Аралас сайлау жүйесі: Ұлыбритания референдумының тақырыбы
Alternative vote plus
Жаңа сайлау жүйесі: AV+. Ұлыбританияда референдумға ұсынылған, аралас сайлау жүйесі, пропорционалдықты қамтамасыз етеді. Дауыс беру, тізімдер туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Компенсациямен аралас сайлау жүйесі – Ұлыбританияда референдумға салынған дауыс беру жүйесі.
Mixed electoral system with compensation
the voting system that was the subject of a referendum in the UK
Альтернативті дауыс плюс (AV+) немесе альтернативті дауыс толықтыру – жартылай пропорционалды дауыс беру жүйесі. AV+ идеясын алғаш рет 1998 жылғы Дженкинс комиссиясы Ұлыбритания Парламентіне сайлау үшін қолданылатын жүйе ретінде ұсынды. AV+ екі бөліктен тұратын қосымша мүшелер жүйесі: «AV» және «плюс» бөлімдері. Баламалы дауыс беру жүйесіндегідей, кандидаттар басымдық ретімен сандық түрде бағаланады. Бірақ маңызды айырмашылық – пропорционалдықты қамтамасыз ету үшін мүшелердің қосымша тобы өңірлік партиялық тізімдер арқылы сайланады; әдеттегі ұсыныстар бойынша, олардың саны жалпы құрамның 15–20% құрайды. Нақтырақ айтқанда, әрбір сайлаушы бір партиядан бірнеше үміткерден тұратын тізімнен округтік немесе аймақтық деңгейдегі өкілді сайлау үшін екінші дауыс береді. Бұл дауыс беру нәтижесінде берілген дауыс саны сол округтен немесе аймақтан парламентке қанша өкілдің өтетінін анықтайды. Өңірлік орындықтар бойынша сайлау шегі бар жүйелерде дауыстар сайлаушылардың басымдық ретімен партия шегінен жоғары көтерілгенше немесе оған жеткенше ауыстырылады.
The alternative vote plus (AV+), or alternative vote top up, is a semi proportional voting system. AV+ was devised by the 1998 Jenkins Commission which first proposed the idea as a system that could be used for elections to the Parliament of the United Kingdom. As the name suggests, AV+ is an additional member system which works in two parts: the 'AV' part and the 'plus' part. As in the alternative vote system, candidates are ranked numerically in order of preference. The important difference is that an additional group of members would be elected through regional party lists to ensure a degree of proportionality; in typical proposals, these members are 15–20% of the whole body. More specifically, each voter would get a second vote to elect a county or regional level representative from a list of candidates of more than one person per party. The number of votes cast in this vote would decide how many representatives from that county or region would go on to parliament. In systems with an electoral threshold on regional seats, votes are transferred in order of voters' numerical preference until it puts a party above the threshold, or reaches a party already above.
Ұлыбританиядағы реакция
Сол кездегі премьер-министр Тони Блэр мәлімдеме жасап, есептің "нақты негізделген және қуатты жаңа жүйені ұсынатынын" және "бұл басқа елдерде қолданылатын пропорционалды сайлау жүйесі емес, қолданыстағы Вестминстер жүйесінің өзге түрі" екенін айтты. Ол сондай-ақ Лорд Дженкинстің жұмысын жоғары бағалады және ұсыныстарды сақтықпен қабылдады, әсіресе, өзгеріс Шотландияда консерваторлардың өкілдігінің толыққанды болмауы мәселесін шешуге көмектесерін атап өтті. Бұл консерваторлардың Шотландиядағы соңғы сайлауда 17,5% дауыс жинағанына қарамастан, бірде-бір орын жеңіп алмауына сілтеме жасады. Алайда, сол кездегі кабинет мүшелерінің жетекшілері (мысалы, Ішкі істер министрі Джек Стро, Премьер-министрдің орынбасары Джон Прескотт, Қаржы министрі Гордон Браун және Маргарет Беккет) және Лейбористік партияның Ұлттық Атқару Комитеті сайлау жүйесін реформалауға қарсы болды және сол кездегі өзгерістерге мүмкіндік бермеді. Есепті Либерал-демократтар мен Шотландия Ұлттық партиясы қолдады, бірақ Либерал-демократтар сол кезде STV жүйесін басымдыққа қойса да, AV+ жүйесін бірінші өткен орыннан артық көрді. Консервативтік партия есептің сынға алды, оның жетекшісі Уильям Хейг ұсыныстарын "жаман дайындықпен жасалған нәрсе" деп сипаттады. 2009 жылғы мамыр айындағы "Таймс" газетіндегі мақаласында Денсаулық сақтау министрі Алан Джонсон 2009 жылғы парламенттік шығындарға жауап ретінде осы жүйені қабылдау үшін референдум өткізуді ұсынды. Ол жүйені "тамаша шешім" деп атады. Консервативтік партияның жетекшісі Дэвид Кэмерон 26 мамырда партиясы AV+ жүйесін немесе пропорционалды сайлаудың басқа түрін қолдамайтынын мәлімдеді, себебі бұл "жасырын келісімдер негізінде" үкіметті таңдауға әкеледі. 2009 жылдың маусым айында BBC хабарлағандай, премьер-министр Гордон Браун конституциялық реформалар пакетінің бір бөлігі ретінде сайлау жүйесін өзгертуді қарастырып жатқан. 2010 жылдың ақпан айында Гордон Браун басқаратын Лейбористік үкімет 6 мамырдағы жалпы сайлаудан кейін парламентте келісім болмаған жағдайда саяси жағдайды нығайту мақсатында баламалы дауыс беру жүйесі бойынша референдум өткізуге қатысты мәселе бойынша Палатада дауыс беруге ұсыныс жасады. 2010 жылғы сайлау түнінде BBC сұхбатында Ішкі істер министрі Алан Джонсон Либерал-демократтармен келісімге қол жеткізілген жағдайда AV+ жүйесін енгізуді қалайтынын айтты. Консервативтік-Либералды Демократтар коалициялық келісімінің аясында баламалы дауыс беру жүйесі бойынша ұлттық референдум өткізілуіне рұқсат берілді, бірақ AV+ емес. Дженкинс комиссиясы қарапайым AV жүйесінің пропорционалдық еместікті азайтуға көмектеспейтінін ескеріп, оны қабылдамады, бірақ AV+ жүйесінің негізі ретінде бірінші өткен орыннан артық көрді. AV жүйесі бойынша референдум 2011 жылдың 5 мамырында өтті. Сайлаушылар 68% дауыспен 32% қарсылық көрсетіп, қолданыстағы бірінші өткен орын жүйесін сақтап қалды. Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың саны 42% құрады.
Then Prime Minister Tony Blair issued a statement, saying that the report "makes a well argued and powerful case for the system it recommends" and that "it is very much a modification of the existing Westminster system, rather than any full blown PR system as practised in other countries." He also praised Lord Jenkins for his work and gave the recommendations a cautious welcome, pointing out in particular that change would help address the "complete absence of Conservative representation in Scotland", a reference to the then most recent election in which the Conservatives failed to win a single seat in Scotland, despite winning 17.5% of the Scottish vote. However, leading figures in the Cabinet at the time (e. g. Home Secretary Jack Straw, Deputy Prime Minister John Prescott, Chancellor Gordon Brown, and Margaret Beckett) and the Labour NEC, all strongly opposed reform of the voting system, and blocked the chance of change at that time. The report was welcomed by the Liberal Democrats and the SNP, although at the time the Liberal Democrats remained largely committed to STV, but preferred AV+ to first past the post. The report was heavily criticised by the Conservative party, with leader William Hague branding its proposals "a dog's breakfast". In a May 2009 article in The Times, Health Secretary Alan Johnson called for a referendum on the adoption of this system as part of the response to the 2009 parliamentary expenses scandal. In this piece he praised the system as "an elegant solution". David Cameron, Leader of the Conservative Party, declared on May 26 that his party did not support the AV+ system, or any other form of proportional representation, as it would end up choosing a government "on the basis of secret backroom deals". In June 2009, it was reported by the BBC that the Prime Minister, Gordon Brown, was considering changing the electoral system as part of a package of constitutional reform. In February 2010, the Labour government under Gordon Brown offered a Commons vote on a referendum for an alternative vote system, possibly manoeuvering for political positioning in case of a hung parliament following the general election on May 6. In a BBC interview on Election Night 2010, Home Secretary Alan Johnson suggested he would like to see the AV+ system introduced if a deal with the Liberal Democrats became necessary. A national referendum on the Alternative Vote system was granted as part of the Conservative–Liberal Democrat coalition agreement, but not AV+. The Jenkins Commission rejected plain AV on the basis that it did little to relieve disproportionality, but favoured it over first past the post as the basis for AV+. The referendum on AV was held on 5 May 2011. Voters rejected the proposed AV voting system by a vote of 68% to 32% in favour of retaining First Past the Post. The turnout of registered voters was 42%.