Екінші дүниежүзілік соғыстың «Мистель» ұшағы және Бавариядағы өзен
Mistel
Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Mistel» – неміс ұшақ құрамы, бомба тасымалдаушы ұшақ пен басқарушы истребительден тұрады. Мақсатына жеткен соң жарылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстың ұшақтары, Германияның Бавариясындағы өзен.
World War II aircraft
the River in Bavaria, Germany
Мистель (неміс тілінде "мистель" – паразиттік өсімдік) – Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдерінде Германияда жасалған құрама ұшақ конфигурациясының ірі, ұшқышсыз бөлігі. Бұл құрамаға кішігірім, ұшқышпен басқарылатын басқару ұшағы кіретін, ол үлкен жарылғыш заттар тасымалдайтын Мистель дронының үстіне орнатылған. Тұтастай алғанда, бұл құрылғы "Huckepack" ("Piggyback") деп аталды, сондай-ақ "Бетховен Герат" ("Бетховен құрылғысы") немесе "Вати унд Зон" ("Әке мен ұл") деп те белгіленді. Ең табысты конструкциялардың бірі – модификацияланған Junkers Ju 88 бомбалаушысы, оның алдыңғы бөлігіндегі экипаж орналасқан бөлігі арнайы жасалған, ірі жарылғыш заттармен толтырылған мұрынмен алмастырылды. Жоғарғы бөлігі – итеркіштер арқылы Мистельге қосылған күрес ұшағы. Бұл комбинацияны күрес ұшағының ұшқышы нысанаға жеткізер еді, содан кейін ұшқышсыз бомбалаушы ұшақ нысананы жойып, жарылыс жасап, күрес ұшағына базаға оралуға мүмкіндік беретін. Осындай алғашқы құрама ұшақ 1943 жылдың шілдесінде сынақтан өтті, нәтижесі Luftwaffe-тің KG 200 сынақ бөлімшесінің "Бетховен" кодолық атымен бағдарламасын бастауына жеткілікті болды, ол ақырында жедел пайдалануға енгізілді. Басқа Мистель құрамалары: Ta 154/Fw 190, Ar 234/Fi 103, Do 217K/DFS 228 және Si 204/Lippisch DM 1. Жобаларға Ju 287/Me 262 және Ar 234C/Arado E.377 кірді.
Mistel (German for "mistletoe", a parasitic plant) was the larger, unmanned component of a composite aircraft configuration developed in Germany during the later stages of World War II. The composite comprised a small piloted control aircraft mounted above a large explosives carrying drone, the Mistel, and as a whole was referred to as the Huckepack ("Piggyback"), also known as the Beethoven Gerät ("Beethoven Device") or Vati und Sohn ("Daddy and Son"). The most successful of these used a modified Junkers Ju 88 bomber as the Mistel, with the entire nose located crew compartment replaced by a specially designed nose filled with a large load of explosives, formed into a shaped charge. The upper component was a fighter aircraft, joined to the Mistel by struts. The combination would be flown to its target by a pilot in the fighter; then the unmanned bomber was released to hit its target and explode, leaving the fighter free to return to base. The first such composite aircraft flew in July 1943 and was promising enough to begin a programme by Luftwaffe test unit KG 200, code named "Beethoven", eventually entering operational service. Other Mistel composites included the Ta 154/Fw 190, Ar 234/Fi 103, Do 217K/DFS 228 and Si 204/Lippisch DM 1. Projects included the Ju 287/Me 262 and Ar 234C/Arado E.377.
Жобалау және әзірлеу
Кез келген типтегі композиттік ұшақтарға қатысты алғашқы тәжірибелер нацистік Германияда DFS 230 әскерлік планерін "төменгі" компонент ретінде пайдаланып, ал жоғары компонент ретінде пистондық қозғалтқышпен жұмыс істейтін Luftwaffe ұшақтарын, мысалы Focke Wulf Fw 56 немесе Messerschmitt Bf 109E қолданып, әскерлік планерді дәстүрлі сүйреуге қарағанда ұзаққа ұшыруға тырысты. Кейіннен техника жетілдіріліп, бомба тасушы компонент (көп жағдайда ол қолданыстан шығарылмаған, жаңа ұшақ болатын) арнайы 1800 кг (3960 фунт) салмақты жарылғыш оқ-дәрімен жарақталды. "Мистель" әзірлеуінің соңғы кезеңі – арнайы мақсатта салынған реактивтік бомба тасушы компоненттерді құрастыру болды, оның ішінде Messerschmitt Me 262, Junkers Ju 287 және толығымен жаңа Arado Ar 234 ұшақтары да бар еді. Осы амбициялық жобалардың ешқайсысы, Me 262 "Мистель" еңбегінен басқа, соғыс аяқталғанға дейін қағаз бетінде қалып қойды.
Initial experiments in Nazi Germany concerning composite aircraft of any type were performed with the DFS 230 troop glider as the "lower" component and using established, piston engine powered Luftwaffe aircraft, such as the Focke Wulf Fw 56 or the Messerschmitt Bf 109E, as the upper component in an attempt to provide the troop glider with a longer range than if it were simply towed in the conventional manner. Later, the technique became more refined, and the bomber component (which was often a new aircraft rather than surplus) was fitted with a specialised 1,800 kg (3,960 lb.) warhead. The final stage of Mistel development was of specialised purpose built jet powered bomber components, including ones developed from the Messerschmitt Me 262, the Junkers Ju 287 and the entirely new Arado Ar 234. None of these ambitious schemes, with the exception of the Me 262 Mistel, had left the drawing board before the end of the war.
Жарылыс басы және операциялық тарихы
МИСТЕЛдің түпкілікті жарылғыш заряды мыс немесе алюминий қаптамасы бар, шамамен екі тонна салмақты (үлкен бомбаның салмағындай) қалыпталған заряд болды. Қалыпталған зарядты қолдану арқасында темір бетонның жеті метрге дейін тесіліп өтуі күтілді. Соғыс кезінде әртүрлі комбинациядағы 250-ге жуық МИСТЕЛ құрылды, бірақ олар шектеулі сәттілікке жетті. Олар алғаш рет Нормандия шайқасында одақтас әскерлерінің теңіз шабуылына қарсы қолданылды, мақсаты – Курсэль-сюр-Мердегі британдық бақылаудағы порт. Уолтер Динсдейл басқарған RCAF Mosquito Нормандияда алғаш болып МИСТЕЛді атып түсірді, ол жау шебінде құлап, үлкен жарылыс тудырды. Түндегі ұшқыш Bf 109 және Ju 88 композициясын "салғыш" және "атып түсіру оңай" деп сипаттады. МИСТЕЛ ұшқыштары соққылар жасағанын мәлімдегенімен, олардың ешқайсысы одақтастардың тізімімен сәйкес келмейді; бұл соққылар бұрынғы француз соғыс кемесі Курбедің қираған корпусына жасалған болуы мүмкін, ол Арроманштағы "Малберри" портының құрамына енгізіліп, одақтастар тарапынан алдау мақсатында әсемделіп қойылған еді. 24 маусымда, "Нит" атты "Ривер" класты фрегаты, қайқылған штаб ретінде қолданылып жатқанда, жақыннан болған жарылыстан және сынықтардан ауыр зақым алды. Тоғыз адам қаза тауып, 26 адам жараланды, ал "Нит" жөндеу үшін Англияға сүйретілді. 1944 жылы Скапа-Флоуда МИСТЕЛді пайдаланудың екінші мүмкіндігі, неміс шайқас кемесі "Тирпицтің" батып кетуінен кейін, Корольдік теңіз күштерінің барлық ірі су үстіндегі күштерінің нысанадан кетуіне әкеп соқты. 1943 жылдың соңы мен 1944 жылдың басында "Темір балға" операциясы аясында МИСТЕЛдер кеңестік қару-жарақ өндіріс объектілеріне, атап айтқанда Мәскеу мен Горький маңындағы электр станцияларына шабуыл жасау үшін таңдалды. Бұл зауыттар кеңестік қорғаудың нашарлығымен және оларды алмастыру мүмкін еместігімен белгілі болды. Алайда, жоспар іске асырылар алдында Қызыл Армия Германияға еніп, МИСТЕЛдерді Кустриндегі көпір басына қарсы пайдалану туралы шешім қабылданды. 1945 жылдың 12 сәуірінде МИСТЕЛдер сонда салынып жатқан көпірлерге шабуыл жасады, бірақ келтірілген залал мардымсыз болды және кеңес әскерлерін бір-екі күнге ғана тежеді. Одер өзенінен салынып жатқан басқа көпірлерге жасалған келесі МИСТЕЛ шабуылдары да тиімсіз болды.
The definitive Mistel warhead was a shaped charge weighing nearly two tonnes (the weight of a blockbuster bomb) fitted with a copper or aluminium liner. The use of a shaped charge was expected to allow penetration of up to seven meters of reinforced concrete. Some 250 Mistels of various combinations were built during the war, but they met with limited success. They were first flown in combat against the Allied invasion fleet during the Battle of Normandy, targeting the British held harbour at Courseulles sur Mer. An RCAF Mosquito piloted by Walter Dinsdale was first to shoot down a Mistel over Normandy, causing it to crash behind enemy lines and cause a large explosion. The night fighter ace described the Bf 109 and Ju 88 composite as "lumbering" and a "cinch to shoot down". While Mistel pilots claimed hits, none of these match Allied records; they may have been made against the hulk of the old French battleship Courbet, which had been included as a component of the Mulberry harbour at Arromanches and specially dressed up as a decoy by the Allies. Serious blast and shrapnel damage from a near miss was suffered by HMS Nith, a River class frigate being used as a floating headquarters, on 24 June. Nine men were killed and 26 wounded, and Nith was towed back to England for repairs. A second opportunity to use the Mistels, in Scapa Flow in 1944, was abandoned after the sinking of the German battleship Tirpitz led to the departure of all of the Royal Navy's major surface units from the target. As part of Operation Iron Hammer in late 1943 and early 1944, Mistels were selected to carry out key raids against Soviet weapons manufacturing facilities—specifically, electricity generating power stations around Moscow and Gorky. These plants were known to be poorly defended by the Soviets and irreplaceable. However, before the plan could be implemented, the Red Army had entered Germany, and it was decided to use the Mistels against their bridgehead at Küstrin instead. On 12 April 1945, Mistels attacked the bridges being built there, but the damage caused was negligible and delayed the Soviet forces for only a day or two. Subsequent Mistel attacks on other bridges being thrown across the Oder were similarly ineffective.