Кіріспе

1993 жылғы қала салу және нақты уақыт стратегиясы бейнеойыны.

The Settlers (Die Siedler) – Blue Byte Software компаниясы жасаған және шығарған, нақты уақыт стратегиясы элементтері бар қала салу бейнеойыны. 1993 жылғы маусымда Amiga үшін Германияда, қарашада Ұлыбританияда шығарылған, бұл The Settlers сериясының алғашқы ойыны. 1994 жылы Blue Byte және Massive Development ойынды DOS жүйесіне көшірді. Blue Byte DOS нұсқасын Еуропада түпнұсқа атауымен мамыр айында жариялады, бірақ Солтүстік Америкада SSI желтоқсанда Serf City: Life is Feudal деп шығарды. 2018 жылы ойын Microsoft Windows үшін The Settlers: History Edition ретінде қайта шығарылды. Ойын ортағасырлық атмосферада өтеді және нүктелік интерфейс арқылы басқарылады. Әр картадағы басты мақсат – жұмыс істейтін экономикасы бар елді мекенді салу, қарсыластардың аумақтарын жаулап алу үшін жеткілікті әскери күш жинау және ақырында картаның барлық бөлігін бақылауға алу. Осы мақсатқа жету үшін ойыншы экономиканы микродеңгейде басқаруы, ғимараттар салуы және ресурстар өндіруі керек. Ойынды екі режимде ойнауға болады: компьютерлік қарсыластарға қарсы отыз миссиядан тұратын кампания немесе еркін ойын режимі, онда ойыншы компьютерлік қарсыластармен, адамдармен немесе олардың араласуымен жеке ойындарда бәсекелеседі. Бастапқыда Populous сияқты стандартты «құдай ойыны» ретінде жоспарланған The Settlers тұжырымын ойынның дизайнері және бағдарламашысы Волкер Вертих даму басталғаннан кейін өзгертті. Ол кездегі басқа ойындардан ерекшеленгісі келген Вертих күрделі экономикалық жүйені модельдеуге және нақты әлемдегі сұраныс пен ұсынысқа негізделген геймплей жасауға баса назар аударды. Алайда, мұндай жүйені түсінетін және нақты көшіре алатын кодты жазудың қиындығы, сондай-ақ компьютердің әскери және экономикалық мәселелерді бір уақытта шеше алуын қамтамасыз ету қажеттігінен ойынды жасауға екі жылдан астам уақыт кетті. Вертих бір жыл бағдарламалаумен айналысты, 70 000 жол код жазды, содан кейін ғана графика бойынша жұмыс басталды. Ойын жағымды пікірлер алды, әсіресе Amiga платформасында, онда DOS-қа қарағанда кеңінен талданды. Сынақшылар экономикалық жүйенің күрделілігі мен ғимараттардың өзара байланысын, сондай-ақ графика мен дыбыс эффектілерін жоғары бағалады. Кейбіреулер оны Populous-қа ұқсас «құдай ойыны» деп санады, ал басқалары SimCity сияқты қала салу ойыны деп бағалады. Дегенмен, кейбіреулер оның «құдай ойыны» мен қала салу ойындарының элементтерін біріктіріп, жаңа жанрды қалыптастырғанын айтты. Ол Amiga-ның ең жақсы ойындарының бірі ретінде жиі еске алынады. Ойын коммерциялық сәттілікке жетіп, екі платформада да әлем бойынша 400 000-нан астам дана сатылды, бұл Blue Byte күткеннен әлдеқайда көп. Ол The Settlers сериясының негізін қалады, бұл Blue Byte компаниясының ең табысты франшизаларының бірі.

Ойын процесі

The Settlers — нақты уақыт стратегиялық элементтері бар қала салу ойыны. Осыған жету үшін ойыншы экономиканы ұсақ-түйек деңгейде басқаруы, ғимараттар салып, ресурстар өндіруі керек.

Ойын режімдері

Ойын екі режимнің бірінде ойналуы мүмкін. Біріншісі – ойыншы жеке немесе екінші ойыншымен команда құрып, компьютер басқаратын қарсыластарға қарсы күресетін отыз миссиядан тұратын серия. Екіншісі – ойыншы бастамас бұрын енгізген деректерге негізделген, кездейсоқ жасалған картада немесе алдын ала құрылған картада ойналатын еркін стильдегі ойын. Ойыншы жарыстардың санын (екіден төртке дейін) таңдап, әр жарысқа жетекшілік ететін командирді тағайындай алады (он түрлі командир бар, олар бейбіттен агрессивтіге дейін). Негізгі ойын "тұрғындар" деп аталатын шаруалардың жұмысына негізделген, олар материалдарды, құралдарды және өнімдерді тасымалдайды, сондай-ақ әр ғимараттың қажетті міндеттерін орындайды. Ойыншы ғимараттар салғанда және оларды мекендеуге шаруалар қажет болғанда, шаруалар қажеттілікке қарай қамалдадан шығады. Елді мекен өсе келе, қамалдың шаруалар квотасы толады, сондықтан ойыншы шаруалардың санын арттыру үшін қойма салуы керек. Ойыншы ешқашан жеке шаруаларды тікелей басқара алмайды, керісінше, жалпы бұйрықтар беріледі (мысалы, ғимарат салуға бұйрық беру), ал АИ бұл бұйрықтарды нақты шаруаларға бөлуді жүзеге асырады. Маңызды ойын механизмі – тиімді тасымалдау жүйесін қамтамасыз ету үшін жол желісін салу, себебі тауар тасымалдайтын барлық шаруалар жолдарды пайдалануы керек. Жол салу үшін ойыншы ту орнатуы керек, содан кейін экрандағы нұсқауларға сүйене отырып, жолды қолмен салуы керек, олар қай бағытта салудың ең дұрыс екенін көрсетеді. Таралымды барынша арттыру үшін ойыншы әр жолда мүмкіндігінше көп ту орнатуы керек. Тулар белгілі бір арақашықтықта орнатылуы керек және тасымалдау орталықтары ретінде қызмет етеді; шаруа затты туға жеткізіп, оны қояды, содан кейін келесі шаруа оны алып, жолын жалғастырады, ал бірінші шаруа бұрынғы туға оралып, басқа затты алып келеді. Ойыншының тулары неғұрлым көп болса, берілген жолда жұмыс істейтін шаруалардың саны да соғұрлым көп болады, бұл әр шаруаның жүруі керек қашықтықты қысқартады және бір затты тасымалдауға және келесісін алуға кеткен уақытты азайтады, осылайша әр туда заттың бітпеуін қамтамасыз етеді. Кішкентай су қоймаларында да жолдар сияқты су жолдары салынуы мүмкін, бірақ шаруалар оларды кесіп өту үшін қайықтарды қажет етеді. Сол сияқты, ойыншы қандай құралдар жасалатынын және қашан жасалатынын таңдай алады; белгілі бір құралдың маңыздылығын арттыру арқылы, ол құрал басқаларынан бұрын өндіріледі. Құрал өндірісі маңызды, өйткені барлық ғимараттар шикізат пен дұрыс құралға ие жұмысшыны қажет етеді. Мысалы, егер ойыншы ұстахана салған болса, және ғимарат штабта бос шаруалар болса да, әлі бос болса, құрал-сайманда қысқыштар жасалуы керек.

Мұра

Ойын Amiga-ның ең үздік ойындарының бірі деп есептеледі. Amiga Jokers 1994 Reader's Choice Awards сыйлығында «Ең үздік ойын» және «Ең үздік стратегиялық ойын» номинацияларын жеңіп алды. 2010 жылы CHIP журналының польшалық басылымы оны «Ең жақсы 10 Amiga ойыны» тізімінде бірінші орынға қойды. 2011 жылы Wirtualna Polska оны «Amiga үшін 30 ең жақсы ойын» тізімінде 16-шы орынға орналастырды. Ойын The Settlers сериясының негізін қалады, одан кейін тағы тоғыз ойын шықты және Blue Byte компаниясының ең көп сатылатын франшизаларының біріне айналды. Бірінші ойынның сәттілігінен кейін Blue Byte бірден жалғастыру жұмысын бастады, жанкүйерлерден пікірлер жинады және олар ұнатпаған немесе жақсарту қажет деп ойлаған нәрселерді түзетуге тырысты. 2009 жылы Linux Journal журналында Build13 ойынына жазылған шолуда Джон Найт: «Widelands – өте ескірген жанрдағы сергітетін ауадай, оның тамыры RTS тарихының ең алғашқы кезеңдеріне дейін жетеді. Егер сіз түпнұсқалық Settlers сезімін қайта бастан өткізуді қаласаңыз немесе RTS жанрында жаңа бағыт іздесеңіз, бұл ойынға көңіл бөлуге тұрарлық» деп жазды. Jon Lund Steffensen жасаған Freeserf, GitHub платформасында қолжетімді, Settlers ойын механикасын C++ тілінде қайта жасауға жасалған әрекет. 2010 жылы бастау алған Freeserf әлі де жұмыс істеу үшін бастапқы ойын файлдарын қажет етеді. 2018 жылдың тамызында Ubisoft бастапқы ойынды Windows 10 үшін оңтайландырылған The Settlers: History Edition ретінде қайта шығарды, ойын жылдамдығын, ажыратымдылықты, тышқан, пернетақта және контроллерлерді қолдау опцияларын, пернетақта мен контроллерлерге түйіндеулерді және бөлінген экран үшін әртүрлі құрылғыларды қолдау мүмкіндігін ұсынады (мысалы, бір ойыншы тышқанды, ал екіншісі контроллерді пайдалана алады). Қараша айында ойын The Settlers: History Collection жинағына да қосылды, оның мүмкіндіктері мен Windows 10 оңтайландыруы тамыз айындағы шығарылыммен бірдей. Тек Uplay платформасында қолжетімді Тарих жинағына сонымен қатар The Settlers II, The Settlers III, The Settlers IV, The Settlers: Heritage of Kings, The Settlers: Rise of an Empire және The Settlers 7: Paths to a Kingdom ойындары да кіреді.