Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
2000 жылы АҚШ ұшқыш экипажы бар Халықаралық ғарыш станциясына (ISS) ұшқан ғарыш миссиясы.
2000 American crewed spaceflight to the ISS
| бағдарламасы = Space Shuttle бағдарламасы
| алдыңғы миссиясы = STS 99 (97)
| келесі миссиясы = STS 106 (99)
| programme = Space Shuttle program
| previous mission = STS 99 (97)
| next mission = STS 106 (99)
STS 101 – Space Shuttle Atlantis ұшағымен Халықаралық ғарыш станциясына (ISS) жасалған ғарыш миссиясы. Миссия 2000 жылдың 19 мамырынан 29 мамырына дейін 10 күнге созылды. Миссия 2A.2a деп белгіленді және Халықаралық ғарыш станциясына жабдық жеткізу миссиясы болды. STS 101 сәуір айында жоғары жел жылдамдығына байланысты 3 рет кешіктірілді. STS 101 4,1 миллион миль қашықтықты жүріп өтті, Жер шамасын 155 рет айналып, Кеннеди ғарыш орталығының 15-ші ұшу-қону жолағына қонды. Бұл миссия әйнек пилот кабинасымен ұшқан алғашқы миссия болды.
STS 101 was a Space Shuttle mission to the International Space Station (ISS) flown by Space Shuttle Atlantis. The mission was a 10 day mission conducted between 19 May 2000 and 29 May 2000. The mission was designated 2A.2a and was a resupply mission to the International Space Station. STS 101 was delayed 3 times in April due to high winds. STS 101 traveled 4.1 million miles and completed 155 revolutions of the earth and landed on runway 15 at Kennedy Space Center. The mission was the first to fly with a glass cockpit.
Миссияның басты оқиғалары
Бұл ұшуға бастапқыда "2А.2" белгісі берілді, ол 2А.1/STS 96 және 3А/STS 92 аралығында, сол кезде адам экипажы жоқ ғарыш станциясына жүк тасымалдау үшін логистикалық ұшу ретінде тағайындалды. STS 101 бастапқыда Звезда сервистік модулінен кейін келуге жоспарланған еді, бірақ Звезда одан әрі кешіксе, 2А.2 миссиясы 2А.2а және 2А.2б-ға бөлінді, біріншісі Звездадан бұрын, екіншісі кейін келді. STS 101 үшін алғашқы жоспар экипаж мүшелерінің Звездаға кабельдерді қосу үшін ғарышқа шығуын көздеген, бірақ модуль кешіксе, ғарышқа шығу да созылды, ал үш ғарышқа шығу экипажының мүшелері – Лу, Уильямс және Маленченко өз ғарышқа шығуларын STS 106 миссиясымен аяқтады. STS 101 үшін үш қосымша экипаж мүшесі қажет болғандықтан, Восс, Хелмс және Усаховтың экспедиция 2 экипажы STS 101 экипажына олардың болашақ мекеніне қысқа мерзімді миссияға қосылды. STS 101 Халықаралық ғарыш станциясына екі Spacehab модулі және Интегралды жүк тасымалдау платформасы арқылы жабдықтарды жеткізді. Экипаж ғарышқа шығып, станцияның орбитасын 370 шақырымнан 402 шақырымға дейін көтерді. Егжей-тегжейлі мақсаттар: ауа сынамаларын алу, көмірқышқыл газын бақылау, портативті, жеке желдеткіштерді орнату, ауа ағынын өлшеу, АЭС жүйесінің құбырларын жөндеу/өзгерту, ауа сүзгілерін ауыстыру және Zarya модулінің өрт сөндіргіштерін және түтін детекторын ауыстыру. Сонымен қатар, "Заря" модуліндегі төрт күдікті батареяны ауыстыру, зақымдалған немесе күдікті электрониканы ауыстыру, радиотелеметриялық жүйенің жад блогын ауыстыру, порттың алғашқы байланыс антеннасын ауыстыру, радиожиілік қуатты тарату қорабын ауыстыру және ғарыш көру жүйесінің нысанасын тазалау үшін маңызды жөндеу жұмыстары жүргізілді. Миссияға сондай-ақ, Strela манипуляторын құрастыру, қосымша сыртқы тұтқаларды орнату, орталық желідегі камера кабелін орнату, "Komparus" кабельдік енгізулерін орнату және АҚШ манипуляторын қайта орнату сияқты кезеңдік құрастыру/жаңартулар кірді. Станцияға сондай-ақ құрастыру бөлшектері, құрал-жабдықтар жеткізілді және келешек миссиялар үшін жабдықтар сақталды. Станцияға су, түйістіру механизміне арналған жиынтық, құжаттама үшін фильмдер мен бейне таспалар, кеңсе заттары және жеке заттар да жеткізілді. Экипаж мүшелерінің денсаулығын сақтау үшін жаттығу құралдары, медициналық көмек құралдары, формальдегидті бақылау жиынтығы және пассивті дозиметриялық жүйе де жеткізілді. Бұл миссия Колумбия апатына өте ұқсас болды. Зақымдалған плитканың тігісі бұзылып, қайта кіру кезінде сол жақ қанатқа қызған газдардың енуіне себеп болды. Газ терең енбеді және зақым келесі ұшу алдында жөнделді. Егер ол терең енген болса, шаттл қайта кіру кезінде жойылуы мүмкін еді. Бұл миссия әйнек пилот кабинасымен ұшқан алғашқы миссия болды.
The flight was originally given the designation "2A.2", serving as a logistics flight to carry cargo to the then uncrewed space station, in between 2A.1/STS 96 and 3A/STS 92. STS 101 was originally planned to arrive after the Service Module Zvezda, but when Zvezda fell further behind, mission 2A.2 was split into 2A.2a and 2A.2b, the former arriving before Zvezda and the latter arriving after. The original plan for STS 101 was to have crewmembers perform a spacewalk to connect cables to Zvezda, but when the module slipped, so did the EVA, and the three spacewalk crewmembers Lu, Williams, and Malenchenko followed their EVA onto STS 106. Needing three additional crew for STS 101, the Expedition 2 crew of Voss, Helms, and Usachov joined the STS 101 crew for a short mission to their future home. STS 101 delivered supplies to the International Space Station, hauled up using a Spacehab double module and an Integrated Cargo Carrier pallet. The crew performed a spacewalk and then reboosted the station from 230 mile (370 km) to 250 mile (402 km). Detailed objectives included ISS ingress/safety to take air samples, monitor carbon dioxide, deploy portable, personal fans, measure air flow, rework/modify ISS ducting, replace air filters, and replace Zarya fire extinguishers and smoke detectors. Critical replacements, repairs and spares were also done to replace four suspect batteries on Zarya, replace failed or suspect electronics for Zarya's batteries, replace Radio Telemetry System memory unit, replace port early communications antenna, replace Radio Frequency Power Distribution Box and clear Space Vision System target. The mission also included incremental assembly/upgrades such as assembly of Strela crane, installation of additional exterior handrails, set up of center line camera cable, installation of "Komparus" cable inserts and reseating the U. S. crane. Assembly parts, tools and equipment were also transferred to the station and equipment stowed for future missions. The station was also resupplied with water, a docking mechanism accessory kit, film and video tape for documentation, office supplies and personal items. Crew health maintenance items were also transferred including exercise equipment, medical support supplies, formaldehyde monitor kit and a passive dosimetry system. This mission was almost similar to the Columbia disaster. A damaged tile seam caused a breach which allowed superheated gas to enter the left wing during reentry. The gas did not penetrate deeply and the damage was repaired before the next flight. If it had penetrated deeply the Shuttle could have been destroyed during reentry. This mission was the first mission to fly with a glass cockpit.