Қызыл түсті өсімдік шайыры, "дракон қаны" – ежелгі дәуірден бері лак, медицина, құрбандық және бояу ретінде қолданылып келеді. Құрамы, қасиеттері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жарқыраған қызыл өсімдік негізіндегі шайыр
Bright red plant based resin
Аждаһаның қаны – түрлі өсімдіктер туысының әртүрлі түрлерінен алынатын жарқыраған қызыл шайыр: Calamus spp. (бұрын Daemonorops деп аталған), соның ішінде Calamus rotang, Croton, Dracaena және Pterocarpus. Бұл қызыл шайыр ежелгі заманнан бері лак, дәрі, құрбандыққа шашуға арналған хош иіс, пигмент және бояу ретінде үздіксіз қолданылып келеді.
Dragon's blood is a bright red resin which is obtained from different species of a number of distinct plant genera: Calamus spp. (previously Daemonorops) also including Calamus rotang, Croton, Dracaena and Pterocarpus. The red resin has been in continuous use since ancient times as varnish, medicine, incense, pigment, and dye.
Көрнекілік сипаттамалары
Химик Джордж Филд суретшілер пигменттерін зерттегенде айдаһар қанын "жылы, жартылай мөлдір, сәл бозғылт қызыл түс, ол лас ауадан тереңдейді және жарықтан қараңғырады" деп сипаттады.
In his study of artists' pigments, the chemist George Field described dragon's blood as “a warm semi transparent, rather dull, red colour, which is deepened by impure air, and darkened by light.”
Тарих және қолданылу
Ежелгі римдіктерге белгілі аждаһаның қаны негізінен D. cinnabari-ден жиналды және 1-ғасырдағы Periplus Maris Erythraei (xxx.10.17) еңбегінде Сокотраның өнімдерінің бірі ретінде айтылады. Сокотра кем дегенде Птолемейлер дәуірінен бері маңызды сауда орталығы болған. Аждаһаның қаны Жерорта теңізі аймағында бояу, бояу пигменті және дәрі (тыныс алу және асқазан-ішек проблемаларына) ретінде қолданылған, ал ерте гректер, римдіктер және арабтар оның емдік қасиеттеріне сенген. Диоскорид және басқа да ерте грек авторлары оның медициналық қолданылуын сипаттаған. Аждаһаның қаны қолданылған көрнекті өнер туындысы – Дьоттоның «Пентекост» суреті. Бұл суретте елшілердің бастарының үстіндегі қызыл жалындарға қолданылған пигмент аждаһаның қаны деп саналады. Сокотра аралының жергілікті халқы Драцена шайырын жалпы жараларды емдеу, қан тоқтату (бірақ коммерциялық өнімдерде сақтық тану қажет, себебі Каламус түрі қан тоқтатуға қарсы әсер етеді және аждаһаның қаны қай түрден алынғаны көбінесе белгісіз), диареяны емдеу, қызбаны түсіру, дизентерия, ауыз, тамақ, ішек және асқазан жараларын емдеу, сондай-ақ тыныс жолдары және асқазан вирустарына, тері ауруларына (экзема) қарсы ем ретінде қолданады. Ол сонымен қатар ортағасырлық ритуалдық сиқыр және алхимияда қолданылған. Dracaena draco (көбінесе Драконис пальмасы деп аталады) және Dracaena cinnabari аждаһаның қаны 18 ғасырда итальяндық скрипка шеберлері үшін лак ретінде пайдаланылған. Сондай-ақ 18 ғасырда жасалған тіс пастасының рецептінде аждаһаның қаны болған. Каламустың екі түрі де Үндістандағы рәсімдерде қолданылған. Драцена шайыры кейде, ал көбінесе Каламус шайыры Қытайда ағаш жиһаздарға қызыл лак ретінде қолданылған. Ол сонымен қатар үйлену тойы мен Қытай жаңа жылында қолданылатын баннерлер мен плакаттарға арналған қағазды бояу үшін де пайдаланылған. Аждаһаның қанды құрамынан жасалған хош иістер кейде есірткі іздеушілерге «қызыл тас опиумы» деп сатылады. Бірақ оның құрамында опиаттар жоқ және психоактивті әсері өте шамалы немесе жоқ. Croton lechleri түрінің аждаһа қанынан алынған таспин қатерлі ісікке қарсы препарат ретінде қолдануға мүмкіндік береді. Бүгінде Оңтүстік Америкадағы аждаһаның қанын денсаулыққа пайдалы тағамдар сататын дүкендерден сатып алуға болады. Ежелгі Плинийдің айтуынша, ежелгі суретшілер аждаһаның қанын қолданған. Суретшілер оны 17 ғасырда дене түсін жасау үшін де қолданған. 19 ғасырға қарай суретшілердің материалдары туралы жарияланымдар оның бояу үшін пигмент ретінде емес, лак ретінде тиімдірек екенін көрсетті. 1835 жылы Джордж Филд аждаһаның қаны сурет салуға жарамсыз деп мәлімдеді. Дегенмен, пигмент «қытай апельсині» деп аталатын бояуды дайындау үшін қолданылды. Бүгінде аждаһаның қанының қолданылуы әртүрлі. Ол суреттердегі және бояулардағы пигмент ретінде қолданылудан басқа, скрипкаларға лак ретінде, фотогравировкада, дәрі ретінде, хош иісті шайыр ретінде және дене майы ретінде де қолданылады.
The dragon's blood known to the ancient Romans was mostly collected from D. cinnabari, and is mentioned in the 1st century Periplus Maris Erythraei (xxx.10.17) as one of the products of Socotra. Socotra had been an important trading centre since at least the time of the Ptolemies. Dragon's blood was used as a dye, painting pigment, and medicine (respiratory and gastrointestinal problems) in the Mediterranean basin, and was held by early Greeks, Romans, and Arabs to have medicinal properties. Dioscorides and other early Greek writers described its medicinal uses. A notable occurrence of dragon's blood red in art is in Giotto's Pentecost. In this painting, it is believed that the pigment used in the orange red flames over the Apostles' heads is dragon's blood. Locals on Socotra island use the Dracaena resin as a sort of cure all, using it for such things as general wound healing, a coagulant (though this is ill advised with commercial products, as the Calamus species acts as an anti coagulant and it is usually unknown what species the dragon's blood came from), curing diarrhea, lowering fevers, dysentery diseases, taken internally for ulcers in the mouth, throat, intestines and stomach, as well as an antiviral for respiratory viruses, stomach viruses and for skin disorders such as eczema. It was also used in medieval ritual magic and alchemy. Dragon's blood of both Dracaena draco (commonly referred to as the Draconis Palm) and Dracaena cinnabari were used as a source of varnish for 18th century Italian violinmakers. There was also an 18th century recipe for toothpaste that contained dragon's blood. Dragon's blood from both Calamus were used for ceremonies in India. Sometimes Dracaena resin, but more often Calamus resin, was used in China as red varnish for wooden furniture. It was also used to colour the surface of writing paper for banners and posters, used especially for weddings and for Chinese New Year. Dragon's blood incense is also occasionally sold as "red rock opium" to unsuspecting would be drug buyers. It actually contains no opiates, and has only slight psychoactive effects, if any at all. Thaspine from the Dragon's Blood of the species Croton lechleri has possible use as a cancer drug. Today, dragon's blood from a South American plant can be bought in health food stores. According to Pliny the Elder, dragon's blood was used by artists in antiquity. Painters continued to use it in the creation of flesh tones during the 17th century. By the 19th century, publications on artists' materials indicate that it was most useful as a varnish, not as pigment for painting. In 1835, George Field stated that dragon's blood is “unsatisfactory for painting.” However, the pigment was used to prepare the color known as "Chinese orange." Today, dragon's blood has a variety of uses. Outside of it being a pigment in paintings and colors, it is still used as a varnish for violins, in photoengraving, as a medicine, as an incense resin, and as a body oil.
Қауіпсіздік
2018 жылдың ақпан айында көпжылдық Dracaena cinnabari ағашынан алынған DC шайырының метанол экстрактының ауыз арқылы берілгендегі уыттылығы зерттелді. Зерттеу әйел Sprague Dawley егеуқұйрықтарында жүргізілді. Жедел және созылмалы уыттылық сынақтары экстракттың дене салмағының 2000 мг/кг дейін қабылдануға төзімді екенін көрсетті.
A study on oral toxicity of the DC resin methanol extract taken from the perennial tree Dracaena cinnabari was performed on female Sprague Dawley rats in February 2018. Acute and sub acute oral toxicity tests found that the extract could be tolerated up to 2,000 mg/kg body weight.