Кіріспе

Шотландиядағы Роксбургшир графтығындағы азаматтық қауым және бұрынғы корольдік қаласы.

Роксбург (/rɒksbərə/) – Шотландия шекарасындағы Роксбургшир графтығындағы азаматтық қауым және бұрынғы корольдік қала. Орта ғасырлардың жоғары дәуірінен ерте заманға дейінгі Шотландияда маңызды сауда орталығы болған. Орта ғасырларда Роксбург Эдинбург, Стирлинг, Перт немесе Бервик-апон-Твид сияқты маңызды болды, және бір кезде Дэвид I патшаның резиденциясы ретінде де-факто астана қызметін атқарды.

Тарих

Оның маңызы Шотландияның төмендіктеріндегі ең құнарлы ауыл шаруашылығы аймақтарының орталығында орналасқандығында және Твид өзенінде орналасқандығында болды, бұл тауарларды Бервик-апон-Твид негізгі теңіз порты арқылы өзенмен тасымалдауға мүмкіндік берді. Оның орналасуы ағылшын басқыншылығына кедергі келтірді. Твид және Тевиот өзендері арасындағы қорғаныс түбегінде орналасқан Роксбург қамалы түбектің тар жерін күзетті. Корольдік Бург мәртебесін қалаға Давид I патша берген, сол кезде қала маңызды орынға ие болды. Ең гүлденген кезеңінде, Уильям Арыстан мен Джеймс II патшалардың билігінде, қала Корольдік монетахананың орны болды. Қалада Келсо аббаттығының монахтары басқаруымен үш шіркеу және мектеп болды. 1237 жылы болашақ Александр III осы жерде дүниеге келді. Шотландияның тәуелсіздік соғыстары кезінде ағылшын және шотланд әскерлері қаланы бірнеше рет басып алып, қайтадан босатып алды. Шотландияны басып алған Эдуард III Англия патшасы Роксбург қамалында тұрып, кем дегенде екі туған күнін өткізді. Қамал бірнеше рет қоршауға алынды, әсіресе 1314 жылы, Баннокберн шайқасына дейін. 1460 жылы соңғы рет қайта басып алынғанда қала мен қамал қиратылды. Осыдан кейін қала бұрынғы маңыздылығын қайта қалпына келтіре алмады, себебі 1482 жылы Бервик-апон-Твидтің ағылшындар басып алуы Роксбургтің өмір сүруіне себеп болмай қалды, демек, порты болмады. Қаладан қамал қабырғаларының қираған бөліктерінен басқа ештеңе қалмады. Оның орны қазіргі Келсо мен Флоурс қамалының оңтүстігінде, Твид өзенінің арғы жағында орналасқан. Роксбург бұрынғы Роксбургшир графтығының орталық қаласы ретінде Джедбургпен алмастырылды. Бұл орын туралы көп мәлімет жоқ, себебі Роксбург герцогы, жер иесі, археологтарға қазба жұмыстарын жүргізуге рұқсат бермеді, бірақ 2003 жылы Channel Four телеарнасының Time Team бағдарламасы қазба жұмыстарын жүргізді. Олардың нәтижелері 2004 жылдың 21 наурызында көрсетілді.

Этимология

Роксбург, шамасы, ежелгі ағылшын тіліндегі *hrōcas burh, "қара қанатының қаласы" деген сөзден шыққан.

Роксбург ауылы

Қазір Роксбург атауы тарихи Роксбург орнынан оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай шамамен 3 шақырым жерде орналасқан кішкентай ауылға тиесілі.