз, профессор, жай сан..." деген сөздермен басталатын диалогтардан аулақ болу ұсынылады.
Indirect exposition, sometimes called , is a technique of worldbuilding in which the reader is gradually exposed to background information about the world in which a story is set. The idea is to clue the readers in to the world the author is building without them being aware of it. This can be done in a number of ways: through dialogues, flashbacks, characters' thoughts, or the narrator telling a backstory. Indirect exposition has always occurred in storytelling incidentally, but is first clearly identified, in the modern literary world, in the writing of Rudyard Kipling. In his stories set in India like The Jungle Book, Kipling was faced with the problem of Western readers not knowing the culture and environment of that land, so he gradually developed the technique of explaining through example. But this was relatively subtle, compared to Kipling's science fiction stories, where he used the technique much more obviously and necessarily, to explain an entirely fantastic world unknown to any reader, in his Aerial Board of Control universe, starting with the novella "With the Night Mail" (1905). Kipling's writing influenced other science fiction writers, most notably the "Dean of Science Fiction", Robert Heinlein, who became known for his advanced rhetorical and storytelling techniques, including indirect exposition. The word incluing is attributed to fantasy and science fiction author Jo Walton. She defined it as "the process of scattering information seamlessly through the text, as opposed to stopping the story to impart the information." "Information dump" (or info dump) is the term given for overt exposition, which writers want to avoid. In an idiot lecture, characters tell each other information that needs to be explained for the purpose of the audience, but of which the characters in universe would already be aware. Writers are advised to avoid writing dialogues beginning with "As you well know, Professor, a prime number is "