Кіріспе
Кубаның музыкалық жанры және биі – Данзон Кубаның ресми музыкалық жанры және биі. Ол Мексика мен Пуэрто-Рикода да белсенді музыкалық түр болып табылады. 2/4 тактісімен жазылған данзон – бұл баяу, ресми жұптық би, ол синкопалық ырғақтар айналасында нақты аяқ қозғалыстарын қажет етеді және жұптар виртуоздық аспаптық бөлімдерді тыңдап тұрғанда әдемі үзілістерді қамтиды, бұл шаранга немесе типика тобының ерекшелігі. Данзонның африкалық музыкалық ерекшеліктеріне күрделі аспаптық қиылысқан ырғақтары жатады, олар печчильо және тресильо үлгілерінде көрінеді. Осы кезде данзон жеке жанр ретінде қалыптасты. Данзон 20 ғасырдың кубалық жанрларымен, мысалы, сонмен өзара әрекеттесті, ал данзон мамбо арқылы мамбо мен ча-ча-чаның дамуына зор үлес қосты.
Danzón is the official musical genre and dance of Cuba. It is also an active musical form in Mexico and Puerto Rico. Written in time, the danzón is a slow, formal partner dance, requiring set footwork around syncopated beats, and incorporating elegant pauses while the couples stand listening to virtuoso instrumental passages, as characteristically played by a charanga or típica ensemble. African musical traits in the danzón include complex instrumental cross rhythms, expressed in staggered cinquillo and tresillo patterns. danzón had emerged as a distinct genre. Danzón went on to interact with 20th century Cuban genres such as son, and through the danzón mambo it was instrumental in the development of mambo and cha cha chá.
Тарих
Данзон кубалық хабанера биінің креолдық түрінен пайда болды. 1879 жылы Мигель Фаилде (Orquesta Faílde оркестрінің жетекшісі) шығарған "Las alturas de Simpson" алғаш рет Матансас қаласында орындалды. Жаңа данзон түрінің қалыптасуы көбінесе Фаилде есімімен байланыстырылады. Классикалық композитор Мануэль Саумель де оның дамуында маңызды рөл атқарды.
Алдын ала: бейнес
Ағылшын контрадансасы – "habanera" жанрының, сондай-ақ danza criolla деп аталатын алғы тамыры. Осы креолдық жанрдан, хабанерадан 1879 жылы тағы бір кубалық жанр пайда болды, ол танзон деп аталды, бұл тізбектеп билеуге арналған би, онда барлығы бірге белгілі бір фигураларды орындайды. "Танзон" терминінің алғашқы қолданылуы 1850 жылдарға дейін барып жетеді, ол дәл осындай би үшін қолданылған. Гавананың "Эль Триунфо" газеті осы ертедегі танзонның сипаттамасын берген. Бұл Матансас қара нәсілділері орындаған фигуралар биі болды. Бишілер түрлі-түсті таспалардың ұштарын ұстап, гүлмен әсемделген аркаларды алып жүрді. Олар таспаларды бұрап, өріп, көз тартарлық үлгілер жасады. Бұл мәліметті басқа да деректер растайды, мысалы, 1854 жылы Кубаға саяхат жасаған адам қара нәсілді кубалықтардың "гүл шоғын еске түсіретін биді билеп, бүкіл топ сан алуан көркем қимылдар мен тоқуларға қатысқанын" жазған. Осы стильдегі танзонды карнавалдық компараларда қара топтар орындады және 1870 жылдардың соңына дейін осылай сипатталды. Фейльдің алғашқы танзондары осындай тізбектеп билеу үшін жаратылды. Фейльдің өзі былай деді: "Матансаста сол кезде жиырма жұптың аркалар мен гүлдер алып билейтін шаршы бидің бір түрі болды. Бұл, шын мәнінде, фигуралар биі (тізбектеп билеу) еді және оның қозғалыстары хабанераның темпіне бейімделді, оны біз танзон үшін қабылдадық."
danzón. It was a co ordinated dance of figures performed by groups of Matanzas blacks. The dancers held the ends of colored ribbons, and carried flower covered arches. The group twisted and entwined the ribbons to make pleasing patterns. This account can be corroborated by other references, for example, a traveler in Cuba noted in 1854 that black Cubans "do a kind of wreath dance, in which the whole company took part, amid innumerable artistic entanglements and disentanglements". This style of danzón was performed at carnival comparsas by black groups: it is described that way before the late 1870s. Faílde's first danzóns were created for just such sequence dances. Faílde himself said "In Matanzas at this time there was a kind of square dance for twenty couples who carried arches and flowers. It was really a dance of figures (sequence dance), and its moves were adapted to the tempo of the habanera, which we took over for the danzón."
Құрылымы мен құралдары
Мигель Файльде 1879 жылы (Las alturas de Simpson) жасаған данзон түрі кіріспемен (төрт такт) және пасео (төрт такт) басталады, олар қайталанады және соңынан 16 такт әуені келеді. Кіріспе және пасео қайтадан ойналып, содан кейін екінші ән орындалады. Бишілер бұл бөлімдерде билемейді: олар серіктестерді таңдайды, би алаңына шығып, пасеоның төртінші тактысінің төртінші соққысында – ерекше ырғақтық үлгісі бар сәтте билеуді бастайды, осы үлгіні байқамау қиын. Кіріспе қайталанғанда бишілер тоқтап, әңгімелеседі, көңіл көтереді, достарымен амалдасады және пасео аяқталғанда дәл уақытында қайтадан билеуді бастайды. Ертедегі данзонды үрмелі аспаптарға негізделген «orquestas típicas» деп аталатын топтар орындаған. Оларда мырыш аспаптар (корнет, клапанды тромбон, офиклеид), кларнет немесе екі, скрипка немесе екі және литавра (үлдір барабандары) болған. 20 ғасырдың басында «шаранга» жеңіл әрі сәнді дыбысы пайда болды (бастапқы кубалық топтарды қараңыз). Бастапқыда олар екі скрипка, виолончель, флейта, тимбаль, гуйро және контрабас аспаптарынан тұратын шағын оркестр болған. Шаранга мен типика жылдар бойы бәсекелесіп келді, бірақ 1930 жылдан кейін типиканың күндері аяқталғаны анық болды. 1898 жылы алғаш рет шаранга құрамына фортепиано енгізілді. Антонио Мария Ромеудің шеберлігімен фортепиано стандартқа айналды. Оның музыкалық икемділігі, әуен мен ырғаққа әсер ету қабілеті оны құнды етті. 1926 жылы «Tres lindas cubanas» әуенін реттегенде Ромеу алғаш рет фортепианомен орындауды енгізді. Оның шарангасы көп жылдар бойы Кубаның үздік шарангасы болды.
Бастапқы түсінік
Кариб теңізі мен Латын Америкасындағы басқа билерге ұқсас, данзон бастапқыда абыройсыз саналды, әсіресе оны қоғамның барлық топтары билей бастағанда. Данзонның баяу ырғағы жұптардың жақындасып, жамбастың икемді қозғалыстарымен және дене салмағының төмендеуіне әкелді. Гаванадағы проституцияны зерттеудің авторы бидің, әсіресе данзонның кемшіліктеріне толық бір тарау арнады. Газеттер мен журналдардағы мақалалар осы тақырыпты көтерді:
"Because I love my country, it hurts me to see danzón at gatherings of decent people." "We recommend banning the danza and danzón because they are vestiges of Africa and should be replaced by essentially European dances such as the quadrille and rigadoon." Apparently, the danzón, which later became an insipid dance for older couples, was at first danced with "obscene movements" of the hips by young couples in close embrace, with bodies touching, and by couples who might come from different races
"First we had the danza, then came the danzón next it will be the rumba, and finally we'll all end up dancing ñáñigo!" So, behind the concern about music and dance were concerns about sexual licence, and about miscegenation, the mixing of races. As with other similar cases, the criticism was to no avail. The danzón became hugely popular, and was the dominant popular music in Cuba until the advent of the son in the 1920s. At length the Cuban government made Faílde the official inventor of the danzón – but not until 1960, by which time the danzón had become a relic, and its 'child', the chachachá, had taken over.
"Мен өзімнің елімді жақсы көретінім үшін, адал адамдардың бас қосып отырған жерінде данзонды көруге қынжылам." "Біз данза мен данзонға тыйым салуды ұсынамыз, өйткені олар Африканың іздері және оларды квадриль мен ригадун сияқты еуропалық билермен алмастыру керек." Кейіннен қарттарға арналған дәмсіз биге айналған данзонды жастар алғашқыда құшақтасып, денелері тігізісіп, жамбасын "ұятты қозғалыстармен" қозғатып, тіпті әртүрлі нәсілден шыққан жұптар билегені байқалды. "Алдымен данза болды, содан кейін данзон келді, сосын румба болады, ақырында бәріміз ñáñigo билеуге көшіп кетеміз!" Музыка мен би туралы алаңдаушылықтың артында жыныстық еркіндік және нәсілдердің араласуы туралы алаңдаушылық жатты. Басқа да осы сияқты жағдайларда сын еш нәтиже бермеді. Данзон өте танымал болды және 1920 жылдарға дейін Кубадағы ең танымал музыка болып саналды, сол кезде сон пайда болды. Соңында Куба үкіметі Фейльдені данзонның ресми ойлап табушысы деп жариялады, бірақ бұл 1960 жылға дейін болған жоқ, сол кезде данзон көнеліп, оның "баласы" - ча-ча-ча оның орнын басты.
"Because I love my country, it hurts me to see danzón at gatherings of decent people." "We recommend banning the danza and danzón because they are vestiges of Africa and should be replaced by essentially European dances such as the quadrille and rigadoon." Apparently, the danzón, which later became an insipid dance for older couples, was at first danced with "obscene movements" of the hips by young couples in close embrace, with bodies touching, and by couples who might come from different races
"First we had the danza, then came the danzón next it will be the rumba, and finally we'll all end up dancing ñáñigo!" So, behind the concern about music and dance were concerns about sexual licence, and about miscegenation, the mixing of races. As with other similar cases, the criticism was to no avail. The danzón became hugely popular, and was the dominant popular music in Cuba until the advent of the son in the 1920s. At length the Cuban government made Faílde the official inventor of the danzón – but not until 1960, by which time the danzón had become a relic, and its 'child', the chachachá, had taken over.
Ұлының ықпалы
1910 жылы, Фаилде бастау алғаннан кейін 30 жыл өткен соң, Хосе Урфе өзінің "Эль Бомбин де Барретто" шығармасына қосымша монтуно бөлімін қосты.
Мамбо бөлімі
Танзода мамбо бөлімі – әдемілеудің соңғы бөлігі. Оны алғаш рет Орест Лопес құрастырды, ол ұлыдан алынған синкоптық үлгілермен қатар, импровизацияланған флейта вариацияларын қосты. Ол осы стильдегі танзоны "ритмо нуэво" (жаңа ырғақ) деп атады. Оресттің "Mambo" танзосы Arcaño y sus Maravillas ары қарай дамытқан үрдістің бастауы болды.