Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финн мифологиясындағы кейіпкер Лемминкайнен немесе Лемминки – финн мифологиясындағы маңызды тұлға. Ол «Калевала» дастанының батырларының бірі, оның мінезі ауызша поэзиядағы бірнеше жеке батырлардың жиынтығынан құралған. Ол көбінесе жас, әдемі, толқынды қызыл шашы бар болып бейнеленеді.
Character in Finnish mythology
Lemminkäinen or Lemminki is a prominent figure in Finnish mythology. He is one of the heroes of the Kalevala, where his character is a composite of several separate heroes of oral poetry. He is usually depicted as young and good looking, with wavy red hair.
Сипаттама
Бастапқыда, мифологиялық Лемминкайнен – шамандық бейне. «Калевалада» ол эпикалық соғыс батырлары Каукомиели/Каукамойнен және Ахти Саарелайненмен біріктірілген. Бір миф бойынша, ол Туонела өзенінде (әлемнің астындағы ел) қара құйрық ұстап алу немесе өлтіру үшін суға батып кетеді, бұл Илмариненнің бұрынғыдай Луохидың қызын әйел ретінде жеңуге жасаған әрекетінің бір бөлігі. Изистің Озиристі іздеуіне ұқсас оқиғада, Лемминкайненнің анасы ұлын табу үшін аспан мен жерді шарлайды. Ақырында, ол оның тағдырын біліп, Илмариненнен мыстан тоқал жасап беруін өтінеді. Осылай қаруланып, ол баласын іздеу үшін әлемнің астына түседі. Әлемнің астындағы өзеннің жағасында ол бірінші Лемминкайненнің көйлегі мен аяқ киімін, содан кейін мүшесі жұлынып, сынған денесін жинап алады. Лемминкайненнің денесінің барлық бөлігі табылғанша ол тынбай жұмыс істейді. Дене мүшелерін біріктіріп, құдайларға дұға ете отырып, анасы Лемминкайненді қайта тірілтуге тырысады, бірақ оның денесін қайта жасауға қол жеткізгенімен, оның өмірі жоқ. Содан кейін ол бір араны құдай Укконың сарайына көтеріліп, Лемминкайненді қайта тірілту үшін май ретінде бір тамшы бал әкелуге шақырады. Тек осындай қуатты еммен ғана батыр толыққанды денсаулыққа ие болады. Лемминкайненнің кездескен қиындықтарының бірі – Сурма есімді кейіпкер. Сурма – кенеттен, қатыгез өлімді бейнелейтін қорқынышты жануар, ол Туонеланың қақпасын күзетіп, қашуға жол бермейді. Сурма көбінесе адамдарды тасқа айналдыра алатын жылан құйрығы бар үлкен ит ретінде сипатталады (көзімен қарап). Фин тілінде жиі қолданылатын метафора – «Сурманың аузына» («surman suuhun»), бұл құрбанның Сурманың шабуылынан қаза тапқанын білдіреді.
The original, mythological Lemminkäinen is a shamanistic figure. In the Kalevala, he has been blended together with epic war heroes Kaukomieli/Kaukamoinen and Ahti Saarelainen. In one myth, he drowns in the river of Tuonela (the underworld) in trying to capture or kill the black swan that lives there as part of an attempt, as Ilmarinen once made, to win a daughter of Louhi as his wife. In a tale somewhat reminiscent of Isis' search for Osiris, Lemminkäinen's mother searches heaven and earth to find her son. Finally, she learns of his fate and asks Ilmarinen to fashion her a rake of copper with which to dredge her son's body from the river of Tuonela. Thus equipped, she descends into the underworld in search of her son. On the banks of the river of the underworld, she rakes up first Lemminkäinen's tunic and shoes, and then, his maimed and broken body. Unrelenting, she continues her work until every piece of Lemminkäinen's body is recovered. Sewing the parts together and offering prayers to the gods, the mother tries to restore Lemminkäinen to life, but while she succeeds in remaking his body, his life is still absent. Then, she entreats a bee to ascend to the halls of the over god Ukko and fetch from there a drop of honey as ointment that would bring Lemminkäinen back to life. Only with such a potent remedy is the hero finally restored. One of the challenges Lemminkäinen faced was a character named Surma. Surma was a terrible beast which embodied sudden, violent death and guarded the gates of the Tuonela to prevent escape. Surma is often described as being a large dog with a snake tail that can turn people into stone (with a stare). An often used Finnish metaphor is surman suuhun "into Surma's mouth", as if the victim was mauled to death by Surma.
Өнердегі Лемминкайнен
Лемминкайнен – Жан Сибелиустың төрт бөлімді «Лемминкайнен сюитасы» және фин композиторларының фин аввертурасының тақырыбы болып табылады. Лемминкайнен мен Куллервоның оқиғасының кейбір бөліктерін Элизабет Гудж (1900-1984) өзінің 1938 жылғы «Suomi» пьесасында қолданды, бұл оның «Үш пьесасының» бірі: «Suomi»; «Хаворттың Бронтылары»; «Фанни Берни» (Gerald Duckworth, 1939). Гудждің 1899, 1917 және 1918 жылдары өтетін заманауи пьесасында, патшалық Ресейден Финляндияның тәуелсіздігі үшін күрескен заманауи кейіпкерлер бейнеленген. Олардың ішінде «Финляндия» деген мағынаны білдіретін «Суоми» лақап атымен танылған анасы және оның ұлдары Олоф пен Кюсти бар. Олоф, Лемминкайненнің нұсқасы, орыс әйеліне үйленеді және жауларының қолынан қаза табады, бірақ оның ұлы Сигурдта қайта тірілгендей көрінеді. Кюсти, Куллервоның нұсқасы, Сигурдты өлтіріп, содан кейін өзін-өзі өлтіреді. Гудждің пьесасында «Калеваладан» және Сибелиус «Финляндиясынан» үзінділер кездеседі. Финн металл тобы Amorphis-тің 2007 жылғы «Silent Waters» альбомы Лемминкайненнің тарихына арналған. 2008 жылғы Amberian Dawn финн металл тобының «River of Tuoni» әні Лемминкайненнің анасының Туони өзенінде оны іздеуі туралы айтады. Лемминкайнен Мерседес Лаккидің «500 Корольдіктер» сериясында, басқа скандинавиялық және солтүстік Еуропалық мифтер мен аңыздардың арасында саамдарға арналған құрмет ретінде «Қар патшайымы» (2008) романында Лемминкал Хейккинен – жауынгер-маг ретінде бейнеленген. 2018 жылғы Amorphis финн металл тобының «The Bee» әні Лемминкайненнің және оның анасының Укко құдайының сарайынан бал әкелу үшін тапсырған ара туралы оқиғаға сілтеме жасайды. Лемминкайнен 1959 жылғы «Жер тоңазыған күн» фильмінің басты кейіпкері болып табылады. Dungeons & Dragons кейіпкері Морденкайненнің аты оның құрметіне қойылған.
Lemminkäinen is the subject of the four part "Lemminkäinen Suite" by Jean Sibelius, and of an overture by fi, both of them Finnish composers. Parts of the story of Lemminkäinen and Kullervo are used by Elizabeth Goudge (1900 1984) in her 1938 play Suomi, one of her Three Plays: Suomi; The Brontës of Haworth; Fanny Burney (Gerald Duckworth, 1939). Goudge's modern play, set in 1899, 1917 and 1918, has modern characters, fighting for Finnish independence from Tsarist Russia. These include "Suomi", the mother, nicknamed after the Finnish word for "Finland", and her sons, Olof and Kyosti. Olof, a version of Lemminkäinen, marries a Russian woman, and is killed by his enemies, but seemingly resurrected in his son, Sigurd. Kyosti, a version of Kullervo, kills Sigurd, and then commits suicide. Goudge's play includes quotes from the Kalevala and Sibelius's Finlandia. The 2007 album (Silent Waters) of Finnish metal band Amorphis is about the story of Lemminkäinen. The 2008 song (River of Tuoni) by Finnish metal band Amberian Dawn is about Lemminkäinen's mother's search for him in the river of Tuoni. Lemminkäinen appears as Lemminkal Heikkinen the Warrior Mage in Mercedes Lackey's 500 Kingdoms Series' homage to Sámi, among other Scandinavian and northern European myths and legends, The Snow Queen (2008). The 2018 song The Bee by Finnish metal band Amorphis also references the story of Lemminkäinen and of the bee entrusted by his mother to retrieve honey from the halls of the over god Ukko. Lemminkäinen is the protagonist of the 1959 film, The Day the Earth Froze. The Dungeons & Dragons character Mordenkainen is partially named after him.