«They Were Expendable» (1945) фильмі – Филиппин шайқасындағы екінші дүниежүзілік соғысқа арналған Джон Фордтың туындысы. Джон Уэйн, Роберт Монтгомери басты рөлдерде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1945 жылы Джон Фордтың түсірген фильмі, Роберт Монтгомери есімді рок-тобының бастапқы аты – They Were Expendable.
1945 film by John Ford, Robert Montgomery
the rock group originally called They Were Expendable
They Were Expendable – Джон Фордтың режиссерлік жұмысы, Роберт Монтгомери мен Джон Уэйннің және Донна Ридтің қатысуымен түсірілген 1945 жылғы американдық соғыс фильмі. Фильм Уильям Линдсей Уайттың 1942 жылы жарық көрген, сол аттас романының негізінде жасалған. Фильмде Екінші дүниежүзілік соғыстағы Филиппиндер шайқасы (1941–1942) кезінде Филиппинді жапон басқынынан қорғаған АҚШ-тың Motor Torpedo Boat Squadron Three атты PT қайықтар тобының ерліктері суреттеледі. Бұл туынды ойдан туғанмен, оның негізінде нақты оқиғалар мен адамдардың тағдырлары жатыр. Кітап, сондай-ақ фильм, бестселлер болып, Reader's Digest және Life журналдарында жарияланған. Олар соғыс жылдары болған деп саналатын, сонымен қатар болмаған кейбір шайқас эпизодтарын көрсетеді. Дегенмен, фильм жасалған кезең үшін теңіз шайқастарын салыстырмалы түрде дәл және толыққанды бейнелегенімен ерекшеленеді.
They Were Expendable is a 1945 American war film directed by John Ford, starring Robert Montgomery and John Wayne, and featuring Donna Reed. The film is based on the 1942 novel of the same name by William Lindsay White, relating the story of the exploits of Motor Torpedo Boat Squadron Three, a United States PT boat unit defending the Philippines against Japanese invasion during the Battle of the Philippines (1941–42) in World War II. While a work of fiction, the book was based on actual events and people. Both the film and the book, which was a best seller and excerpted in Reader's Digest and Life, depict certain combat related events that were believed to have occurred during the war, alongside those which did not; nonetheless, the film is noted for its relatively accurate and detailed depiction of naval combat for the era in which it was made.
Сюжет
1941 жылдың желтоқсанында лейтенант Джон "Брик" Брикли (Роберт Монтгомери) Филиппиндегі Кавитте орналасқан шапшаң, бірақ кішкентай және сынақтан өтпеген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің PT қайықтары эскадрильясына басшылық етеді. Ол олардың маневрлік қабілеттерін және теңіздегі тұрақтылығын аймақтың бас командирі адмирал Блэкуэллге (Чарльз Троубридж) көрсетеді, бірақ ол олардың кішкентай өлшемдері мен жеңіл конструкциясына әсерленбейді. Бриктің бас офицері және досы лейтенант Дж. Г. "Рэсти" Райан (Джон Уэйн) жауынгерлік қимылдарға қатысуға асығыс. Ол адмиралдың жабық көзқарасына наразы болып, жойғышқа ауысу туралы өтінішін жазып жатыр, сол кезде радио хабарламасы арқылы Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасағаны туралы жаңалық келеді. Жапондық күштер Филиппинге шабуылдайды және қиратушылық тудырады. Жергілікті басшылар Бриктің эскадрильясын жауынгерлік қимылдардан шеттетіп, пошта және хабаршылық міндеттерге жүктейді. Әсіресе, Рэстимен арадағы шиеленіс күшейеді және жарылысқа ұшырауы мүмкін. Олардың базасына жасалған шабуылдан кейін, әрекетсіз қалған адмирал оларды жағалаудағы АҚШ әскерлерінің орналасқан жерін бомбалаған үлкен жапондық крейсерге шабуыл жасауға бұйрық береді. Бастапқыда Рэстиді екінші қайықтың капитаны етіп таңдағаннан кейін, Брик оның бұрынғы жарақатынан қан улануын анықтап, оны госпитальға жіберіп, оның орнына басқа қайық пен экипажты тағайындайды. Рэсти өзінің командирін даңқ үшін күреске шақырып, Коррегидордағы әскери госпитальға эвакуацияға қарсылық көрсетеді, бірақ өміріне қауіпті жағдайын мойындауға мәжбүр болады. Ол онда тағы бір пациентпен, "Огайомен" (Луис Жан Хейдт) кездеседі, ол оны тыныштап, кезекке тұруға кеңес береді. Ол оны тапқаннан кейін, Рэсти Огайо штатының тартымды, мейірімді және жағымды медбикесі Сэнди Дэвиспен (Донна Рид) романтикалық қарым-қатынас бастайды, Огайо: "Он бір мың адам оның жайлы қателесе алмайды" дейді. Бриктің шабуылы крейсерді батырады. Рэсти оралады және эскадрилья босатылады, бірақ қайықтар мен адамдардың шығынына байланысты үлкен жетістіктерге жетеді. Дегенмен, Филиппиннің құлауы тек уақыт мәселесі. Сэнди ПТ базасында оның құрметіне берілген кешке қатысады, оның және Рэсти арасындағы жалынды қайта жақтайды. Эскадрилья Филиппиннің Манила шығанағындағы Коррегидор аралында, Филиппиннің ең солтүстік бөлігіндегі Лусон аралының оңтүстік-шығысында, Батаандағы америкалық қорғаушыларға қарсы жапондық шабуылдан кейін қамауға алынған. Коррегидор жапондық басқыншыларға қарсы Американың соңғы бекінісі болып табылады. Содан кейін ПТ эскадрильясына Тынық мұхиты театрының қолбасшысы генерал Дуглас Макартурды, оның сүйіктілерін және адмирал Блэкуэллді Филиппиннің ең оңтүстік аралы Минданаоға эвакуациялау тапсырылады, содан кейін олар Австралияға ұшады. Рэсти Сандиге соңғы рет телефон соғып, оны Батаанға жібергенін түсіндіреді, бірақ олар қоштасудан бұрын байланыс үзіледі. Кішкентай ПТ флотилиясы командирлерді ашық мұхит арқылы кездесуге сәтті жеткізеді. Содан кейін ол жапондықтарға қарсы шабуылдарын қайта бастайды, олар эскадрильяны тиімді жұмыс істеуге тым аз етіп азайтады. Қайықтары жоқ экипаждар әскерге қосылып, жаяу әскер ретінде соғысу үшін жіберіледі. Рэстидің қайығы зақымдалғаннан кейін, соңғы екі ПТ жөндеу үшін "Ата" Ноуленд (Рассел Симпсон) басқаратын шағын кемежайға келеді. Жапондықтардың шабуылдау қаупі жақындап қалған кезде қайықтар асығып кетіп бара жатқанда, әке қашудан бас тартады, қолындағы мылтығын және аяғына қатты тығылған виски құмырасын ұстап, қоштасуды ұсынады. Соңғы шабуылда тағы бір қауіпті крейсерді жояды, Рэстидің қайығы батырылады, содан кейін Бриктің қайығы АҚШ армиясына тапсырылады, тағы да хабаршылық міндетіне төмендетіледі. Брик, Райан және екі прапорщик теңіз күштерінің командасы соңғы ұшақта ұшып кетуді бұйырды, олар PT экипаждарын оқыту үшін штаттарға тағайындалды, шағын, арзан ағаштан жасалған қайықтар жауынгерлік ұрыс кезінде өздерінің құндылығын дәлелдеді. Ұшақты күтіп тұрған Рэсти Огайоға қашады. Екеуі де Батаанда қамалып қалған Сэндиге не болғанын білмейді. Әрқайсысы екіншісіне оның қараңғы тағдырына ұшырамай, тауларға қашып кеткенін үміттенуге көмектеседі. Ақыры, прапорщиктер кешігіп келгенде, Рэсти ұшақтың шығысына қарай жүгіреді, бірақ Брикли оны бірінші кезектегі міндеті туралы еске салады. Огайо ұшақтағы орнын беруге мәжбүр болады және өлім немесе тұтқынға түсуге мәжбүр болады. Мулкахи (Ворд Бонд) басқарған тірі қалған жауынгерлер, иықтарына мылтықтарын көтеріп, АҚШ армиясының және филиппин партизандарының қалдықтарымен қарсылықты жалғастыру үшін кетеді, олар бұрынғы PT қайықтары сияқты соғыста пайдасыз болды.
In December 1941, Lt. John "Brick" Brickley (Robert Montgomery) commands a squadron of agile but small and unproven U. S. Navy PT boats based at Cavite in the Philippines. He puts on a demonstration of their maneuverability and seakeeping capabilities for the senior area commander, Admiral Blackwell (Charles Trowbridge), who remains unimpressed by their diminutive size and lightweight construction. Lt. J. G. "Rusty" Ryan (John Wayne), Brick's executive officer and friend, is hot on getting into combat. He becomes disgusted at the admiral's close minded dismissal and is writing his request for transfer to destroyer duty when news of the Japanese attack on Pearl Harbor arrives by radio bulletin. Japanese forces descend on the Philippines and wreak havoc. Bypassed by local brass, Brick's squadron is kept out of combat and marginalized to menial mail and messenger duty. Frustration, particularly with Rusty, grows and threatens to boil over. Following a devastating attack on their base, the desperate admiral relents and orders them to attack a large Japanese cruiser shelling U. S. troop emplacements ashore. After initially choosing Rusty to skipper the second boat on the sortie, Brick discovers that his exec has blood poisoning from a previous combat wound and orders him to sick bay, selecting another boat and crew to take his place. After accusing his CO of glory hogging, and resisting evacuation to a military hospital on Corregidor, Rusty arrives there still hissing and spitting, only to reluctantly admit to the severity of his life threatening condition. There he meets another patient, "Ohio" (Louis Jean Heydt), who chides him to cool off and get in line. Once he does, Rusty begins a romance with strong willed Army nurse Sandy Davyss (Donna Reed), so attractive, kind, and wholesomely appealing Ohio cracks, "Eleven thousand men can't be wrong" about her. Brick's attack sinks the cruiser. Rusty returns and the squadron is unleashed, achieving increasing success, though at the cost both of boats and men. Still, it is only a matter of time before the Philippines fall. Sandy attends a dinner in her honor at the PT Base, reigniting the flame between her and Rusty. The squadron is marooned on the Philippine island of Corregidor in Manila Bay, just Southeast of the large Northern most Philippine island of Luzon after the Japanese onslaught against the doomed American defenders at the Bataan. Corregidor stands as the last American stronghold against the advancing Japanese invaders. The PT Squadron are then assigned to evacuate the commanding general of the Pacific Theatre, Douglas MacArthur, his entourage, and Admiral Blackwell to the Southern most Philippine island of Mindanao, where they will be flown South to Australia. Rusty manages to make a last phone call to Sandy, now on Bataan, to explain he has been ordered out, but before they can say goodbye the connection is cut off. The small PT flotilla successfully carries the commanders across spans of open ocean to their rendezvous. It then resumes its attacks against the Japanese, who gradually whittle the squadron down too small to function effectively. Crews without boats are sent to link up with the Army and fight as infantry. After Rusty's boat is damaged, the last two PTs pull into a small shipyard run by crusty "Dad" Knowland (Russell Simpson) for repairs. As the boats leave in haste ahead of an imminent Japanese assault, Dad refuses to flee, bidding his poignant farewell with a rifle folded in his arms and a whisky jug tucked securely at his feet. In a final assault that destroys another threatening cruiser, Rusty's boat is sunk, after which Brick's is turned over to the US Army, once again reduced to messenger duty. Brick, Ryan and two ensigns are ordered by Navy command to be airlifted out on the last plane, assigned stateside to train PT crews, the small, inexpensive wood hulled boats having proved their worth in combat. While waiting for the plane, Rusty runs into Ohio. Neither knows what happened to Sandy, trapped behind on Bataan. Each helps the other to hope she escaped to the hills rather than meet her likely dark fate. When the ensigns finally arrive late, Rusty bolts for the aircraft's exit, but is brought to heel by Brickley, who reminds him his duty comes first. Ohio is forced to give up his seat on the plane and is left behind to face certain death or capture. The surviving enlisted men, led by Chief Mulcahey (Ward Bond), shoulder rifles and march off to continue the resistance with the remnants of the U. S. Army and Filipino guerrillas, as expendable in the fight as their PT boats had been before them.
Өндіріс
Уайттың «Олар құрбандыққа шалынды» фильмінің құқықтарын сатып алғаннан кейін, MGM Фордты кітап негізінде фильм түсіруге шақырды; Форд Әскери-теңіз күштерінің фотосурет бөліміндегі міндеттемелеріне байланысты бірнеше рет бас тартты. Фотосурет бөлімінде қызмет еткен кезде Форд Нормандияға шабуылға дайындық кезінде лейтенант Джон Д. Булкелимен танысты, кейін Булкелидің D-күніндегі жетекші офицері Роберт Монтгомеримен келісім жасады. Turner Classic Movies жүргізушісі Бен Манкиевичтің айтуынша, Форд, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 40 жасында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервінде командир болып тағайындалған, Уэйнге ерекше қатал болды, ол 3-А отбасылық жағдайға байланысты әскерге шақырудан босатылған. Түсірілім кезінде Форд мұражайдан құлап, аяғын сындырды. Ол Монтгомериге жүгінді, ол бұрын PT қайығын басқарған, оны уақытша режиссерлікке тағайындады. Монтгомери жақсы жұмыс істеді, сондықтан бірнеше жылдан кейін актерліктен режиссерлікке ауысты. Теңіз күштері департаментінің үлкен қолдауына ие болған фильм Флорида штатының Ки-Бискейн және Флорида кілттерінде түсірілді. 25° солтүстік ендікте орналасқан құмды аралдар мен пальма ағаштарынан тұратын бұл аймақ, фильмдегі оқиғалар өтіп жатқан Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитындағы Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Филиппинге (шамамен 10° мен 15° солтүстік аралығында) жеткілікті түрде жақын болды. Түсірілім кезінде екі нақты АҚШ 80 футтық Elco PT қайығы (корпус нөмірлері PT 139 және 141) және төрт 78 футтық Higgins PT қайығы (корпус нөмірлері PT 98, 100, 101, 102) қолданылды, фильмде 1941 жылдың соңы мен 1942 жылдың басында қолданылған корпус нөмірлері берілді. Майами, Форт-Лодердейл және Ки-Вест қалаларындағы жақын маңдағы әскери-әуе базаларынан қосымша АҚШ ұшақтары уақытша қайта белгіленді және фильмде жапон ұшақтарын имитациялау үшін пайдаланылды. Фордтың экрандағы режиссерлік еңбегі: «Джон Форд, капитан U.S.N.R. режиссерлік»; Фрэнк Уидтың экрандағы еңбегі: «Сценарий: Фрэнк Уид, коммандер U.S.N., отставкада»; Монтгомеридің экрандағы еңбегі: «Роберт Монтгомери, коммандер U.S.N.R.». Президент Джон Кеннедидің, Уильям Дойлдің және Фредрик Логеваллдың замандастары PT қайықтарының басты мәселелерінің бірі – олардың Mark 8 торпедаларының дәлдігі мен салыстырмалы түрде төмен жылдамдығы екенін атап өтті. Мақсатқа жетпеу мәселесіне қоса, соғыстың алғашқы жылдарында Теңіз күштерінің дұрыс калибрлемеуі салдарынан 50%-ға дейін торпедалар жау кемелеріне тиген кезде жарылмады.
Following the acquisition of the film rights to White's They Were Expendable, MGM asked Ford to direct a film based on the book; Ford repeatedly refused due to his conflicting service in the Navy Field Photographic Unit. While he was serving in the Photographic Unit, Ford met Lieutenant John D. Bulkeley during the preparation of the Normandy Invasion and later signed Bulkeley's D Day executive officer Robert Montgomery. According to Turner Classic Movies host Ben Mankiewicz, Ford, a notoriously tough taskmaster who had received a commission as a commander in the U. S. Navy Reserve in his late 40s during WWII, was especially hard on Wayne, who had a 3 A — family deferment — draft rating. During production, Ford fell from scaffolding and broke his leg. He turned to Montgomery, who had actually commanded a PT boat, to temporarily take over for him as director. Montgomery did so well that within a few years he made the transition from actor to directing films. The film, which received extensive support from the Navy Department, was shot in Key Biscayne, Florida and the Florida Keys. This region of sandy islands and palm trees around 25° North latitude sufficiently approximated the Philippines between approximately 10° and 15° North where the film's action took place in the South West Pacific Theater of World War II. Two actual U. S. Navy 80 foot Elco PT boats (hull numbers PT 139 and 141), and four 78 foot Higgins PT boats, (hull numbers PT 98, 100, 101, 102), were used throughout filming, given hull numbers in use in late 1941 and early 1942 for the film. Additional U. S. aircraft from nearby naval air stations in Miami, Fort Lauderdale and Key West were temporarily re marked and used to simulate Japanese aircraft in the film. Ford's onscreen directing credit reads, "Directed by John Ford, Captain U. S. N. R."; Frank Wead's onscreen credit reads: "Screenplay by Frank Wead Comdr. U. S. N., Ret"; Montgomery's onscreen credit reads: "Robert Montgomery Comdr. U. S. N. R." Contemporary historians of President John F. Kennedy, William Doyle, and Fredrik Logevall noted that one of the primary problems of the PT boats were the accuracy and relatively slow speed of their Mark 8 torpedoes. Added to the problem of inaccuracy at reaching target, as many as 50% failed to explode on contact with enemy ships due to faulty calibration by the Navy in the early years of the war.
Марапаттар мен құрметтер
Дуглас Ширер "Оскар" сыйлығына "Үздік дыбыс жазу" номинациясына ұсынылды, ал А. Арнольд Гиллеспи, Дональд Джахраус, Р. А. Макдональд және Майкл Стейнор "Үздік арнайы эффектілер" номинациясына ұсынылды. Бұл фильм сонымен қатар "Нью-Йорк Таймс" газетінің "1945 жылғы 10 үздік фильм" тізіміне енді. Кино және бейне нұсқаулығында киносыншы және тарихшы Леонард Мальтин "Олар құрбандыққа шалынды" фильміне төрт жұлдыз беріп, оны "көңілді, керемет егжей-тегжейлі туынды" деп сипаттады, сондай-ақ бұл "Екінші дүниежүзілік соғыс туралы түсірілген барлық фильмдердің арасындағы ең жақсы (және ең бағаланбаған) фильмдердің бірі" екенін айтты.
Douglas Shearer was nominated for the Oscar for Best Sound Recording, while A. Arnold Gillespie, Donald Jahraus, R. A. MacDonald and Michael Steinore were nominated for Best Effects. It was also named in the "10 Best Films of 1945" list by The New York Times. In his Movie and Video Guide, film critic and historian Leonard Maltin awarded They Were Expendable a four star rating, describing it as a "moving, exquisitely detailed production" that is "one of the finest (and most underrated) of all WW2 films."