Кіріспе

Жапондық қылышкер Окита Содзи (沖田 総司) – шоғундық кезеңнің соңында Киотодағы арнайы полиция күштері Шинсенгумидің бірінші бөлімінің капитаны болған. Ол Шинсенгумидің ең шебер қылышкерлерінің бірі еді.

Өмірбаян

Ол 1842 немесе 1844 жылы Ширакава доменінің Эдо сарайында самурай отбасында Окита Сожиро Фудзивара но Харумаса (沖田宗次郎藤原春政) болып дүниеге келді. Оның арғы атасы Окита Каньмон (1819 жылы қайтыс болған) және оның атасы Окита Санширо (1833 жылы қайтыс болған) болды. Оның әкесі Окита Кацуджиро 1845 жылы қайтыс болды. Оның екі үлкен әпкесі бар, Окита Мицу (1833-1907) және Окита Кин (1836-1908). 1846 жылы Окита отбасының асырап алынған ұлы Окита Ринтароға (1826-1883) үйлену үшін оның үлкен әпкесі Окита Мицу Кондо Шусукедің асырап алынған қызы атанды. Кондо Шусуке Теннен Ришин Рюның үшінші шебері болды және Окита онымен Шииканда тоғыз жасында жаттығуларын бастады. Сол кезде Кондо Шусуке Шимазаки Кацутаны (кейін Кондо Исами) асырап алған, бірақ Хиджиката Тошидзо әлі Теннен Ришин-рю мектебіне оқуға түспеген еді. Окита өте дарынды екенін көрсетті; ол барлық техниканы меңгерді және шамамен он сегіз жасында риудағы Менкё Кайден (толық білім беру лицензиясы) алды. 1861 жылы Окита Шииканның бас жаттықтырушысы (Джукуто) болды. Ол айналасындағылардың арасында адал, сыпайы және жақсы мінезді адам ретінде танылса да, оқушыларына қатаң және тез ашуланатын ұстаз ретінде де белгілі болды.

Шинсенгуми дәуірі

Окита өзінің атын Окита Содзи Фудзивара но Канейоси деп өзгертті. Бұл 1863 жылғы 26 наурызда Рошигумимен бірге Киотоға аттанғанға дейін болды. Бірақ, Рошигуми 1863 жылғы 10 сәуірде Киотоға келген соң таратылды, ал қалғандары Эдоға қайтып оралды. Окита мен бірнеше негізгі мүшелер Мибуда қалып, Мибу Рошигуми құрды, ол кейіннен 1863 жылғы 18 тамызда Шинсенгуми деп аталды. Окита Шиикан мүшелері арасында екінші жас болды, ал ең жасы – Тодо Хейсуке. Оның жеңістігі Окита Ринтаро, сондай-ақ Теннен Ришин рю мектебінің шәкірті, Шинчогумидің (Шинсенгумидің Эдодағы серіктес тобының) командирі болды. Окита Содзи жақын арада Шинсенгумидің Фукучо Джокин (вице-командирдің көмекшісі) атанды. Ол 1863 жылы Серизава Камоны (Шинсенгумидің алғашқы командирлерінің бірі) және Учияма Хикохироны өлтіруге қатысқандардың бірі болды. Шинаймен орташа деңгейде болғанымен, бокен/бокуто мен бо-қазықтың шебері, катанадағы жаңашыл трендтерді қалыптастырушы, оның ерекше техникасы Хьякиду ри (шамамен "жарықсыз қылыш" немесе "нұрсыз қылыш") немесе Сандандзуки (шамамен "үштік соққы") деп аталды. Бұл техника бір соққымен мойынға, сол жақ иыққа және оң жақ иыққа шабуылдай алатын еді. (Мумё кен үш нүктеге де бірден тие алады деседі, бірақ бұл – әшекейлеу.) Мумё кен – оның өзінің ойлап тапқан нұсқасы, және ол Хиджикатаның Хиразуки деген ойлап тапқан нұсқасынан туындаған болуы мүмкін. Көпшілік арасында оның туберкулезі алғаш рет Икедая оқиғасы кезінде есінен танып құлағанда анықталды деген пікір бар, себебі бұл сурет Шинсенгуми туралы танымал еңбектерде және оған негізделген көптеген драмаларда көрсетілген. Бірақ, кейбір деректерде ол осыдан кейін ауырғанын айтады. Екі теория да ықтимал, себебі туберкулез апталар ішінде немесе жылдар бойы соқырды. Алайда, ауру прогрессиясы салдарынан құлап түскеннен кейін адамдар көбінесе бір жылдан астам өмір сүрмейтінін ескеру керек, ал Окита осы оқиғадан кейін төрт жылдан кейін қайтыс болды. Кейбір зерттеушілер оның құлауына анемия немесе жылулық соққы сияқты басқа ауру себеп болғанын айтады. Шинсенгуми жанкүйерлерінің көпшілігі Йошида Тошимароны Икедая оқиғасы кезінде Окита өлтірді деп санайды (Шимосава Кан мен Шиба Рётароның көркем шығармаларына сүйене отырып), бірақ бұл тарихи қателік. Шиба Рётароның шығармаларына сүйене отырып, Окита мен Хиджиката ағайынды болған деген сенім де бар. Шындығында, Окита бауырластық қарым-қатынаста болған вице-командир – Яманами Кейсуке болды. Яманамидің 1865 жылы жасаған сеппукуы (Окита оның екіншісі болды) – Окитаның өміріндегі ауыр оқиға болды. Хиджиката мен Окитаның жақын болғанын көрсететін ешқандай дерек жоқ, тіпті Окитаның Хиджикатамен жақсы қарым-қатынаста болғаны да күмәнді. 1865 жылы Окита Шинсенгумидің бірінші бөлімінің капитаны болды және кэндзюцудан сабақ берді; содан кейін Кондо Исами оны Теннен Ришин рю мектебінің бесінші шебері етіп тағайындады. Бұл өте сирек болғанымен, оның Кику Ичимонжи деп аталатын әйгілі катананы қолданғаны туралы әңгімелер тарады. Алайда, оның Кага Кийомицу (катана және вакизаши) жиынтығы болғаны белгілі, ал оның "Кикуичимонжи Норимуне" деп аталғаны, көбінесе Ямаширо Куникио болған.

Өлім

Босин соғысы кезінде, Кейо 4 жылдың бірінші айындағы Тоба-Фушими шайқасынан кейін Окита Эдодағы Мацумото Рёджунның ауруханасына барып, содан кейін Окита Ринтароу, Окита Мицу және олардың балаларымен бірге қонақ үйге көшті. Шогун әскерлері (Шинсенгуми мен Шинчогумиді қоса) Тохоку аймағына шегініп кеткенде, Окита Эдода жалғыз қалды. Ол 1868 жылдың 19 шілдесінде (ай күнтізбесі бойынша бесінші айдың 30-шы күні) туберкулезден қайтыс болды. Сол түні ол Эдо қаласының Азабу ауданындағы Сеншодзи ғибадатханасында туған атымен жерленді (өлім тізімінде Окита Соджи деп көрсетілген). Окита 25 жасында қайтыс болды деген пікір оның 1844 жылы туылғандығы және сол себепті 1868 жылы қайтыс болғанда Шығыс Азия есебі бойынша 25 жасқа толуы туралы теорияға негізделген. Сеншодзи ғибадатханасының зираты 2004 жылға дейін, NHK-ның "Шинсенгуми!" Тайга драмасы шыққанға дейін көп жылдар бойы жұртшылыққа ашық болды. Драманың арқасында Шинсенгуми мен Окитаға деген қызығушылық артып, көптеген адамдар оның қабірін көру үшін ғибадатханаға келді, нәтижесінде ғибадатхананың зираты жұртшылыққа жабылды, жыл сайынғы маусым айындағы бір күннен басқа.

Атауы

"Окита" (沖田) – оның отбасылық аты; "Содзи" (総司) – оның есімі; "Фудзивара" (藤原) – оның отбасылық кланы (ата-тегі); "Канейоши" (房良) – оның 実名, ресми есім (әдепті адамдарға арналған орташа есім сияқты). Окита 1863 жылы немесе 1862 жылы (немесе азырақ ықтимал, 1861 жылы) өзінің атын Окита Содзи Фудживара но Канейоши деп өзгерткені белгісіз. Оның атын Содзи деп өзгерткені туралы теория бар, себебі оны қоршаған адамдардың кейбіреуі оны "Со Джи" (Содзироның қысқартылған түрі) деп атаған. Толық атын қоспағанда, оны Окита Содзи немесе Окита Содзи Канейоши деп атауға болады. Жазуда ол кейде Фудзивара но Канейоши (жазуда қолданылатын ресми есім) немесе Окита Канейоши (толық атының аббревиатурасы сияқты) деп көрсетілген.