Кіріспе
Виктория Крестіне ие болған Джон Траверс Корнуэлл (8 қаңтар 1900 – 2 маусым 1916), көбінесе Джек Корнуэлл немесе Бой Корнуэлл деп танылады, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Ютландия шайқасындағы батылдығымен еске алынады. Жасы он алтыда қайтыс болғандықтан, ол қаза болғаннан кейін Виктория Кресімен марапатталды – британ және Достастық әскерлеріне жауға қарсы көрсеткен батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда. Корнуэлл – Эндрю Фитцгиббон мен Томас Флиннен кейін Виктория Кресін алған үшінші ең жас адам.
John Travers Cornwell VC (8 January 1900 – 2 June 1916), commonly known as Jack Cornwell or as Boy Cornwell, is remembered for his gallantry at the Battle of Jutland during World War I. Having died at the age of only 16, he was posthumously awarded the Victoria Cross, the highest award for gallantry in the face of the enemy that can be awarded to British and Commonwealth forces. Cornwell is the third youngest recipient of the VC after Andrew Fitzgibbon and Thomas Flinn.
Ерте өмір
Джон "Джек" Траверс Корнуэлл жұмысшы отбасының үшінші баласы ретінде Клайд-Плейс, Лейтон, Эссекс (қазіргі Ұлы Лондон) қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Илай және Лили Корнуэлл болды; оның бір қарындасы мен үш ағасы, сондай-ақ әкесінің бұрынғы некесінен екі жартылай бауыры болды. Кейін отбасы Ист-Хэмдегі Альверстон-роудқа көшіп келді. Ол 14 жасында Уолтон Роуд мектебін бітіріп, бірақ "Бойскауттар" ұйымында болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, бұрынғы солдат Илай Корнуэлл өз еркімен әскери қызметке түсіп, Лорд Китченердің басшылығымен Францияда соғысты. Оның үлкен ағасы Артур да Батыс майданында жаяу әскер полкінде қызмет етті. 1915 жылдың қазан айында Джек Корнуэлл жетуші болып жұмыс істеуден бас тартып, әкесінің рұқсатынсыз Корольдік теңіз күштеріне қабылданып, директор мен жұмыс берушісінен ұсыныс хаттарын алды. Ол негізгі жаттығуын Плимут қаласындағы HMS Vivid Keyham теңіз базасында өтті, содан кейін нысана белгілеуші немесе артиллериялық маман ретінде оқытылып, "Бірінші класс теңізші баласы" атағын алды. 1916 жылғы Пасха дүйсенбісінде Корнуэлл теңіз күштеріндегі қызметіне қатысу үшін Шотландияның Розит қаласына жол тартты. Ол HMS Chester кемесіне бекітілді.
Ютландия шайқасы
1916 жылғы 31 мамырда Честер Ютландия шайқасында 3-ші крейсерлік эскадрильяның алдында барлау жүргізіп, кеме алыстан оқ атысы естілген бағытқа бұрылғанда, шайқасқа қатысты. Сағат 17:30-да Честер төрт «Кайзерлихе Марине» крейсерінен қарқынды атысқа түсті, олар тұман мен шайқас алаңындағы түтіннен кенеттен пайда болды. Корнуэллдің нысана белгілеуші болып қызмет еткен 5,5 дюймдік қоршалған зеңбірегіне кемінде төрт рет оқ тиді. Честердің зеңбірек орналыстары ашық қалқанмен жабдықталған және палубаға дейін жетпеген. Сондықтан, жарылған снарядтардың сынықтары зеңбіректердің астынан немесе ашық артқы жағынан өтіп, жарақаттар тигізуі мүмкін болды. Зеңбірек экипажының барлығы, Корнуэллтан басқа, қаза тапты немесе қатысты жарақат алды. Корнуэлл ауыр жарақат алғанмен, қайта тұрып, Честер шайқастан тек бір бас қаруы жұмыс істеп тұрғанда шыққанша, 15 минуттан астам уақыт бойы өз орнында тұрды. Честер жалпы 18 оққа түсті, бірақ жартылай кеме қабырғасының болуы кеменің ішкі бөлігіне көп зақым келтірмеді және кеме бату қаупіне ұшырамады. Дегенмен, палубадағы жағдай ауыр болды. Көптеген зеңбірек экипаждары зеңбірек қалқандарының астынан өткен сынықтардан аяқтарынан айырылды. Британдық кемелер Честердің қасында өтіп, палубада темекі шегіп отырған, мүшесінен айырылған жарақат алған зеңбірек экипажының қуанышпен қарсы алуын көрді, бірақ кейін сол экипаж қан кету мен шоктан бірнеше сағаттан кейін қайтыс болғанын естіді. Шайқас аяқталғаннан кейін, медициналық қызметкерлер палубаға келді және Корнуэллті, жалғыз тірі қалған адамды, зеңбірегінің жанында тұрғанын, оның кеудесіне болат сынықтары кіргенін, зеңбірек нысанасына қарап, әлі де бұйрық күтіп тұрғанын тапты. Бұдан әрі әрекет ете алмай қалған Честер Иммингем портына бағытталды. Содан кейін Корнуэлл Grimsby General Hospital ауруханасына ауыстырылды, бірақ оның өлімі жақын екені анық болды. Ол 1916 жылғы 2 маусым күні таңғы сағат 8:00-ден бұрын, анасы ауруханаға келмес бұрын қайтыс болды.
Викторияның айқасы
Үш айдан кейін Честер қаласынан капитан Роберт Лоусон оқиғаны британдық Адмиралтействоға баяндады. Бастапқыда тартынғанмен, Адмиралтейство ақырында Корнуэллді қайтыс болғаннан кейін Виктория кресімен марапаттауға шешім қабылдады, ал король Георг V оны бекітті. Адмирал Дэвид Биттидің цитатаға қосымша ұсынымында былай делінген: «Іс-қимылдың басында қаза тапқан, бірақ оған қарамастан, іс-қимылдың соңына дейін бұйрық күтіп, айналасында өлген және жараланған экипажбен ең қауіпті орында жалғыз тұрған, міндетіне адал Бой (1-сынып) Джон Траверс Корнуэлл. Ол 16 жасқа толмаған. Оның қазасына өкінемін, бірақ оның жадын құрметтеу және оның үлгісін мойындау үшін оның ісін ерекше атап өтуді ұсынамын». Джек Корнуэлл бастапқыда Лондонның Мэнор Парк зиратындағы жалпы қабірге (квадрат 126, қабір 323) жерленді, бірақ 1916 жылдың 29 шілдесінде денесі қайтадан қазылып алынып, сол зиратта (квадрат 55, қабір 13) толық әскери салтанатпен қайта жерленді. Корнуэллдің әкесі Илай 1916 жылдың 25 қазанында Корольдік қорғаныс корпусындағы қызметі кезінде бронхиттен қайтыс болды және 1916 жылдың 31 қазанында сол қабірге жерленді. Джек Корнуэллдің қабіріндегі ескерткіште: «Адамды ұлы ететін байлық немесе тегі емес, абыройлы мінез-құлық пен асыл ізгілік» деп жазылған. 2016 жылдың мамыр айында 1920 жылы орнатылған отбасылық қабір және соғыс ескерткіші ІІ санатқа енгізіліп, заңмен рұқсатсыз өзгертуден немесе алып тастаудан қорғалды. Виктория кресімен марапаттау туралы хабар 1916 жылдың 15 қыркүйегінде «The London Gazette» газетінде жарияланды. Цитатада былай делінген: «Патша төменде көрсетілген айқын батылдығы үшін бірінші сыныпты Джон Траверс Корнуэллге Виктория кресін беруге құрметпен келісім берді. Іс-қимылдың басында қаза тапқан бірінші сыныпты жігіт Джек Траверс Корнуэлл, іс-қимылдың соңына дейін бұйрық күтіп, ең қауіпті орында жалғыз тұрды, оның айналасындағы қару-жарақ экипажының барлығы өлген немесе жараланған. Оның жасы он алты жарымнан кіші болған». 1916 жылдың 16 қарашасында Корнуэллдің анасы Букингем сарайында король Георг V-тен Виктория кресін алды. Суретші Фрэнк О. Солсбери Корнуэллдің портретін жасады, үлгі ретінде оның інісі Эрнестті пайдаланды, оны өз орнында тұрған күйінде бейнеледі. Сонымен қатар, Бой Корнуэлл еске алу қоры құрылды. Содан кейін отбасының қалған мүшелері ұмытылды. 1916 жылдың 25 қазанында Илай Корнуэлл қайтыс болғаннан кейін, оның жартылай ағасы Артур Фредерик Корнуэлл 1918 жылдың 29 тамызында Франциядағы шайқаста қаза тапты. Кедей Елис Корнуэлл 1919 жылдың 31 қазанында Степнидегі 745 Коммерциялық жолда 48 жасында қайтыс болды, ол ұлының еске алу қоры қаржылық көмек көрсетуден бас тартқандықтан тұруға мәжбүр болған бөлмеде болды. Еліс қайтыс болғаннан кейін үйде қалған екі баласына қорынан жылына 60 фунт зейнетақы берілді, бірақ бұл жеткіліксіз болды және олар екеуі де 1920 жылдардың басында Канадаға көшіп кетті. Джек Корнуэллдің аға жарты әпкесі, сондай-ақ Алиса, Джектің Виктория кресін 1968 жылдың 27 қарашасында Императорлық соғыс мұражайына уақытша берді. Солсберидің Корнуэллдің суреті Корольдік теңіз күштерінің бастапқы оқу орталығы HMS Raleigh-дегі Англикан шіркеуінде ілінеді.
Есте сақтау
Оның көпшілік алдында қайта жерленуі қоздырған әуес 7 миллионнан астам Империя балаларының оның қорына қайырымдылық жасауына себеп болды. Оның естелігіне 18 000 фунт стерлинг жиналды, ол Ричмондтағы Корольдік Жұлдыз және Жарғақ үйінің Джек Корнуэлл бөліміне бағышталды. Джон Корнуэлл Виктория Кресінің Ұлттық Ескерткіші (JCVCNM) 1928 жылы құрылды, сол кезде Эссекс округіндегі Хорнчерч қаласында ақша жинау арқылы жер учаскесі сатып алынды, оны Шығыс Хэм мэрі ұйымдастырды. Онда мұқтаж, мүгедек немесе денсаулығы нашар бұрынғы теңізшілер мен Корольдік теңіз жаяу әскерлері, кіші офицер шенінен бастап, олардың отбасылары үшін коттедждер салынды. Алты жартылай жеке тұрғын үй және жолдар Виктория Кресінің пішінінде салынған. 2008 жылдан бері бұл қауым Корольдік Теңіз күштерінің қайырымдылық қорының қамқорлығында.
Скаутинг
Сэр Роберт Баден Пауэлл, скаут қозғалысының негізін қалаушы, оның құрметіне Корнуэлл скаут белгісін сыйлық ретінде тағайындады, ол бүгінгі күнге дейін Ұлт Достастығындағы скаут ұйымдары қолданып келеді. Бұл белгі жас мүшелерге жоғары мінез-құлық, қызметке деген адалдық, қаһармандық және төзімділік көрсеткені үшін беріледі.
Кадеттер
Джек Корнуэллді Теңіз кадет корпусы, Армия кадет күштері және Әуе оқу корпусы да еске алады. Олардың әрқайсысы Ұлыбританияның бірінші және жалғыз үш қызметті біріктіретін кадет ғимаратында орналасқан бөлімдерге ие, ол Ист-Хамдағы Викаредж-Лейндегі Корнуэлл ВК кадет орталығы деп аталады. Ньюхэм (Корнуэлл ВК) Теңіз кадеттері әдеттегі TS (оқу кемесі) белгісінің орнына «J T Cornwell VC» деген жазумен марапатталды. Олар Ұлыбританияда осы құрметке ие болған жалғыз Теңіз кадет бөлімі. 2003 жылы кадеттер оны еске алу үшін Лейтон қаласындағы мектептің атын өзгертуді ұсынды. Корнуэлл сол мектепке қатысқан кезде ол Фермер Роуд мектебі деп аталған, ал қазір ол екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италияда Виктория кресін (VC) жеңіп алған Джордж Аллан Митчеллдің есімімен Джордж Митчелл мектебі деп аталады. Джек Корнуэллді Корольдік Әскери-теңіз флотының біріккен кадет күштерінің бөлімдері де еске алады, мысалы, Кройдон қаласындағы Уитгифт мектебіндегі RN CCF бөлімі, оның құрметіне «Корнуэлл» бөлімі деп аталды. Канадада, Виннипег қаласында орналасқан Корольдік Канада Теңіз кадет корпусы Джон Траверс Корнуэлл, ВК, MB оның есімімен аталған.
Басқа ескерткіштер
Литтл-Илфорд қаласында Джек Корнуэлл көшесі және жақын жердегі Джон Корнуэлл ВЦ үйі деп аталатын кеңес үйлерінің үйі оның құрметіне аталған. Джек Корнуэлл көшесінде оның медалін еске алу үшін «Виктория Кресі» деп аталған паб бар. Лондонның Уолтем-Форест ауданы оның туған жері – Лейтон қаласындағы Клайд-Плейс орналасқан үйлерге ескерткіш тақта орнатқан. Ол қызмет еткен 5,5 дюймдік зеңбірек Лондонның Императорлық соғыс мұражайында әлі де көрсетілуде. 2006 жылдың қыркүйегінде Джек Корнуэлл ВК «Виктория Кресінің» 150 жылдығына арналған Royal Mail пошта маркаларының бірінде бейнеленген. 2016 жылы Джек Корнуэлл Корольдік монетахана шығарған Бірінші дүниежүзілік соғыстың 100 жылдығына арналған алты монетадан тұратын жинақтағы 5 фунт стерлинг монетасында (күміс және алтыннан жасалған) көрсетілген. Гримсбидің Нунсторп округіндегі Корнуэлл Клоуз және Портсмут қаласындағы Хаслемер жолындағы Корнуэлл соты оның есімімен аталған. Жаңа Шотландиядағы Галифакс қаласындағы Цитадель орта мектебі әрбір бітіруші түлекке құрмет, адалдық және батылдық қасиеттерін ең жақсы көрсететін оқушыға Джек Корнуэлл сыйлығын табыс етеді. Корнуэлл тауы (2972 метр) – Британдық Колумбиядағы Канаданың Роки тауларының бір бөлігі, ол 1918 жылы оның құрметіне аталған. Альбертада Честер тауы (3054 метр) да бар, ол 1917 жылы HMS Chester кемесінің құрметіне аталған.